Tham gia của khu vực tư nhân vào hạ tầng: tín hiệu cho một sự dịch chuyển của nền kinh tế Việt Nam, với T&T Group làm trường hợp nghiên cứu

Tuy nhiên, trong một giai đoạn phát triển mới, ranh giới giữa khu vực tư nhân và các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế đang dần thay đổi. Sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, trong đó có T&T Group, không chỉ là quyết định đầu tư riêng lẻ mà còn phản ánh xu hướng chuyển dịch rộng hơn của nền kinh tế.

Chuyển pha: khu vực tư nhân bước vào các lĩnh vực “phần khó”

Theo góc nhìn của cựu Cố vấn cấp cao của CIEM Raymond Mallon, Việt Nam đã đi từ giai đoạn chủ yếu gia công, làm thuê cho các tập đoàn nước ngoài sang giai đoạn hình thành các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh. Sự xuất hiện của các doanh nghiệp này cho thấy khu vực tư nhân đã tích lũy đủ năng lực để bước vào những lĩnh vực phức tạp hơn như hạ tầng và năng lượng, nơi yêu cầu cao về vốn, khả năng tổ chức và tầm nhìn dài hạn.

Cũng theo ông Mallon, khi huy động tư nhân tham gia vào hạ tầng, Việt Nam cần ưu tiên các lĩnh vực có khả năng tạo ra dòng doanh thu rõ ràng và ổn định, trước hết là sân bay và cảng biển.

T&T Group mở rộng sang hạ tầng, năng lượng và logistics

Trường hợp của T&T Group được nêu như một ví dụ cho xu hướng này. Doanh nghiệp bắt đầu từ hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu, sau đó mở rộng sang tài chính, bất động sản và các lĩnh vực đầu tư quy mô lớn, qua đó tích lũy năng lực triển khai các dự án có độ phức tạp cao. Trên nền tảng đó, T&T đã hiện diện trong nhiều lĩnh vực hạ tầng.

Năng lượng

Trong lĩnh vực năng lượng, doanh nghiệp phát triển hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời trong nước. Đồng thời triển khai dự án điện gió Savan 1 tại Lào với quy mô gần 500 MW, đi kèm hệ thống truyền tải điện xuyên biên giới. Tập đoàn cũng tham gia dự án Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng (Quảng Trị), mở rộng sang hạ tầng năng lượng quy mô lớn.

Hạ tầng giao thông và logistics

Bên cạnh đó, T&T tham gia đầu tư Cảng biển Quảng Ninh; phát triển Trung tâm logistics ICD Vĩnh Phúc (SuperPort) - một trong những dự án logistics đa phương thức quy mô lớn, đóng vai trò kết nối chuỗi cung ứng trong nước với khu vực. Doanh nghiệp cũng đang khẩn trương hoàn thành việc xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị và cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương; đồng thời đề xuất, nghiên cứu đầu tư các dự án đô thị - công nghiệp thông minh gắn với hạ tầng tại nhiều địa phương.

Diễn biến triển khai: “chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh”

Các hoạt động được mô tả cho thấy doanh nghiệp không dừng ở việc đầu tư từng dự án riêng lẻ, mà từng bước tham gia vào các cấu phần có tính nền tảng của nền kinh tế. Với hạ tầng, thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn hay thời gian đầu tư kéo dài, mà còn ở khả năng tổ chức triển khai một dự án có nhiều cấu phần phụ thuộc lẫn nhau.

Trong bối cảnh đó, cách tiếp cận của T&T Group được nhấn mạnh theo nguyên tắc “chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh”. Điểm khác biệt được nêu là giai đoạn “chuẩn bị” được đẩy lên sớm: hoàn thiện phương án kỹ thuật, xử lý bài toán hạ tầng kết nối, tổ chức nguồn lực thực hiện; đồng thời xác lập ngay từ đầu các yếu tố quyết định như phương án tài chính, đầu ra sản phẩm và hạ tầng truyền tải, thay vì phát sinh trong quá trình triển khai.

Ví dụ dự án điện gió Savan 1

Dự án điện gió Savan 1 tại Lào được nêu như ví dụ điển hình. Thay vì tiếp cận theo trình tự truyền thống (xây dựng nhà máy trước rồi chờ hạ tầng truyền tải), T&T Group lựa chọn triển khai song song cả hai cấu phần: vừa thi công nhà máy, vừa đầu tư tuyến truyền tải để đưa điện về Việt Nam.

Việc đồng thời “khóa” các điều kiện về đầu ra, truyền tải và tài chính ngay từ đầu giúp dự án vận hành như một chuỗi liên tục. Theo nội dung được dẫn, toàn bộ chu trình từ xây dựng đến vận hành thương mại được hoàn tất trong khoảng 16 tháng - một mốc tiến độ hiếm thấy với dự án năng lượng xuyên biên giới.

Áp dụng cho các dự án khác

Cách tiếp cận này cũng được đề cập là áp dụng tại các dự án khác, như việc đồng thời triển khai Cảng hàng không Quảng Trị và nghiên cứu các dự án logistics, tổ hợp đô thị hàng không - vũ trụ gắn với hạ tầng, với mục tiêu hình thành một hệ sinh thái vận hành đồng bộ. Nội dung nhấn mạnh việc tổ chức song song các cấu phần nhằm hạn chế các “khoảng chờ” trong toàn bộ vòng đời dự án.

Tác động và nhận định về vai trò doanh nghiệp tư nhân

Trong bối cảnh các doanh nghiệp tư nhân tham gia ngày càng rõ nét vào năng lượng, logistics và hạ tầng giao thông, nội dung cho rằng đây không còn là các bước đi đơn lẻ mà là dấu hiệu của sự chuyển vai: doanh nghiệp tham gia vào việc hình thành các nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Phát biểu tại một sự kiện lớn diễn ra đầu năm 2026, ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch điều hành T&T Group, nhấn mạnh thông điệp “doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực; nói ít, làm nhiều, hiệu quả thật; rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả và rõ thời gian”.

Theo ông Hiển, doanh nhân là đồng hành với Nhà nước trong kiến tạo phát triển, nơi các cam kết lớn cần được hiện thực hóa bằng công trình, dự án và giá trị cụ thể. Các lĩnh vực như năng lượng, logistics hay hạ tầng giao thông có điểm chung là quy mô lớn, chu kỳ đầu tư dài và phụ thuộc vào quy hoạch, do đó doanh nghiệp chấp nhận mức độ cam kết cao hơn so với các ngành kinh doanh thông thường.

Nội dung cũng nêu rằng khi doanh nghiệp tư nhân bước vào các lĩnh vực mang tính nền tảng, tác động không dừng ở phạm vi từng dự án mà ảnh hưởng đến cách nền kinh tế vận hành, từ khả năng cung ứng điện đến năng lực lưu thông hàng hóa. Qua các cam kết được cụ thể hóa bằng dự án và duy trì theo thời gian, khu vực tư nhân được cho là đã trưởng thành hơn về vai trò trong việc hình thành các nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.