Tối ưu vận hành sản xuất để giảm phát thải trong ngành vật liệu xây dựng — bài học từ Nhà máy DURAflex Quảng Trị

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, ngành xây dựng—lĩnh vực có tỷ trọng phát thải lớn—đang chịu áp lực chuyển đổi ngày càng rõ rệt. Tại nhà máy DURAflex ở Quảng Trị, quá trình giảm phát thải được triển khai theo hướng tích hợp vào hệ thống vận hành hiện hữu, đồng thời duy trì hiệu quả ở quy mô công nghiệp. giá xăng dầu hôm nay

Đo lường, chuẩn hóa và cải tiến liên tục theo từng công đoạn

Dây chuyền sản xuất tấm xi măng sợi tại nhà máy DURAflex Quảng Trị vẫn gồm các công đoạn như nghiền cát, xử lý và phân tán sợi cellulose, tạo tấm theo công nghệ Flow-on và hấp áp suất cao. Theo ông Phạm Văn Hùng, Giám đốc nhà máy DURAflex tại Quảng Trị, điểm khác biệt nằm ở cách tổ chức vận hành đã được tối ưu nhằm kiểm soát năng lượng và tiêu thụ tài nguyên tại từng công đoạn.

Cụ thể, mức tiêu thụ năng lượng được theo dõi riêng biệt theo từng khu vực, giúp nhận diện chính xác các điểm tiêu thụ lớn để triển khai cải tiến theo từng bước. Đại diện doanh nghiệp cho biết cách tiếp cận này đã giúp giảm hơn 30% mức tiêu thụ năng lượng trong những năm gần đây mà không làm gián đoạn dây chuyền sản xuất.

Ông Nguyễn Trường Hải, CEO Saint-Gobain Việt Nam, nhấn mạnh doanh nghiệp bắt đầu từ đo lường, chuẩn hóa và cải tiến liên tục từng công đoạn thay vì tìm một giải pháp đơn lẻ. Theo quan điểm triển khai, hiệu quả đến từ quá trình cải tiến tích lũy, với nhiều thay đổi nhỏ được duy trì theo thời gian.

Điều chỉnh cấu trúc năng lượng và điện hóa hoạt động nội bộ

Song song với tối ưu vận hành, nhà máy điều chỉnh cấu trúc năng lượng theo hướng giảm phát thải. Hệ thống lò hơi sử dụng dầu diesel trước đây được thay thế bằng lò hơi sinh khối, tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp như trấu và dăm gỗ tại địa phương. Hệ thống dẫn hơi được thiết kế để phục vụ toàn bộ dây chuyền sản xuất.

Doanh nghiệp cho biết việc tận dụng nguồn lực sẵn có tại địa phương không chỉ giúp giảm phát thải mà còn hình thành chuỗi giá trị từ phụ phẩm nông nghiệp, tạo lợi ích đồng thời cho nhà máy và cộng đồng địa phương.

Về điện năng, toàn bộ điện tiêu thụ tại nhà máy được ghi nhận là điện tái tạo tương ứng với chứng chỉ I-REC. Đồng thời, các phương tiện nội bộ như xe nâng và xe xúc đã được điện hóa hoàn toàn. Theo doanh nghiệp, việc chuyển đổi này giúp giảm khoảng 2.000 tấn CO₂ mỗi năm từ phát thải trực tiếp và khoảng 2.800 tấn từ điện năng.

Tối ưu sử dụng nước và duy trì hiệu quả vận hành

Nhà máy hiện tái sử dụng hơn 60% lượng nước trong sản xuất. Đồng thời, doanh nghiệp cho biết mức giảm gần một nửa lượng nước tiêu thụ trên mỗi đơn vị sản phẩm so với trước đây.

Ở góc độ tổ chức con người, ông Nguyễn Trường Hải cho rằng khi mục tiêu được cụ thể hóa đến từng vị trí, mỗi cá nhân sẽ hiểu rõ vai trò của mình trong quá trình giảm phát thải. Nhờ đó, các sáng kiến cải tiến không chỉ phụ thuộc vào một bộ phận riêng lẻ mà trở thành một phần của vận hành thường nhật, giúp mô hình duy trì ổn định thay vì chỉ đạt hiệu quả ngắn hạn.

Lồng ghép yếu tố carbon vào đánh giá vật liệu và giải pháp xây dựng

Theo CEO Saint-Gobain Việt Nam, thị trường đang thay đổi cách đánh giá vật liệu xây dựng: vật liệu không còn được xem xét chỉ bằng chất lượng hay giá thành, mà còn bằng tác động môi trường trong suốt vòng đời. Sự dịch chuyển này khiến yếu tố phát thải trở thành tiêu chí ngày càng quan trọng trong thiết kế và lựa chọn vật liệu.

Saint-Gobain mở rộng vai trò từ sản xuất vật liệu sang cung cấp các giải pháp xây dựng hiệu suất cao và phát thải thấp, gắn với toàn bộ vòng đời công trình. Các công cụ như đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) và công bố môi trường sản phẩm (EPD) được sử dụng để đo lường và minh bạch hóa phát thải, qua đó đưa yếu tố carbon vào các quyết định thiết kế và đầu tư.

Định hướng dài hạn và khả năng nhân rộng mô hình

Nhà máy Quảng Trị được xác định là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 của tập đoàn trên toàn cầu, với các bước triển khai theo từng giai đoạn cụ thể. Theo doanh nghiệp, mục tiêu “Zero Carbon” tại nhà máy không chỉ là đích đến vận hành mà là một bước cụ thể trong quá trình thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

Ở cấp độ hệ thống, các mô hình vận hành như tại Quảng Trị được chuẩn hóa để có thể nhân rộng trong mạng lưới nhà máy tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của hệ thống đo lường và số hóa dữ liệu nhằm theo dõi và tối ưu liên tục. Ông Hải nhận định các doanh nghiệp chuẩn bị sớm sẽ có lợi thế khi thị trường chuyển dịch.

Nhà máy DURAflex Quảng Trị được mô tả là điển hình cho quá trình chuyển đổi của ngành xây dựng khi yếu tố phát thải bắt đầu được đưa vào tiêu chí đánh giá vật liệu và công trình. Trong bối cảnh các tiêu chuẩn mới dần hình thành, khoảng cách giữa trạng thái “sẵn sàng” và “bị động” được cho là ngày càng rõ rệt.