Show thực cảnh thổi hồn vào di sản Ninh Bình

Du lịch Ninh Bình đang chuyển mình theo hướng đa trải nghiệm về đêm, với sự xuất hiện của các show thực cảnh tại nhiều không gian giàu bản sắc. Từ các chương trình tái hiện lịch sử đến những vở diễn khai thác làng nghề và thiên nhiên, địa phương kỳ vọng tạo thêm “điểm chạm” mới nhằm kéo dài thời gian lưu trú và nâng sức hút du lịch. Tuy vậy, để các chương trình thực sự cạnh tranh ở tầm quốc tế, Ninh Bình được nhấn mạnh cần chiến lược phát triển dài hơi, có cơ chế phù hợp và đặt văn hóa làm trung tâm.

“Anh hùng cờ lau” và bước chuyển từ tham quan sang trải nghiệm

Lấy cảm hứng từ hình tượng Đinh Bộ Lĩnh, chương trình “Anh hùng cờ lau” được dàn dựng theo hướng không kể chuyện tuyến tính, tái hiện hành trình dẹp loạn 12 sứ quân và thống nhất giang sơn bằng sự kết hợp giữa xiếc đương đại, võ thuật cổ truyền và múa dân gian. Mở đầu là khung cảnh làng quê Bắc Bộ, nơi cậu bé Đinh Bộ Lĩnh chăn trâu và lấy bông lau làm cờ tập trận; các động tác mô phỏng dần chuyển thành thế trận thực thụ, thể hiện tinh thần thủ lĩnh đang hình thành.

Ở phần cao trào, chương trình tái hiện thời kỳ đất nước chia cắt, với nhạc trống dồn dập và nhiều diễn viên xiếc liên tục di chuyển, tung mình, đu dây để tạo các màn đối đầu và chiến công. Toàn bộ vở diễn kết lại ở hình tượng Đinh Bộ Lĩnh trong tư thế người thống lĩnh quy tụ nhân tâm, dẹp loạn và lên ngôi Hoàng đế, mở ra thời kỳ thống nhất cho nước Đại Cồ Việt.

Chương trình được cấp phép từ cuối năm 2025. Đến nay, show đã thu hút hơn 3 vạn lượt khách. Theo nội dung được nêu, thành công đến từ sự linh hoạt trong dàn dựng, mỗi đêm diễn có điều chỉnh để phù hợp với không gian văn hóa Ninh Bình, nhằm hạn chế tình trạng các suất diễn giống nhau.

Đánh thức tiềm năng “sân khấu thiên nhiên”

Bên cạnh “Anh hùng cờ lau”, nhiều điểm đến khác cũng khai thác lợi thế “phông nền sống” để tạo trải nghiệm khác biệt. Show diễn “Hoa Lư Vũ Họa” không chọn đề tài chiến trận mà đưa du khách vào hành trình khám phá các làng nghề truyền thống của Ninh Bình như đan cói, dệt lụa và làm gốm. Điểm nhấn là toàn bộ vở diễn được dàn dựng trên mặt nước Bến thuyền Tam Cốc: khán giả ngồi trên thuyền nan trôi nhẹ, theo dõi các tiết mục múa đương đại trên nền nhạc sáo nhị và đàn tranh, tạo sự hòa quyện giữa hoạt động biểu diễn và không gian núi đá vôi soi bóng nước.

Tại Khu du lịch sinh thái Thung Nham, minishow “Khúc hát thiên nhiên” theo hướng tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên và mối liên hệ giữa con người với môi trường. Đây là chương trình thực cảnh đa điểm chạm, nơi khán giả chủ động di chuyển qua 4 trạm trải nghiệm. Các chặng gồm “Dế Mèn phiêu lưu ký”, “Vỗ cánh mặt trời”, “Hồi sinh” và “Vũ điệu loài hoa”, với mục tiêu xóa nhòa ranh giới giữa sân khấu và đời thực để người xem tự do khám phá và tăng mức độ gắn kết với văn hóa bản địa.

Khát vọng vươn tầm quốc tế và yêu cầu về cơ chế

Dù đạt được những kết quả bước đầu, câu hỏi được đặt ra là cách để Ninh Bình xây dựng các show thực cảnh mang tầm vóc quốc tế, đủ sức trở thành “nam châm” thu hút du khách toàn cầu. Tại một hội thảo chuyên đề, chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh đặt vấn đề về khả năng xây dựng một show thực cảnh quy mô lớn giữa trời và đất ở Tràng An, đồng thời nhấn mạnh rằng thương hiệu văn hóa địa phương cần làm rõ bản sắc đặc biệt và duy nhất.

Ở góc nhìn quản lý nghệ thuật, NSND Xuân Bắc cho rằng việc xây dựng chương trình biểu diễn ấn tượng tại Ninh Bình là khả thi. Tuy nhiên, bên cạnh các quy định của nhà nước, cần có cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư tư nhân và tỉnh xây dựng một hệ sinh thái toàn diện cho các ngành công nghiệp văn hóa.

Góc nhìn từ UNESCO được nêu trong nội dung bài viết nhấn mạnh vai trò đặt văn hóa làm trung tâm của du lịch và trao quyền cho cộng đồng địa phương. Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, Jonathan Baker, khuyến khích phát triển du lịch nông thôn, thúc đẩy các mô hình hợp tác xã du lịch, vườn ươm di sản và tạo điều kiện để thanh niên tham gia, với quan điểm rằng khi cộng đồng làm chủ thể hành động, tiềm năng của Ninh Bình có thể được khai mở đầy đủ như một điểm đến đẳng cấp quốc tế.

Chiến lược giữ hồn di sản và kéo dài thời gian lưu trú

Sự xuất hiện của các show thực cảnh được xem là lời giải cho bài toán du lịch đêm tại Ninh Bình. Theo đánh giá trong nội dung, các chương trình này là “điểm chạm quan trọng” trong hệ sinh thái ẩm thực – văn hóa – trải nghiệm, góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng việc phát triển loại hình này cần chiến lược lâu dài, có sự phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp, cùng sự kiên trì sáng tạo. Đồng thời, mọi đổi mới phải tôn trọng giá trị thiên nhiên và di sản sẵn có.

Với việc kết hợp các giá trị lịch sử và văn hóa được “kể lại” bằng công nghệ và nghệ thuật biểu diễn, Ninh Bình được kỳ vọng không chỉ là điểm đến của cảnh đẹp mà còn là nơi để du khách trải nghiệm trọn vẹn cảm xúc. Nội dung bài viết cũng nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc thúc đẩy du lịch và công nghiệp văn hóa địa phương phát triển.