Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% mái nhà của các cơ quan công sở và hộ gia đình được lắp đặt điện mặt trời

Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% mái nhà của các cơ quan công sở và hộ gia đình được lắp đặt điện mặt trời. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương đang xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trong hộ gia đình.

Ngày 21/04 tại TP.HCM, tọa đàm “Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái: Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026-2030” do Báo Công Thương phối hợp với EVN và EVNSPC tổ chức, tập trung vào các giải pháp giảm áp lực nguồn cung điện trong giai đoạn nắng nóng cao điểm.

Áp lực cung ứng điện mùa khô 2026 trước nhu cầu tăng cao

Trong bối cảnh cả nước bước vào mùa nắng nóng, đặc biệt tại miền Nam, nhu cầu tiêu thụ điện được dự báo tăng mạnh trong các tháng cao điểm, tạo áp lực lớn lên nguồn cung điện toàn quốc.

Theo thống kê, 3 tháng đầu năm, nhu cầu điện tại các tỉnh phía Nam tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm trước, tập trung ở khu vực công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Một số địa phương ghi nhận mức tăng cao như Tây Ninh 8,20%, Cà Mau 6,54%, Lâm Đồng 6,03%.

Đầu tháng 4/2026, nắng nóng xuất hiện sớm và kéo dài, đặc biệt ở miền Đông Nam Bộ, nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 36°C. Thời tiết khắc nghiệt khiến hệ thống làm mát hoạt động ở công suất tối đa. Ngày 7/4/2026, sản lượng điện toàn TP.HCM đạt 185,67 triệu kWh với công suất đỉnh 8.888 MW; ngày 8/4, số liệu tăng lên 190,69 triệu kWh và 9.107 MW, phá vỡ kỷ lục năm 2025 lên 6,63%.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, nguồn cung điện còn chịu tác động từ biến động địa chính trị và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đặt ra yêu cầu cấp bách về phương án vận hành và năng lực ứng phó.

Phương án tăng trưởng phụ tải và vai trò tiết kiệm điện

Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) Trịnh Quốc Vũ cho biết, dựa trên mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 và dự báo tăng trưởng phụ tải, Bộ đã phê duyệt 3 phương án tăng trưởng phụ tải: cơ sở 8,5%; điều hành 11,7%; dự phòng lên đến 14,1% cho các tháng cao điểm mùa khô.

Ông Trịnh Quốc Vũ nhấn mạnh, cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp của cơ quan quản lý và đơn vị điện lực, sự tham gia của người dân trong tiết kiệm điện là yếu tố quan trọng. Theo ông, nếu người dân đoàn kết và tham gia tích cực, việc cấp điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân trong năm 2026, đặc biệt tại các giờ cao điểm, “cơ bản sẽ được đảm bảo”.

Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 tạo cơ sở triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm điện trên phạm vi toàn quốc, nhằm giảm nhu cầu phụ tải và điều chỉnh phụ tải ở các khung giờ cao điểm nắng nóng. Mục tiêu cụ thể về tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải giúp ngành điện có thêm “dư địa vận hành”, giảm áp lực huy động nguồn khi thủy điện suy giảm cuối mùa khô và một số nguồn nhiệt điện suy giảm do yêu cầu bảo vệ môi trường.

Chỉ thị cũng là nền tảng để các đơn vị đẩy mạnh chương trình điều chỉnh phụ tải (DR), góp phần san bằng biểu đồ phụ tải và hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ.

Điện mặt trời mái nhà: quy mô hiện tại và mục tiêu đến 2030

Liên quan đến giải pháp huy động nguồn điện tại chỗ, ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng Giám đốc NSMO, cho biết tổng công suất lắp đặt điện mặt trời khoảng 19.000 – 20.000 MW. Trong đó, điện mặt trời mái nhà đạt khoảng 8.400 MW, tương đương khoảng 9% tổng công suất toàn hệ thống.

Ông Trung cho biết trong một số ngày gần đây, điện mặt trời mái nhà đã cung cấp cho hệ thống điện quốc gia hơn 50 triệu kWh/ngày, chiếm khoảng 5–7% sản lượng ngày đó, và “sẽ còn tiếp tục tăng”.

Về triển vọng, ông Trung kỳ vọng quy mô điện mặt trời mái nhà tiếp tục mở rộng mạnh mẽ nhờ đây là nguồn năng lượng xanh, triển khai nhanh (hộ gia đình chỉ mất khoảng một tuần để đưa vào sử dụng) và ít phụ thuộc biến động thị trường thế giới, giúp chủ động hơn về nguồn điện.

Phó Cục trưởng Trịnh Quốc Vũ cho biết trong Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030 là 50% mái nhà của các cơ quan công sở và hộ gia đình được lắp đặt điện mặt trời. Để đạt mục tiêu này, Bộ Công Thương đang xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trong hộ gia đình.

Ông Vũ kỳ vọng khi các cơ chế hỗ trợ được phê duyệt sẽ tạo “cú hích quan trọng”, tháo gỡ rào cản và thúc đẩy mạnh mẽ việc phát triển điện mặt trời mái nhà trong thời gian tới.

[Nhật Quang]