Cuộc thi Zalo AI Challenge 2026 với chủ đề “Advancing AI Agents for Real Life” (Đưa AI tác nhân vào đời sống) vừa chính thức khởi động. Cuộc thi mang đến cho cộng đồng AI Việt Nam hai bài toán phát triển AI tác nhân, tập trung vào thực thi công việc theo yêu cầu bằng giọng nói tiếng Việt và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu, với tổng giải thưởng lên đến 12.000 USD.
Zalo AI Challenge chính thức khởi tranh từ ngày 26/10/2026 và đây là mùa giải thứ 8. Năm nay, phần thưởng cho mỗi đội quán quân là 3.500 USD và mỗi đội á quân là 2.500 USD. Bên cạnh giải thưởng tiền mặt, các đội chiến thắng còn có cơ hội nhận những phần quà hiện vật từ Ban tổ chức.
AI tác nhân (Agentic AI) đang là xu hướng phát triển nổi trội của trí tuệ nhân tạo. Khác với AI tạo sinh (Generative AI) vốn được biết đến rộng rãi qua khả năng trả lời câu hỏi và sáng tạo nội dung, AI tác nhân có thể tự lập kế hoạch, sử dụng các công cụ và thực hiện chuỗi hành động để hoàn thành công việc theo yêu cầu của con người.
Nắm bắt xu hướng này, Zalo AI Challenge 2026 –“Advancing AI Agents for Real Life” lựa chọn hai bài toán thuộc hai hướng phát triển có tiềm năng ứng dụng thực tiễn và đang được quan tâm nhất: AI tác nhân giọng nói (Voice Agents) và AI tác nhân dữ liệu (Data Agents). Cả hai đều hướng đến những nhu cầu thiết thực tại Việt Nam, từ việc giúp người dùng điều khiển thiết bị, hỗ trợ cuộc sống hằng ngày đến ra quyết định dựa trên dữ liệu phục vụ công việc và kinh doanh.
Đưa AI tác nhân giải quyết các vấn đề thực tiễn đời sống
Ngày nay, giọng nói đang trở thành phương thức tương tác ngày càng quan trọng giữa con người và AI khi công nghệ hiện diện trên nhiều thiết bị như điện thoại, ô tô, loa và thiết bị gia dụng thông minh. Với AI tác nhân giọng nói (Voice Agents), người dùng không chỉ trò chuyện hay đặt câu hỏi, mà còn trực tiếp giao việc cho AI bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Từ nhu cầu này, bảng đấu LifeMate đặt ra thử thách xây dựng một AI tác nhân có khả năng tiếp nhận các yêu cầu bằng giọng nói của người dùng và thực hiện hành động tương ứng.
Đích đến của bài toán là phát triển những trợ lý AI có thể hỗ trợ con người trong sinh hoạt hằng ngày, từ điều khiển thiết bị nhà thông minh, đặt xe, gọi đồ ăn đến thực hiện các công việc trên những ứng dụng được kết nối. Thay vì phải tự thao tác qua nhiều bước, người dùng có thể giao việc cho AI bằng lời nói, giúp việc sử dụng công nghệ trở nên đơn giản và thuận tiện hơn.
Để hiện thực hóa khả năng này, các đội thi cần phát triển AI tác nhân có khả năng hiểu những cách phát âm, diễn đạt đa dạng của tiếng Việt, xác định các bước cần thực hiện và hoàn thành chính xác công việc được giao. Nếu thiếu thông tin, hệ thống phải biết hỏi lại người dùng; nếu không có ứng dụng phù hợp, AI không được tự ý thực hiện hành động.
Đề thi sử dụng bộ dữ liệu huấn luyện từ những tình huống quen thuộc trong đời sống người Việt, với các yêu cầu được thể hiện bằng cả giọng nói tổng hợp và giọng người thật từ ba miền Bắc, Trung, Nam.
Thông qua bảng đấu LifeMate, Zalo AI Challenge 2026 kỳ vọng thúc đẩy những hướng nghiên cứu giúp người Việt tương tác với công nghệ thuận tiện và tự nhiên hơn.
Trong hoạt động kinh doanh và quản lý, bảng tính và số liệu đã trở thành công cụ quen thuộc. Chủ cửa hàng dùng Excel để theo dõi doanh thu, hàng tồn kho; giáo viên lưu trữ điểm số và tình hình học tập; nhân viên văn phòng thống kê phục vụ công việc.
Tuy nhiên, có dữ liệu không đồng nghĩa với việc đưa ra quyết định hiệu quả. Để biết mặt hàng nào bán chạy nhất tháng, khách hàng nào còn công nợ quá hạn hay khoản chi phí nào tăng bất thường, người dùng đôi khi phải mất nhiều thời gian tìm kiếm, lọc, tổng hợp và phân tích số liệu.
Sự phát triển của AI tác nhân dữ liệu (Data Agents) đang mở ra khả năng đơn giản hóa những quy trình này. Thay vì phải thành thạo các công thức phức tạp hay công cụ phân tích chuyên sâu, người dùng có thể đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên để AI tự tìm kiếm, xử lý dữ liệu và đưa ra thông tin cần thiết. Khả năng này đặc biệt hữu ích với các hộ kinh doanh, trường học, phòng khám và những tổ chức nhỏ vốn không có đội ngũ chuyên trách về phân tích dữ liệu.
Đón đầu xu hướng đó, bảng đấu DataMate tại Zalo AI Challenge 2026 thử thách các đội thi xây dựng một AI tác nhân có khả năng trả lời chính xác những câu hỏi bằng tiếng Việt dựa trên dữ liệu có sẵn. Hệ thống phải tự xác định và tổng hợp thông tin liên quan, thực hiện những bước phân tích cần thiết và đưa ra kết quả phù hợp.
Mặt khác, dữ liệu trong thực tế không phải lúc nào cũng được sắp xếp rõ ràng và thống nhất. Đối với hộ kinh doanh hay tổ chức nhỏ, dữ liệu hay số liệu thường bị phân mảnh, chưa được chuẩn hóa. Điều này đòi hỏi AI phải hiểu đúng câu hỏi, tìm được dữ liệu phù hợp và bảo đảm tính chính xác của câu trả lời. Đặc biệt, khi không có đủ thông tin để đưa ra kết luận, hệ thống phải biết từ chối thay vì tự đưa ra suy đoán.
Bảng đấu DataMate hy vọng tạo ra những tác nhân AI có thể hỗ trợ hộ kinh doanh theo dõi hoạt động bán hàng, giáo viên phân tích kết quả học tập, nhân viên văn phòng tổng hợp số liệu hoặc các tổ chức nhỏ đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu mà không cần kiến thức phức tạp.
Tiếp nối các mùa giải trước, Zalo AI Challenge 2026 duy trì cơ chế chấm điểm tự động cùng bảng xếp hạng cập nhật theo thời gian thực. Trong quá trình tranh tài, các đội có thể liên tục gửi lại giải pháp, kiểm tra kết quả và theo dõi thứ hạng để điều chỉnh chiến thuật, tối ưu thuật toán.
Với cơ chế đánh giá dựa trên các tiêu chí và bộ dữ liệu được thiết kế thống nhất, cuộc thi hướng đến môi trường thi đấu chuyên nghiệp, minh bạch và công bằng, tương tự hình thức tranh tài trên những nền tảng thi đấu AI quốc tế.
