Cảng hàng không quốc tế Chu Lai được định hướng chia sẻ lượng khách với sân bay Đà Nẵng, đồng thời phát triển vận tải hàng hóa, logistics và công nghiệp hàng không. Quy hoạch mới đặt mục tiêu nâng công suất lên 30 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2050.
Hai sân bay cùng phát triển, phân chia vai trò khai thác
Hồ sơ Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang được hoàn thiện sau khi Bộ Xây dựng tiếp nhận ý kiến của các bộ, ngành và địa phương liên quan. Quá trình lập quy hoạch do Cục Hàng không Việt Nam chủ trì tổ chức thực hiện.
Các cơ quan đã tham gia góp ý gồm Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Quảng Ngãi và UBND TP. Đà Nẵng, cùng các đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng.
Việc xây dựng quy hoạch mới xuất phát từ yêu cầu điều chỉnh các dự báo trước đây, khi công suất dự kiến và sản lượng khai thác thực tế tại Chu Lai còn chênh lệch đáng kể. Theo quy hoạch điều chỉnh năm 2019, sân bay được định hướng phục vụ 5 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Tuy nhiên, năm 2024, sản lượng thực tế mới đạt 743.429 lượt hành khách và 265 tấn hàng hóa.
Khoảng cách này đặt ra yêu cầu tính toán lại nhu cầu vận tải, quy mô công trình và lộ trình đầu tư để phù hợp với tình hình khai thác cũng như khả năng phát triển trong dài hạn.
Bên cạnh đó, từ ngày 1/7/2025, tỉnh Quảng Nam và TP. Đà Nẵng hợp nhất thành TP. Đà Nẵng mới, khiến việc xác định mối quan hệ giữa Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và Cảng hàng không quốc tế Chu Lai trở nên cần thiết hơn. Quy hoạch phải làm rõ chức năng của từng sân bay, bảo đảm hai cảng hàng không khai thác theo hướng bổ trợ thay vì phát triển riêng lẻ.
Theo Báo Đầu tư, Liên danh Công ty CPG Consultants Pte Ltd (Singapore) và Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không (ADCC) - đơn vị tư vấn lập quy hoạch chia sẻ rằng định hướng phát triển Cảng hàng không quốc tế Chu Lai không chỉ nhằm chia sẻ áp lực khai thác hành khách với sân bay Đà Nẵng, mà còn hướng tới hình thành một trung tâm trung chuyển hành khách, hàng hóa quốc tế, logistics và công nghiệp hàng không của khu vực miền Trung.
Cụ thể, định hướng được đề xuất là duy trì sân bay Đà Nẵng làm cửa ngõ hàng không chính ở phía Bắc thành phố, phục vụ các hoạt động đô thị, dịch vụ, du lịch và tài chính. Chu Lai giữ vai trò cửa ngõ hàng không phía Nam, gắn với Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm động lực Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành, tập trung vào công nghiệp, logistics, khoa học và công nghệ, đồng thời tiếp nhận một phần nhu cầu vận tải từ sân bay Đà Nẵng.
Ngoài chức năng dự bị hạ cánh cho sân bay Đà Nẵng, Chu Lai được nghiên cứu phát triển các hoạt động vận chuyển hàng hóa, bảo dưỡng và sửa chữa tàu bay, đào tạo, huấn luyện bay cùng những dịch vụ công nghiệp hàng không. Định hướng này cũng là cơ sở để tổ chức không gian sân bay và hệ thống giao thông kết nối, phục vụ khu vực phía Nam TP. Đà Nẵng và Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.
Theo hồ sơ quy hoạch, sân bay Đà Nẵng đã phục vụ 15,188 triệu lượt hành khách trong năm 2025, gần mức công suất tới hạn 20 triệu lượt khách/năm. Trước thực tế này, Bộ Tài chính đề nghị Cục Hàng không Việt Nam tính toán sát nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa tại Chu Lai, đồng thời xác định rõ vai trò của hai sân bay trong công tác quản lý, vận hành và khai thác.
Bộ Tài chính yêu cầu các dự báo phải đáp ứng nhu cầu đi lại của TP. Đà Nẵng và những địa phương lân cận, đồng thời bảo đảm hiệu quả đầu tư. Cục Hàng không Việt Nam chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả dự báo.
Chu Lai hướng tới công suất 30 triệu khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa
Để hoàn thiện cơ sở lập quy hoạch, Bộ Tài chính đề nghị cập nhật các dữ liệu về dân số, tăng trưởng du lịch và quy mô kinh tế (GRDP) của TP. Đà Nẵng sau sáp nhập, cùng nhu cầu đi lại dự kiến của hành khách trong nước và quốc tế.
Các kịch bản tăng trưởng hành khách, hàng hóa cần được xây dựng trên cơ sở mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, TP. Đà Nẵng và các địa phương lân cận, đồng thời bám sát chiến lược phát triển ngành hàng không. Qua đó, quy hoạch phải xác định rõ chức năng của Chu Lai theo từng giai đoạn, tránh đầu tư vượt quá nhu cầu thực tế.
Cơ quan này cũng đề nghị rà soát toàn diện hệ thống hạ tầng hiện có, gồm đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, nhà ga hành khách và nhà ga hàng hóa. Việc đánh giá cần làm rõ quy mô, năng lực khai thác, chất lượng, tuổi thọ công trình và khả năng đáp ứng nhu cầu vận tải, từ đó xác định những hạng mục cần nâng cấp hoặc còn dư công suất.
Một nội dung khác được lưu ý là năng lực khai thác các đường bay nội địa đến Chu Lai. Bộ Tài chính đề nghị phân loại đường bay ngắn và đường bay dài để đánh giá khả năng thay đổi sản lượng hành khách khi tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi vào khai thác.
Theo thông tin từ báo chí, về phía địa phương, Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng thống nhất với định hướng phát triển hai sân bay theo hướng bổ trợ, dựa trên đặc điểm và lợi thế của từng khu vực.
“Đơn vị tư vấn tiếp tục làm rõ vai trò và mối liên kết giữa hai cảng hàng không trong hồ sơ quy hoạch, làm cơ sở phát triển đồng bộ mạng lưới giao thông và hạ tầng logistics trên địa bàn thành phố”, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, kiến nghị.
Theo phương án do Liên danh CPG - ADCC đề xuất, Cảng hàng không quốc tế Chu Lai được quy hoạch đạt cấp 4F, với tổng diện tích đất khoảng 2.096,95 ha, bao gồm đất hàng không dân dụng, đất quân sự và đất dùng chung. Mục tiêu đến năm 2030 là đạt công suất 5 triệu lượt hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đến năm 2050, công suất dự kiến tăng lên 30 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó hàng hóa quốc tế chiếm 1,2 triệu tấn.
Để phục vụ hoạt động vận chuyển hàng hóa và logistics, đơn vị tư vấn đề xuất bố trí khu hàng hóa ở phía Nam sân bay, tạo điều kiện kết nối với Khu kinh tế Dung Quất.
Về hạ tầng khu bay, phương án quy hoạch đưa ra lộ trình xây dựng đường cất hạ cánh dài 4.000 m vào năm 2030, sau đó bổ sung đường cất hạ cánh dài 3.800 m vào năm 2050. Khi hoàn thành, sân bay sẽ có hai đường cất hạ cánh độc lập.
Nhà ga hành khách T2 được đề xuất xây dựng ở phía Bắc sân bay, có khả năng mở rộng để đáp ứng công suất 30 triệu lượt hành khách mỗi năm. Ngoài ra, Chu Lai dự kiến phát triển trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay với 6 hangar cấp E vào năm 2050.
Dù có lợi thế về quỹ đất, kế hoạch phát triển Chu Lai vẫn cần được cân đối với nhu cầu khai thác và nguồn lực thực hiện. Đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh: “Do nhu cầu vốn đầu tư rất lớn nên việc phát triển Cảng hàng không quốc tế Chu Lai đòi hỏi phải tính toán kỹ nhu cầu vận tải, phân kỳ đầu tư và khả năng huy động nguồn lực, nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả đầu tư trong từng giai đoạn”.
