Thị trường chứng khoán Việt Nam chuyển sang định giá dựa trên chất lượng khi dòng tiền tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và cổ phiếu tăng trưởng

Trong bối cảnh mặt bằng định giá không còn quá rẻ và áp lực lợi nhuận doanh nghiệp ngày càng rõ nét, nhà đầu tư có xu hướng chọn lọc hơn thay vì “mua gì cũng thắng” như giai đoạn trước. Dòng tiền vì vậy tập trung vào nhóm vốn hóa lớn, doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và hưởng lợi từ chu kỳ phục hồi kinh tế; trong khi nhiều cổ phiếu đầu cơ, thanh khoản thấp hoặc thiếu câu chuyện tăng trưởng đang dần bị bỏ lại.

Phân hóa dòng tiền trên thị trường từ đầu năm 2026

Quan sát từ đầu năm 2026 đến nay cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm cổ phiếu. Nhiều mã midcap và penny gần như đi ngang hoặc suy giảm thanh khoản, trong khi nhóm vốn hóa lớn liên tục hút tiền.

Một hiện tượng nổi bật là dòng tiền tập trung mạnh vào nhóm cổ phiếu “họ Vin”. Trong nhiều giai đoạn từ đầu năm 2026, bộ ba VIC, VHM và VRE gần như trở thành nhóm dẫn dắt chính của VN-Index nhờ quy mô vốn hóa lớn và khả năng hút tiền từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.

Đặc biệt, cổ phiếu VIC nhiều thời điểm tăng mạnh với thanh khoản đột biến, trở thành “đầu kéo” của chỉ số. Theo dữ liệu thị trường được nêu trong bài, có phiên VIC đóng góp hàng chục điểm cho VN-Index nhờ lực cầu lớn từ khối ngoại và dòng tiền đầu cơ. Điều này phản ánh dòng tiền hiện nay không còn lan tỏa rộng như trước mà tập trung vào các doanh nghiệp có quy mô lớn, khả năng tạo ảnh hưởng tới chỉ số và sở hữu câu chuyện tăng trưởng đủ hấp dẫn.

Trên một số diễn đàn đầu tư cũng xuất hiện cụm từ “Vin-Index” để mô tả hiện tượng VN-Index tăng điểm chủ yếu nhờ nhóm cổ phiếu họ Vin, trong khi phần lớn cổ phiếu midcap và penny giao dịch kém tích cực. Đây được xem là minh chứng cho xu hướng phân hóa ngày càng mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhóm ngân hàng, tiêu dùng và đầu tư công được chú ý

Ở nhóm ngân hàng, các cổ phiếu như VCB, TCB và ACB ghi nhận diễn biến tích cực nhờ triển vọng tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản được cải thiện. Đặc biệt, nhóm ngân hàng có tỷ lệ CASA cao, hệ sinh thái mạnh và khả năng số hóa tốt đang được khối tổ chức ưu tiên giải ngân.

Trong nhóm tiêu dùng – bán lẻ, MWG được nhắc đến như đang dần lấy lại vị thế sau giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Kỳ vọng phục hồi sức mua nội địa cùng hiệu quả cải thiện ở chuỗi Bách Hoá Xanh được xem là yếu tố giúp MWG trở thành tâm điểm chú ý của dòng tiền đầu cơ lẫn đầu tư trung hạn.

Không chỉ tập trung vào vốn hóa lớn, dòng tiền hiện nay còn ưu tiên doanh nghiệp có “câu chuyện tăng trưởng” rõ ràng. Nhóm đầu tư công là ví dụ điển hình: các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng giải ngân hạ tầng như HHV, VCG và CTD nhiều thời điểm ghi nhận thanh khoản tăng mạnh khi nhà đầu tư kỳ vọng vào các dự án cao tốc, sân bay và các dự án trọng điểm quốc gia.

Phân hóa trong nhóm xuất khẩu và chuyển dịch sang định giá theo chất lượng

Tương tự, nhóm xuất khẩu cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Các doanh nghiệp sở hữu thị phần lớn, năng lực tài chính mạnh và đơn hàng phục hồi tốt như GMD trong logistics hay VHC trong thủy sản vẫn thu hút dòng tiền, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ cùng ngành chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ ràng.

Từ đó, bài viết nhấn mạnh một thực tế: thị trường đang chuyển từ giai đoạn đầu cơ diện rộng sang giai đoạn định giá dựa trên chất lượng doanh nghiệp. Nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả giá cao cho những doanh nghiệp chỉ có “kỳ vọng” mà thiếu nền tảng lợi nhuận thực tế.

“Nước nổi, bèo nổi” thu hẹp; vai trò dòng tiền tổ chức tăng

Trong giai đoạn 2020–2021, môi trường lãi suất thấp và dòng tiền cá nhân bùng nổ từng tạo ra hiện tượng “nước nổi, bèo nổi”, khi chỉ cần thị trường tăng thì nhiều cổ phiếu nhỏ, thậm chí doanh nghiệp kinh doanh yếu kém, vẫn có thể tăng giá mạnh nhờ hiệu ứng đầu cơ.

Hiện nay, bối cảnh đã khác. Nhà đầu tư thận trọng hơn sau nhiều biến động lớn của thị trường, dòng tiền không còn lan tỏa đồng đều mà chọn lọc kỹ càng hơn, đặc biệt trong bối cảnh áp lực chốt lời và cạnh tranh dòng vốn với các kênh đầu tư khác gia tăng.

Nhiều cổ phiếu từng tăng nóng nhờ “game” riêng hoặc kỳ vọng mơ hồ đang dần mất thanh khoản. Ngay trong nhóm bất động sản, dòng tiền cũng phân hóa: các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất sạch, tài chính lành mạnh và khả năng triển khai dự án tốt như Vinhomes vẫn thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư tổ chức; trong khi các doanh nghiệp nợ vay cao, pháp lý dự án kéo dài tiếp tục chịu áp lực.

Bài viết cũng đề cập vai trò ngày càng lớn của dòng tiền tổ chức. Nếu trước đây thị trường phụ thuộc mạnh vào nhà đầu tư cá nhân thì hiện nay các quỹ đầu tư và dòng vốn dài hạn ảnh hưởng rõ hơn đến xu hướng vận động của cổ phiếu. Các tổ chức thường ưu tiên doanh nghiệp đầu ngành, minh bạch và có khả năng tăng trưởng bền vững, qua đó làm gia tăng mức độ phân hóa.

Hàm ý đối với chiến lược đầu tư

Xu hướng này khiến chiến lược đầu tư thay đổi. Việc “lướt sóng” theo tin đồn hoặc chạy theo các mã penny không còn dễ dàng đem lại lợi nhuận cao như trước. Thay vào đó, nhà đầu tư cần tập trung nhiều hơn vào phân tích cơ bản, chất lượng tài sản, tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền doanh nghiệp.

— Hải Giang