VN-Index đối mặt với nhiều thách thức trên hành trình chinh phục mốc 2.000 điểm

Lãi suất, lạm phát và dòng tiền được các chuyên gia đánh giá là ba yếu tố then chốt định hình thị trường chứng khoán năm 2026. Trong bối cảnh áp lực địa chính trị và lạm phát gia tăng, mục tiêu VN-Index 2.000 điểm theo nhiều tổ chức dự báo trước đó được cho là sẽ gặp nhiều thách thức hơn, đặc biệt khi bước sang đầu năm 2026 xuất hiện các “cơn gió ngược” liên quan đến lãi suất và xung đột tại Trung Đông.

Ba biến số chi phối thị trường chứng khoán 2026

Lãi suất: yếu tố cạnh tranh trực tiếp với kênh đầu tư

Ông Nguyễn Duy Anh - Giám đốc Quản lý Danh mục Đầu tư, Công ty QLQ Vietcombank (VCBF) cho biết lãi suất thực chất là một kênh đầu tư và cạnh tranh trực tiếp với các kênh khác. Theo ông, Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đã có động thái ổn định mặt bằng lãi suất. Đồng thời, tăng trưởng tín dụng năm nay dự kiến thấp hơn năm trước, qua đó tạo kỳ vọng lãi suất sẽ không tăng thêm đáng kể trong thời gian tới.

Lạm phát: chịu áp lực từ giá dầu và rủi ro khó kiểm soát

Về lạm phát, chuyên gia VCBF nhận định đầu năm 2026 chưa phải là giai đoạn quá đáng lo, tuy nhiên xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng và gây áp lực lên lạm phát. Hiện các thông tin đàm phán chưa rõ ràng và giá dầu vẫn neo cao, khiến mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% được đánh giá là khó khăn hơn do Việt Nam là nước nhập khẩu dầu tương đối lớn. Khi lạm phát cao, lãi suất cũng khó giảm tương ứng.

Dòng tiền: tín hiệu tích cực từ việc nâng hạng

Ở góc độ dòng tiền, ông Nguyễn Duy Anh đánh giá việc chính thức được nâng hạng gần đây là tín hiệu tích cực cho các giai đoạn tiếp theo của năm 2026. Bước sang quý 2, nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi sát diễn biến căng thẳng tại Trung Đông (hạ nhiệt hay leo thang), cùng với kết quả kinh doanh quý 1 và kế hoạch năm 2026 của các doanh nghiệp trên sàn. Các thông tin tích cực được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cải thiện tâm lý thị trường.

Xung đột địa chính trị: tác động ngắn hạn, cần nhìn dài hạn

Ông Vương Khắc Huy - Trưởng phòng Phân tích và Đầu tư, Công ty QLQ Dai-ichi Life Việt Nam nhận định xung đột tại Trung Đông là sự kiện có ảnh hưởng rộng và khó dự đoán thời điểm cũng như cách thức kết thúc. Các thông tin liên tục đan xen có thể tác động mạnh đến tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn.

Theo ông Huy, nhà đầu tư nên bình tĩnh và nhìn vào bức tranh dài hạn. Ông dẫn thống kê rằng trong khoảng 25 năm phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, đã có gần 15 sự kiện xung đột tương tự, chưa kể các cú sốc lớn hơn như khủng hoảng tài chính hay COVID-19. Trong ngắn hạn, các sự kiện này đều gây biến động mạnh, nhưng về dài hạn, thị trường vẫn phục hồi và tăng trưởng. Ông cũng nêu thị trường đạt mức sinh lời bình quân khoảng 12%/năm trong dài hạn, tạo cơ sở để nhà đầu tư kiên định với chiến lược đầu tư.

Dù vậy, chuyên gia không loại trừ khả năng xung đột làm thay đổi các yếu tố cơ bản trong dài hạn. Vì vậy, nhà đầu tư cần nhận diện các ngành, doanh nghiệp chịu tác động để điều chỉnh danh mục phù hợp.

VN-Index 2.000 điểm: có cơ sở nhưng đối mặt trở ngại

Ông Phùng Minh Hoàng - Giám đốc Chiến lược, Công ty QLQ Phú Hưng cho biết cuối năm 2025, kỳ vọng chung của nhà đầu tư và các công ty chứng khoán là lợi nhuận doanh nghiệp có thể tăng 15-18% trong năm 2026. Trong bối cảnh đó, mục tiêu VN-Index 2.000 điểm theo nhiều tổ chức dự báo được đánh giá là có cơ sở.

Tuy nhiên, bước sang đầu năm 2026, hai “cơn gió ngược” liên quan đến lãi suất và xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã khiến thị trường chịu tác động, gợi nhớ đến năm 2022 khi lãi suất tăng mạnh và xung đột Nga - Ukraine khiến giá dầu leo thang. Do đó, mục tiêu 2.000 điểm được cho là sẽ gặp trở ngại lớn hơn.

Tác động của việc nâng hạng và dòng vốn dự kiến

Điểm tích cực được nhấn mạnh là thị trường chứng khoán Việt Nam vừa chính thức được nâng hạng sau giai đoạn theo dõi, hiệu lực từ tháng 9/2026. Theo ước tính, Việt Nam có thể chiếm tỷ trọng khoảng 0,3-0,4% trong FTSE Emerging Markets, tương ứng với dòng vốn ETF thụ động khoảng 1 tỷ USD, giải ngân dần trong 1,5-2 năm. Bên cạnh đó, dòng vốn chủ động có thể lớn hơn, ước tính khoảng 2-3 tỷ USD trong các năm tới.

Ông Hoàng cũng cho rằng trong bối cảnh khối ngoại liên tục bán ròng nhiều năm qua, việc dòng tiền quay lại sẽ là động lực lớn cho thị trường. Quá trình nâng hạng cũng thúc đẩy cải cách thị trường, mở ra khả năng tiếp tục được nâng hạng lên MSCI trong khoảng 3 năm tới, với tiềm năng thu hút thêm 3-5 tỷ USD.

Nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền vào ngay lập tức

Trước thắc mắc về việc khối ngoại vẫn bán ròng dù triển vọng nâng hạng được đánh giá sáng, ông Nguyễn Duy Anh nêu quan điểm rằng nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền sẽ vào ngay lập tức. Với dòng vốn thụ động, các quỹ ETF chỉ phân bổ vốn theo tỷ trọng khi chính thức được đưa vào rổ chỉ số, và quá trình này diễn ra từ từ. Đối với dòng vốn chủ động, việc đi trước từ lúc câu chuyện nâng hạng mới dừng ở mức kỳ vọng có thể khiến một số quỹ chốt lời. Ngược lại, các quỹ chưa đầu tư sẽ cần thời gian nghiên cứu thị trường, thường mất từ 6 tháng đến 1 năm trước khi giải ngân.

Chuyên gia cũng chỉ ra một hạn chế hiện nay là số lượng doanh nghiệp lớn, chất lượng cao đủ điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài còn khá ít. Nếu Chính phủ thúc đẩy IPO các doanh nghiệp lớn trong thời gian tới, nguồn cung mới có thể giúp thu hút thêm dòng vốn ngoại. Vì vậy, ông Nguyễn Duy Anh kỳ vọng trong khoảng 6-12 tháng tới, dòng tiền nước ngoài sẽ dần quay trở lại thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đâu là điểm đến dòng tiền trong quý 2?

Về các nhóm ngành có thể thu hút dòng tiền trong quý 2, ông Vương Khắc Huy cho rằng cần nhìn vào bức tranh tổng thể của nền kinh tế. Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10% trong những năm tới được xem là động lực, tuy nhiên cơ hội đầu tư sẽ mang tính phân hóa.

Theo ông Huy, nhà đầu tư nên ưu tiên doanh nghiệp lớn có khả năng tiếp cận vốn tốt hoặc các doanh nghiệp có năng lực triển khai các dự án lớn, phù hợp định hướng phát triển kinh tế. Ngoài ra, câu chuyện nâng hạng thị trường được kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại quay lại, dòng tiền này thường tập trung vào các doanh nghiệp lớn, thanh khoản cao.

Trong ngắn hạn, xung đột địa chính trị tạo cú sốc có thể khiến nhiều cổ phiếu tốt bị bán quá mức, từ đó tạo cơ hội để nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục vào các doanh nghiệp có nền tảng vững và triển vọng tăng trưởng. Một yếu tố khác cần lưu ý là rủi ro lạm phát, đặc biệt từ khả năng thời tiết cực đoan (El Nino) trong nửa cuối năm 2026 có thể đẩy chi phí đầu vào tăng (điện, lương thực…). Vì vậy, nên ưu tiên các doanh nghiệp có khả năng chống chịu tốt với lạm phát.

Khuyến nghị chiến lược: giải ngân theo từng phần

Đồng tình với quan điểm rằng nhiều thông tin tiêu cực đã phần nào phản ánh vào giá, ông Phùng Minh Hoàng cho rằng thời điểm hiện tại là cơ hội giải ngân đối với nhà đầu tư đang giữ tiền mặt. Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh không nên “all-in” do khó xác định chính xác đáy thị trường; thay vào đó, giải pháp phù hợp là chia nhỏ vốn để đầu tư từng phần.