Agribank không còn là ngân hàng có tiền gửi lớn nhất khi trật tự tiền gửi của ngành ngân hàng đang thay đổi

Nhìn lại giai đoạn từ năm 2015 đến nay, thị phần huy động tiền gửi tại Việt Nam có sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm ngân hàng lớn và các ngân hàng thương mại cổ phần. Trong khi “Big 4” tiếp tục nắm vai trò chủ đạo, cuộc đua ở khối tư nhân cũng diễn ra sôi động, phản ánh tác động của ngân hàng số, xu hướng đô thị hóa và sự thay đổi trong tốc độ tăng trưởng huy động so với cho vay.

Big 4 đổi ngôi trong huy động tiền gửi

Từ năm 2015, Agribank từng được xem là ngân hàng dẫn đầu về huy động tiền gửi nhờ mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch phủ rộng. Năm 2015, số dư tiền gửi của Agribank đạt hơn 763 nghìn tỷ đồng, bỏ xa vị trí thứ hai là BIDV với 564 nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến năm 2024, cục diện thay đổi khi BIDV ghi nhận mức huy động hơn 1,95 triệu tỷ đồng, vượt Agribank (1,91 triệu tỷ đồng). Sang năm 2025, khoảng cách tiếp tục được nới rộng: BIDV củng cố vị thế dẫn đầu với quy mô tiền gửi vượt ngưỡng 2,22 triệu tỷ đồng. Đồng thời, BIDV cũng là ngân hàng lớn nhất Việt Nam về tổng tài sản.

Khối tư nhân: VPBank vươn lên, Techcombank bám đuổi

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, năm 2015 Sacombank là ngân hàng có quy mô huy động tiền gửi xấp xỉ 261 nghìn tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với các ngân hàng như ACB hay Techcombank. Mặc dù Sacombank duy trì tăng trưởng đều qua các năm, tốc độ vẫn chậm hơn so với một số đối thủ.

Đến năm 2025, cuộc đua ở khối tư nhân có bước ngoặt khi VPBank đạt mức huy động tiền gửi khách hàng hơn 628 nghìn tỷ đồng, cao nhất trong các ngân hàng tư nhân. Techcombank ghi nhận mức 618 nghìn tỷ đồng và bám đuổi sát nút.

Tăng trưởng quy mô không đồng nghĩa tăng thị phần

Trong bối cảnh “chiếc bánh” huy động vốn tiếp tục mở rộng qua nhiều năm, việc một ngân hàng tăng số dư tiền gửi không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc gia tăng thị phần. Nếu tốc độ tăng trưởng thấp hơn trung bình nhóm, ngân hàng có thể đánh mất vị thế.

Cụ thể, dù quy mô huy động của Agribank tăng gần gấp ba lần trong một thập kỷ, ngân hàng này vẫn đánh rơi 4,07 điểm phần trăm thị phần trong rổ khảo sát. Các ngân hàng khác như Sacombank, Eximbank, Vietcombank… cũng ghi nhận sụt giảm thị phần tiền gửi trong 28 ngân hàng được thống kê.

Ngược lại, một số ngân hàng ghi nhận tăng trưởng tiền gửi khách hàng trên 7 lần trong hơn 10 năm qua như HDBank và TPBank, qua đó thị phần được gia tăng nhanh. Đến cuối năm 2025, HDBank nắm giữ thị phần 3,4%, tăng 1,94 điểm % so với năm 2015. MB cũng tăng gấp 5 lần quy mô tiền gửi khách hàng, giữ vững vị thế Top 5 ngân hàng nhiều tiền gửi nhất Việt Nam; thị phần tăng thêm 1,76 điểm % lên 4,4%. BIDV là ngân hàng quốc doanh duy nhất nằm trong nhóm mở rộng thị phần với mức cộng thêm 1,19 điểm phần trăm.

Cho vay tăng nhanh hơn huy động, thúc đẩy tìm kiếm nguồn vốn khác

Tại hầu hết ngân hàng, tốc độ tăng trưởng cho vay khách hàng trong những năm qua cao hơn tốc độ huy động tiền gửi. Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay khách hàng của 28 ngân hàng đạt hơn 16,1 triệu tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng đạt 15 triệu tỷ đồng.

Trước chênh lệch này, các ngân hàng có xu hướng tìm thêm nguồn vốn khác để bù đắp thanh khoản, bao gồm tăng cường vay mượn trên thị trường liên ngân hàng, tìm kiếm nguồn vốn vay hợp vốn từ các định chế tài chính quốc tế, hoặc phát hành trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi.

Áp lực lãi suất tiền gửi và diễn biến quý 1/2026

Áp lực huy động tiền gửi từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026 đã thúc đẩy các ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi. Hiện nay, lãi suất 7,5% - 8%/năm đã trở nên khá phổ biến trên thị trường, kể cả tại những ngân hàng lớn.

Tình hình huy động tiền gửi khách hàng trong quý 1/2026 cho thấy bức tranh phân hóa mạnh khi 12/27 ngân hàng ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý đầu năm. Nhóm này bao gồm cả các ngân hàng như BIDV, MB, Sacombank, Techcombank, ACB…

Lãnh đạo nhiều ngân hàng cho biết mặt bằng lãi suất đang chịu áp lực lớn do thanh khoản căng thẳng, bắt nguồn từ việc tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Để hạ nhiệt chi phí vốn và ngăn chặn một “cuộc đua lãi suất”, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ thị trường trong thời gian qua.