Các sản phẩm OCOP dần chinh phục chợ số

Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thông qua các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và công cụ số hóa trong quản lý, nhiều chủ thể OCOP đã chủ động tiếp cận khách hàng ngoài phạm vi địa phương. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, mã QR và hệ thống quản lý chất lượng giúp tăng tính minh bạch, củng cố niềm tin của người tiêu dùng; từ đó hỗ trợ cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả vận hành.

Chuyển đổi số giúp OCOP mở rộng kênh bán hàng và tăng minh bạch

Trong bối cảnh tiêu dùng hiện đại dịch chuyển sang kênh trực tuyến, nhiều cơ sở sản xuất và hợp tác xã OCOP đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số như Facebook, Zalo, TikTok, đồng thời xây dựng website và gian hàng trên sàn thương mại điện tử. Việc livestream thường xuyên, nội dung chân thật về quy trình sản xuất cũng được xem là cách gia tăng mức độ tin cậy của người mua.

Bên cạnh tiêu thụ, chuyển đổi số còn được triển khai ở khâu sản xuất và quản trị. Công nghệ truy xuất nguồn gốc, mã QR và các hệ thống quản lý chất lượng giúp người tiêu dùng kiểm chứng thông tin về xuất xứ và quy trình sản xuất. Dữ liệu thị trường từ các nền tảng số cũng hỗ trợ nhà sản xuất nắm bắt xu hướng, điều chỉnh mẫu mã và chất lượng, giảm rủi ro tồn kho.

Hà Nội: đẩy mạnh livestream và phát triển sản phẩm OCOP 5 sao

Tại Hà Nội, lãnh đạo Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long (Chương Mỹ) cho biết với sự hỗ trợ của Chương trình OCOP Hà Nội, doanh nghiệp có bước phát triển mạnh mẽ. Nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao; gần đây bộ ba trà Phúc - Lộc - Thọ OCOP 5 sao được đẩy mạnh phát triển thị trường qua TikTok, Facebook.

Doanh nghiệp thực hiện livestream thường xuyên, nội dung được đánh giá là chân thật, mang lại sự tin tưởng cao cho người tiêu dùng. Theo thông tin về năm 2025, trong số 47 sản phẩm được công nhận đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, TP. Hà Nội có 3 sản phẩm gồm Trà phúc, Trà lộc, Trà thọ của Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long.

Ninh Bình: quảng bá trên mạng xã hội và tối ưu đóng gói

Tại xã Nam Lý (Ninh Bình), sản phẩm cá kho Nhân Hậu tận dụng nền tảng số để mở rộng thị trường. Các cơ sở sản xuất đẩy mạnh quảng bá trên Facebook, Zalo, TikTok, thu hút lượng lớn người theo dõi và khách hàng.

Kênh TikTok “Cá kho quê Anh Chí” của chị Trần Thị Thu Hường hiện có hơn 96.000 người theo dõi, nhiều video đạt hàng triệu lượt xem. Nhờ đó, mỗi tháng cơ sở tiêu thụ gần 1.500 niêu cá kho. Việc ứng dụng công nghệ hút chân không trong đóng gói cũng giúp sản phẩm bảo quản lâu hơn, thuận lợi cho vận chuyển đi xa.

Hải Phòng: số hóa kênh bán hàng và chủ động công nghệ

Tại Hải Phòng, chuyển đổi số được xem là yếu tố then chốt thay đổi tư duy sản xuất và tiêu thụ của các hợp tác xã, doanh nghiệp. Thay vì phụ thuộc vào thương lái, các chủ thể OCOP chủ động làm chủ công nghệ và trực tiếp tiếp cận thị trường.

Điển hình, HTX Nông nghiệp công nghệ cao và hữu cơ Phú Điền triển khai 4 năm trồng dưa chuột baby và nho sữa Hàn Quốc trong hệ thống nhà màng, nhà lưới hiện đại. Sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, năng suất ổn định 10 tấn trên diện tích 0,17 ha mỗi vụ.

Về kênh bán hàng, hợp tác xã xây dựng website riêng và đẩy mạnh quảng bá trên Facebook, Zalo để tiếp cận trực tiếp khách hàng trẻ tại Hà Nội, Quảng Ninh, TP.HCM. Một mô hình khác là HTX Nông nghiệp sạch Nam Vũ: đầu tư máy móc sản xuất trà búp ổi đạt chuẩn OCOP 3 sao, sau đó các thành viên trực tiếp livestream bán hàng trên TikTok và Facebook.

Chị Lương Thị Cúc, đại diện hợp tác xã, cho biết bình quân mỗi tháng đơn vị cung cấp 5.000 - 6.000 hộp trà, trong đó 90% đơn hàng đến từ mạng xã hội. Livestream cũng được nhấn mạnh là giúp mở rộng thị trường đồng thời minh bạch quy trình sản xuất, để khách hàng quan sát công đoạn thu hái, sấy trà và đóng gói.

Quảng Ninh: gắn mã QR, thanh toán không tiền mặt và mở rộng trên sàn thương mại điện tử

Tại Quảng Ninh, các sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao hiện được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc, tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt và từng bước hiện diện trên các sàn thương mại điện tử.

Sàn thương mại điện tử OCOP Quảng Ninh đang sở hữu 567 tài khoản đăng ký, trong đó 245 tài khoản đã được kích hoạt; 135 gian hàng đã được hỗ trợ mở trên sàn. Số lượng khách truy cập hàng năm đạt hơn 96.000 lượt, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đến nay, 100% sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao của Quảng Ninh đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử như Postmart.vn và Voso.vn. Bao bì, tem nhãn được cải tiến, ghi đầy đủ nội dung bắt buộc theo quy định. Hệ thống cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn của tỉnh cũng được xây dựng, ứng dụng công nghệ QR-Code nhằm minh bạch thông tin và tăng niềm tin của người tiêu dùng.

Quy mô OCOP và vai trò của công nghệ số

Thành công của chương trình OCOP được cho là thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp nông thôn tại nhiều địa phương. Nhiều bạn trẻ có trình độ đầu tư vào sản xuất, chế biến nông sản theo hướng hiện đại, xây dựng thương hiệu bài bản và ứng dụng công nghệ số trong quản trị. Việc xuất hiện đội ngũ chủ thể trẻ cũng góp phần tạo “làn gió mới” cho khu vực nông thôn.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến giữa tháng 4/2026, cả nước có hơn 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 126 sản phẩm đạt 5 sao, thuộc hơn 10.600 chủ thể. Cơ cấu chủ thể đa dạng, gồm hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và tổ hợp tác.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá công nghệ số không chỉ hỗ trợ quảng bá mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử giúp người tiêu dùng kiểm chứng thông tin về xuất xứ và quy trình sản xuất, từ đó gia tăng niềm tin và sẵn sàng chi trả cao hơn.

Định hướng giai đoạn tới

Bên cạnh việc mở rộng ứng dụng công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng bộ tiêu chí OCOP mới theo hướng nâng cao chất lượng, đổi mới phương thức đánh giá, tạo động lực cho chương trình phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2026 - 2035.