Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 10,459 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Đà tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm cá và các thị trường châu Á, trong khi xuất khẩu tôm và thị trường Mỹ có dấu hiệu suy giảm.
Xuất khẩu cá tăng trưởng tích cực, tôm bắt đầu giảm tốc
Theo ước tính, kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 10/2026 đạt 1,315 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, tổng giá trị xuất khẩu đạt 10,459 tỷ USD, tăng 12,1%. Dù duy trì mức tăng trưởng hai chữ số, kết quả giữa các nhóm sản phẩm đang có sự phân hóa rõ rệt.
Trong tháng 10, nhóm cá các loại khác đạt khoảng 309,3 triệu USD, tăng 55% so với cùng kỳ, tương ứng tăng thêm gần 110 triệu USD. Riêng nhóm hàng này đóng góp khoảng 70% tổng giá trị kim ngạch tăng thêm của toàn ngành trong tháng. Các mặt hàng chủ lực khác cũng ghi nhận mức tăng tích cực, với cá tra đạt 249,4 triệu USD, tăng 14,9%; cá ngừ tăng 13,4%; mực và bạch tuộc tăng 14,8%.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu tôm trong tháng 10 chỉ đạt gần 473,8 triệu USD, giảm 4,9% so với cùng kỳ. Trong đó, tôm chân trắng giảm 8,3%, còn gần 307 triệu USD. Tính chung 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu tôm vẫn đạt khoảng 4,22 tỷ USD, tăng 9%, nhưng mức tăng chủ yếu đến từ tôm hùm xanh.
Cụ thể, xuất khẩu tôm hùm xanh đạt gần 915 triệu USD, tăng 31%, đóng góp hơn 216 triệu USD vào phần kim ngạch tăng thêm của toàn nhóm tôm. Trong khi đó, tôm chân trắng đạt 2,62 tỷ USD, chỉ tăng khoảng 4%. Diễn biến này cho thấy mặt hàng tôm chủ lực đang tăng trưởng chậm hơn, dù tổng kim ngạch của cả nhóm vẫn duy trì mức tăng.
Thị trường tiêu thụ tôm quốc tế cũng chưa phục hồi đồng đều. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng tôm nhập khẩu của Mỹ giảm 0,7%, EU giảm 2,3%, trong khi Trung Quốc tăng 25,5%. Cùng thời gian này, xuất khẩu tôm của Ecuador tăng 19,8%, làm gia tăng sức ép cạnh tranh về nguồn cung trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, cá tra ghi nhận triển vọng thuận lợi hơn khi kim ngạch xuất khẩu 10 tháng tiến sát 2 tỷ USD, đạt khoảng 1,982 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ. Giá cá tuyết Đại Tây Dương duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, trong khi cá minh thái chịu sức ép về giá nguyên liệu. Khoảng cách giá giữa cá khai thác tự nhiên và cá nuôi tạo thêm cơ hội cho cá tra Việt Nam trong phân khúc cá thịt trắng có mức giá vừa phải.
Thị trường Châu Á trở thành động lực tăng trưởng mới
ASEAN cũng ghi nhận kết quả tích cực với kim ngạch đạt 722 triệu USD, tăng 22,9%. Tính chung, Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN tạo thêm gần 745 triệu USD kim ngạch, chiếm khoảng hai phần ba mức tăng xuất khẩu thủy sản trong 10 tháng.
Tại EU và Nhật Bản, xuất khẩu có dấu hiệu cải thiện trong tháng 10, lần lượt tăng 22,1% và 6,7%. Nhờ đó, mức tăng trưởng lũy kế 10 tháng tại hai thị trường này đạt 1,1% và 2,8%. Tuy nhiên, phần kim ngạch tăng thêm từ EU và Nhật Bản chỉ khoảng 49 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với đóng góp của Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN.
Trái với diễn biến tại châu Á, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ tiếp tục chịu áp lực. Riêng tháng 10, kim ngạch giảm 11,8%, còn gần 200 triệu USD. Tính chung 10 tháng, xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,63 tỷ USD, giảm 1,2% so với cùng kỳ năm trước.
Một trong những yếu tố được doanh nghiệp quan tâm là kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ. Theo kết quả sơ bộ, mức thuế áp dụng với STAPIMEX là 6,30%, nhóm Fimex là 10,76%, trong khi 27 doanh nghiệp được hưởng mức thuế suất riêng rẽ 7,56%. Kết quả cuối cùng dự kiến công bố vào đầu tháng 11/2026, có thể ảnh hưởng đến chi phí xuất khẩu, khả năng cạnh tranh về giá và kế hoạch ký kết đơn hàng của doanh nghiệp.
Sau 10 tháng, mục tiêu xuất khẩu thủy sản đạt 12 tỷ USD trong năm 2026 vẫn có cơ sở thực hiện. Để hoàn thành kế hoạch, ngành cần đạt thêm khoảng 1,54 tỷ USD trong hai tháng cuối năm, tương đương bình quân 770 triệu USD mỗi tháng. Mức này thấp hơn đáng kể so với kim ngạch ước đạt 1,315 tỷ USD của riêng tháng 10. Dù vậy, kết quả những tháng cuối năm vẫn phụ thuộc vào khả năng duy trì sức mua tại Trung Quốc, ASEAN và diễn biến phục hồi của mặt hàng tôm sau khi có kết quả POR20.
