Giá xăng trong nước giảm mạnh, giá điện bán lẻ bình quân cũng được điều chỉnh giảm 2%, tuy nhiên cước vận tải, dịch vụ chưa thể hạ ngay do chi phí đầu vào còn biến động và doanh nghiệp cần có lộ trình nhằm hoàn tất thủ tục điều chỉnh giá.
Giá nhiên liệu giảm nhưng tác động không đồng đều
Từ ngày 1/11, giá xăng trong nước được điều chỉnh giảm mạnh sau khi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%. Cụ thể, xăng E5 RON92 giảm 1.804 đồng/lít, xuống còn 24.223 đồng/lít; xăng E10 RON95-III giảm 1.575 đồng/lít, còn 24.159 đồng/lít.
Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%. Đây là tín hiệu tích cực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ trong giai đoạn doanh nghiệp chuẩn bị bước vào mùa cao điểm cuối năm.
Dù vậy, mức giảm của giá xăng chưa tạo ra tác động đáng kể đối với toàn bộ ngành vận tải. Nguyên nhân là phần lớn phương tiện vận tải hành khách và hàng hóa sử dụng động cơ diesel, trong khi giá dầu diesel chưa giảm theo đợt điều chỉnh giá xăng. Ngày 1/11, mặt hàng này được niêm yết ở mức 30.246 đồng/lít, tăng 696 đồng/lít so với giá bán tối đa trước đó.
Ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP.HCM chia sẻ với báo chí rằng: việc giá nhiên liệu hạ nhiệt giúp doanh nghiệp có thêm dư địa cải thiện hiệu quả kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện tính toán lại giá dịch vụ. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào cơ cấu nhiên liệu sử dụng và diễn biến giá đầu vào trong thời gian tới.
Ở lĩnh vực vận tải hàng hóa, chi phí xăng dầu có thể chiếm tới khoảng 60% tổng chi phí hoạt động. Với các doanh nghiệp vận tải hành khách, tỷ trọng nhiên liệu cũng từng tăng từ khoảng 30% lên 40-45% khi giá nhiên liệu leo thang. Vì vậy, việc giá xăng giảm có thể giúp cải thiện biên lợi nhuận, nhưng chưa đồng nghĩa giá cước sẽ lập tức giảm tương ứng.
Một số đơn vị vận tải cũng cho biết đang duy trì mức giá đã thỏa thuận trong hợp đồng với khách hàng. Đối với doanh nghiệp chuyên khai thác xe du lịch theo hợp đồng trọn gói cả năm, giá dịch vụ thường được xây dựng từ trước nên không thể thay đổi ngay theo từng lần điều chỉnh giá nhiên liệu.
Doanh nghiệp cần thời gian theo dõi và hoàn tất thủ tục giảm cước
Bên cạnh diễn biến giá đầu vào, độ trễ trong quá trình điều chỉnh giá dịch vụ cũng là nguyên nhân khiến cước vận tải chưa thể giảm ngay. Theo ông Lê Trung Tính, giá cước thường có độ trễ khoảng 20-30 ngày. Doanh nghiệp cần theo dõi xu hướng giá nhiên liệu và cung - cầu thị trường trước khi đưa ra quyết định.
Việc điều chỉnh giá quá thường xuyên cũng có thể gây khó khăn cho cả đơn vị vận tải lẫn khách hàng. Nếu giá nhiên liệu vừa giảm nhưng nhanh chóng tăng trở lại, doanh nghiệp sẽ phải liên tục thay đổi biểu giá, ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh và các thỏa thuận dịch vụ.
Đối với vận tải hành khách tuyến cố định, quy trình điều chỉnh giá còn liên quan đến việc kê khai và thẩm định phương án giá. Doanh nghiệp phải tính toán các yếu tố cấu thành như giá nhiên liệu, mức tiêu hao, tiền lương và những chi phí vận hành khác trước khi gửi hồ sơ đến cơ quan quản lý.
Chia sẻ với báo chí, đại diện Hợp tác xã vận tải du lịch và dịch vụ Châu Hà cho biết, giá xăng giảm 1.600 đồng chỉ trong vài ngày chưa đủ để doanh nghiệp hạ giá cước, giá xăng cần duy trì xu hướng giảm ổn định trong khoảng 1-2 tháng để doanh nghiệp có cơ sở lập hồ sơ điều chỉnh giá vé. Thời gian thẩm định hồ sơ tại cơ quan chức năng có thể kéo dài 5-10 ngày.
Ngay cả khi giá nhiên liệu tiếp tục giảm, mức điều chỉnh giá vé cũng không quá lớn do doanh nghiệp còn phải trang trải nhiều khoản chi phí cố định như tiền lương tài xế, phí cầu đường, bến bãi và hao hụt trong quá trình vận hành. Chẳng hạn, với tuyến xe từ Bến xe Miền Tây đi Bến xe Cần Thơ, giá vé xe ghế ngồi truyền thống hiện ở mức 86.000 đồng, mức giảm dự kiến chỉ khoảng 2.000-4.000 đồng/vé nếu điều kiện cho phép.
Đối với doanh nghiệp vận tải hàng hóa, thời gian theo dõi giá nhiên liệu trước khi điều chỉnh cước có thể ngắn hơn, nhưng vẫn cần bảo đảm xu hướng giảm đủ ổn định để tính toán lại chi phí và thông báo cho khách hàng. Mức cước còn phụ thuộc vào cự ly vận chuyển, loại hàng hóa và phương thức chuyên chở.
Trong bối cảnh nhu cầu đi lại và lưu chuyển hàng hóa dự kiến tăng vào dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán 2027, việc giá nhiên liệu giảm được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, chủ động kế hoạch khai thác phương tiện và duy trì mặt bằng giá dịch vụ. Tuy nhiên, khả năng giảm cước trên thực tế vẫn phụ thuộc vào diễn biến giá xăng dầu trong thời gian tới.
