Sau gần một tháng chính thức chào sàn, cổ phiếu DMX của Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh đang ghi nhận đà sụt giảm, đưa thị giá dần về dưới ngưỡng phát hành ban đầu.
Chào sàn HoSE vào ngày 6/8 với giá tham chiếu 80.000 đồng/cổ phiếu, DMX từng đánh dấu một trong những thương vụ phát hành ra công chúng lần đầu (IPO) quy mô lớn nhất thị trường. Doanh nghiệp đưa ra thị trường hơn 179,5 triệu cổ phiếu, với kỳ vọng thu về 14.360 tỷ đồng. Sức hấp dẫn ở thời điểm đó giúp Điện Máy Xanh phân phối thành công hơn 166,44 triệu cổ phiếu, đạt tỷ lệ hơn 93%.
Ở những phiên giao dịch đầu tiên, đà tăng trưởng từng đẩy DMX chạm mốc 90.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức tăng 12,5% so với giá IPO. Dù vậy, sóng tăng này nhanh chóng hạ nhiệt. Chốt phiên 25/8, DMX đánh dấu chuỗi 4 phiên giảm liên tiếp khi dừng ở mức 77.500 đồng/cổ phiếu. Đây là mức giá thấp nhất của mã này kể từ khi niêm yết, chịu áp lực điều chỉnh khoảng 14% so với vùng đỉnh ngắn hạn và thấp hơn 3,1% so với mức giá chào bán ban đầu.
Biến động này khiến phần lớn thành quả tăng giá dành cho nhà đầu tư tham gia đợt IPO bị thu hẹp đáng kể. Mặc dù vậy, tính chung cả khoản cổ tức bằng tiền mặt 4.000 đồng/cổ phiếu vừa qua, tổng mức sinh lời của những người nắm giữ từ giai đoạn phát hành vẫn duy trì ở trạng thái dương nhẹ trước thuế.
Thực tế cho thấy, tình trạng cổ phiếu giảm về quanh hoặc dưới mức giá IPO không chỉ xuất hiện riêng tại DMX mà khá phổ biến ở nhiều thương vụ quy mô lớn thời gian qua.
Nổi bật là thương vụ của Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS). Mã TCX chào bán hơn 10.800 tỷ đồng với mức giá 46.800 đồng/cổ phiếu và chính thức giao dịch trên HoSE từ tháng 10/2025 tại mức giá tham chiếu tương đương. Đến phiên 25/8/2026, TCX đóng cửa ở mốc 40.300 đồng/cổ phiếu, sụt giảm khoảng 13,9% so với giá chào bán.
Trường hợp của Chứng khoán VPBank (VPBankS) ghi nhận mức điều chỉnh sâu hơn. Doanh nghiệp này phát hành 375 triệu cổ phiếu VPX ở mức giá 33.900 đồng/cổ phiếu, đạt giá trị huy động khoảng 12.713 tỷ đồng và xác lập quy mô vốn hóa khoảng 64.000 tỷ đồng khi lên sàn. Sau hơn 8 tháng niêm yết, mã này hiện chốt phiên 25/8 tại mức 25.300 đồng/cổ phiếu, thấp hơn 25,4% so với ban đầu.
Một doanh nghiệp khác là Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát với mã HPA. Sau khi đưa 30 triệu cổ phiếu ra thị trường ở mức 41.900 đồng/cổ phiếu và niêm yết vào đầu tháng 2/2026, giá đóng cửa phiên 25/8 của HPA chỉ còn 28.600 đồng/cổ phiếu, ghi nhận mức giảm 31,7%.
Nhìn tổng thể, biên độ điều chỉnh khoảng 3% giúp DMX giữ giá tốt hơn so với các thương vụ lớn như TCX, VPX hay HPA. Tuy nhiên, việc mất đi phần lớn khoảng chênh lệch giá chỉ sau vài tuần cho thấy ngay cả những doanh nghiệp đầu ngành với quy mô vốn hóa hàng chục nghìn tỷ đồng cũng khó duy trì độ nóng ngắn hạn từ hiệu ứng niêm yết.
Giai đoạn phát hành ban đầu thường ghi nhận dòng tiền kỳ vọng lớn vào câu chuyện thương hiệu và quy mô. Tuy nhiên khi cổ phiếu đi vào giao dịch chính thức, các yếu tố nền tảng như tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, mức định giá P/E, dòng tiền thực tế cùng chính sách cổ tức mới là thước đo quyết định.
Trước khi tiến hành IPO, ban lãnh đạo Điện Máy Xanh từng chia sẻ nhận định rằng mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu là hợp lý nếu hoạt động kinh doanh duy trì đà tăng trưởng tích cực, đưa định giá P/E thực tế về khoảng 10 lần. Hiện tại, các yếu tố nền tảng của Điện Máy Xanh vẫn duy trì động lực tăng trưởng, việc thị giá lùi nhẹ qua mốc IPO phản ánh quá trình tự điều chỉnh của thị trường nhằm định giá lại kỳ vọng, thay vì phản ánh sự suy giảm trong nội lực doanh nghiệp.
Khi dòng tiền ngắn hạn rút dần, DMX cùng các doanh nghiệp mới lên sàn đang bước vào giai đoạn kiểm chứng năng lực thực tế thông qua hiệu quả kinh doanh và giá trị tạo ra cho cổ đông trong dài hạn.
