•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Quán cà phê tại Stockholm (Thụy Điển) đang thử nghiệm một mô hình vận hành mới: giao quyền quản lý cho một AI tên Mona nhằm kiểm tra tương lai nơi máy móc đảm nhận vai trò lãnh đạo thay con người. Bên ngoài, quán vẫn có hình ảnh quen thuộc với barista pha đồ uống, khách hàng gọi món và mùi bánh waffle thoang thoảng. Tuy nhiên, ở hậu trường, Mona là người quyết định các vấn đề chính như xin giấy phép kinh doanh, thiết kế thực đơn, tìm nguồn cung ứng và tuyển dụng nhân viên.
Theo Andon Labs, đây là thí nghiệm nhằm khám phá các câu hỏi đạo đức khi AI bắt đầu tuyển dụng và quản lý con người trước khi mô hình đó trở nên phổ biến trong xã hội.
Mona vận hành theo cơ chế nhận diện người sẽ trực tiếp pha cà phê, sau đó tiến hành tuyển dụng. Cụ thể, AI đăng tin tuyển dụng trên Indeed và LinkedIn, thực hiện phỏng vấn qua điện thoại và đưa ra quyết định tuyển dụng mà không có sự can thiệp của con người.
Chia sẻ với truyền thông, Petersson cho biết: “Khi bạn đến đây, bạn sẽ không nhận ra đó là AI. Nhưng mọi thứ ở hậu trường đều do AI thực hiện. Cô ấy đã nộp đơn xin các giấy phép cần thiết khi mở quán cà phê, tuyển barista, đăng tin tuyển dụng và tổ chức phỏng vấn qua điện thoại, rồi đưa ra quyết định tuyển người.”
Dù vận hành nhiều khâu quan trọng, Mona vẫn có những sai sót. Thói quen mua sắm của AI khiến một số nhân viên bất ngờ. Barista Kajetan Grzelczak cho biết anh đã trưng bày các mặt hàng không cần thiết mà Mona mua, gồm dầu ăn, cà chua đóng hộp và sữa dừa.
“Tôi đã làm riêng cho cô ấy một tường thể hiện tất cả những mặt hàng không cần thiết mà cô ấy đã mua,” Grzelczak nói.
Trong khi thỉnh thoảng vẫn có các đơn đặt hàng thừa, Grzelczak cho biết điều đó không làm giảm thiện cảm của anh đối với Mona. Anh cũng bày tỏ bất ngờ về chất lượng quản lý của AI.
“Mona bất ngờ là một người sếp tốt. Cô ấy giao tiếp tốt và tôi có rất nhiều tự do để nói lên ý kiến của mình, thêm món vào thực đơn và những thứ tương tự. So với các quán cà phê khác mà tôi từng làm việc, nó thực sự tốt hơn nhiều,” anh khẳng định.
Với khách hàng, việc ghé quán không chỉ để uống cà phê mà còn để chứng kiến một mô hình công việc đang hình thành. Urja Risal, một sinh viên, cho biết cô muốn tận mắt xem AI có thể định hình lại công việc hàng ngày như thế nào.
Cô chia sẻ: “Bạn nghe rất nhiều về việc AI sẽ thay thế công việc của chúng ta, nhưng điều đó trông như thế nào trong thực tế? Tôi cho rằng đây là một thí nghiệm tuyệt vời để tìm hiểu thêm về cách nó sẽ hoạt động với một ông chủ AI và một tương lai nơi các tác nhân này đảm nhận những vai trò này, và xã hội có thể chuẩn bị cho điều đó ra sao.”
Thí nghiệm cũng làm nổi bật nhiều vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tương lai công việc khi máy móc đảm nhận vai trò quản lý. Trong đó có các câu hỏi như: con người có sẵn sàng nhận lệnh từ một chatbot hay không; liệu AI có thực sự hiểu và đáp ứng nhu cầu cảm xúc của nhân viên hay không.
Đồng thời, thí nghiệm đặt ra bài toán cân bằng giữa các lợi ích mà Mona mang lại—bao gồm sự công bằng, giao tiếp rõ ràng và tôn trọng ý kiến nhân viên—so với những thiếu sót như việc đặt hàng không hợp lý.
Tác giả: Nguyễn Hải cho VTV.
Vào chiều 11/5/2026, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh đã thị sát công trường cầu đi bộ qua sông Sài Gòn và chứng kiến mẻ bê tông đầu tiên cho bệ trụ chính TC2, đánh dấu dự án bước vào giai đoạn thi công kết cấu trọng yếu. Quy…
