Tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang được nghiên cứu mở rộng thành cao tốc 8 làn xe theo hình thức BOT, với tổng vốn dự kiến hơn 10.700 tỷ đồng. Riêng hơn 20km đường song hành có kinh phí gần 5.200 tỷ đồng, được đề xuất tách khỏi dự án PPP để địa phương đầu tư bằng ngân sách.
Ban Quản lý dự án 2 (Ban QLDA 2) vừa báo cáo Bộ Xây dựng kết quả hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu tiền khả thi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang thành đường cao tốc theo phương thức đối tác công - tư (PPP).
Theo phương án đề xuất, phần tuyến chính thuộc dự án dài gần 39km, đi qua 6 phường, 2 xã của TP Bắc Ninh và xã Phù Đổng, TP Hà Nội. Điểm đầu tại Km113+985, nút giao quốc lộ 31 thuộc phường Bắc Giang, TP Bắc Ninh; điểm cuối tại Km152+450, tiếp giáp nút giao CT.07 thuộc xã Phù Đổng, TP Hà Nội.
Đoạn từ nút giao CT.07 đến đầu cầu Phù Đổng, từ Km152+450 đến Km159+100, được xem xét đầu tư riêng. Trong phạm vi này, 1,45km thuộc nút giao CT.07 đã có quy mô 8 làn xe; hơn 5km còn lại được Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu đầu tư.
Tuyến chính mở rộng 8 làn, cải tạo 4 cầu và 28 hầm chui
Theo thiết kế sơ bộ, tuyến cao tốc sẽ có 8 làn xe, nền đường rộng 42m, mặt đường rộng 37,5m. Bốn cầu Minh Khai, Xương Giang, Như Nguyệt và Nội Duệ được đề xuất mở rộng để đạt bề rộng 42m.

Dự án cũng dự kiến nối dài, mở rộng khẩu độ 28 hầm chui hiện hữu. Tại những khu vực tập trung đông dân cư, đô thị và khu công nghiệp, đơn vị tư vấn sẽ tiếp tục nghiên cứu phương án cải tạo một số hầm chui để đáp ứng nhu cầu lưu thông của xe tải trọng lớn và container.
Các hạng mục trạm dừng nghỉ, hệ thống giao thông thông minh và thu phí cũng nằm trong phương án đầu tư. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án hơn 10.700 tỷ đồng, chưa tính lãi vay ngân hàng.
Dự án được nghiên cứu theo hợp đồng BOT, không sử dụng vốn Nhà nước. Nhà đầu tư dự kiến huy động toàn bộ nguồn vốn, trong đó vốn chủ sở hữu chiếm 15%, vốn vay thương mại chiếm 85%.
Phương án thu phí được đề xuất theo hình thức thu phí kín, sử dụng công nghệ điện tử không dừng. Mức phí cơ sở dự kiến áp dụng năm 2030 là 2.100 đồng/xe tiêu chuẩn/km, sau đó điều chỉnh định kỳ 3 năm một lần.
Hiện tuyến Hà Nội - Bắc Giang dài hơn 45km đang khai thác theo Hợp đồng BOT số 52/HĐ.BOT-BGTVT/2014, quy mô 4 làn xe, với dải đất dự trữ ở giữa để mở rộng thêm 2 làn.
Quá trình khai thác cho thấy tuyến còn một số bất cập. Đoạn từ cầu Như Nguyệt đến cầu Phù Đổng vẫn có xe máy lưu thông trên làn dừng khẩn cấp; khoảng 16km chưa có đường gom. Tuyến có 16 nút giao, nhiều vị trí đấu nối trực tiếp với khu công nghiệp chưa bảo đảm khoảng cách theo quy chuẩn đường cao tốc. Bên cạnh đó, 31 hầm chui dân sinh có mặt cắt hẹp, một số vị trí thường xuyên ngập khi mưa lớn.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đoạn tuyến này thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01), định hướng quy mô 8 làn xe và được đầu tư trước năm 2030.
Đề xuất tách gần 5.200 tỷ đồng làm đường song hành
Song song với phương án mở rộng tuyến chính, đơn vị tư vấn đã bổ sung phương án xây dựng hơn 20km đường song hành tại các đoạn chưa có đường gom. Hạng mục này có tổng mức đầu tư sơ bộ gần 5.200 tỷ đồng và được đề xuất tách khỏi dự án PPP để địa phương bố trí vốn đầu tư công.
Cụ thể, đoạn từ quốc lộ 31 đến cầu Như Nguyệt dài gần 2km; đoạn từ cầu Như Nguyệt đến nút giao CT.07 dài gần 19km. Các tuyến song hành được nghiên cứu theo tiêu chuẩn đường đô thị cấp khu vực hoặc đường chính khu vực, với bề rộng nền đường từ 16,5-27m.

Ngoài phần đường xe chạy, dự án sẽ đầu tư vỉa hè, hệ thống thoát nước, chiếu sáng và hào kỹ thuật. Phương án được xây dựng theo định hướng Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Ban QLDA 2 kiến nghị Bộ Xây dựng lấy ý kiến các cơ quan liên quan về phương án đầu tư. Trong đó, UBND TP Bắc Ninh được đề nghị thống nhất chủ trương bố trí vốn đầu tư công để xây dựng đường song hành, bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai tuyến cao tốc.
Đối với đoạn từ nút giao CT.07 đến đầu cầu Phù Đổng, Ban QLDA 2 đề nghị UBND TP Hà Nội thống nhất phương án đầu tư. Riêng phần đường gom thuộc địa phận Hà Nội, mỗi bên dài khoảng 320m, đơn vị này kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo nhà đầu tư xây dựng tổng cộng 640m đường gom hai bên tuyến, phục vụ xe máy và phương tiện thô sơ.
Việc phân tách nguồn vốn được đặt ra nhằm để địa phương chủ động đầu tư hệ thống đường song hành, đường gom, đồng thời bảo đảm kết nối với các khu đô thị và khu công nghiệp dọc tuyến. Khi được triển khai đồng bộ, các tuyến đường này cũng giúp tách dòng phương tiện lưu thông nội vùng khỏi luồng xe trên cao tốc.