Strategy (MSTR), từng khẳng định sẽ không bán Bitcoin (BTC) trong mọi hoàn cảnh. Nhưng CEO Phong Le của Strategy cho biết điều đó không phải là bất di bất dịch.
Theo Phong Le, chính cam kết này lại khiến các ngân hàng không muốn xem Bitcoin của công ty là tài sản thế chấp có giá trị. Strategy vì thế phải thay đổi cách tiếp cận, tăng thanh khoản tiền mặt và thừa nhận rằng Bitcoin có thể được bán nếu đó là điều cần thiết để bảo vệ công ty.
Ngân hàng hỏi một câu đơn giản: Nếu không bán, Bitcoin để làm gì?
Strategy, trước đây có tên MicroStrategy, đã xây dựng một mô hình tài chính đặc biệt dựa trên Bitcoin. Công ty liên tục huy động vốn, phát hành chứng khoán và sử dụng nguồn tiền đó để mua thêm BTC, biến Bitcoin thành tài sản cốt lõi trên bảng cân đối kế toán.
Nhưng theo CEO Phong Le, khi Strategy tìm kiếm nguồn tín dụng từ các ngân hàng, công ty nhanh chóng nhận ra rằng Bitcoin không được các tổ chức cho vay đánh giá giống như cách nhiều nhà đầu tư trên thị trường vẫn nghĩ.
Trong cuộc phỏng vấn với WOLF Financial được công bố cuối tuần trước, CEO Phong Le cho biết các ngân hàng không sẵn sàng cấp tín dụng dựa trên lượng Bitcoin mà Strategy đang nắm giữ, bởi công ty trước đó liên tục tuyên bố sẽ không bán số BTC này. Vấn đề nằm ở chính lời cam kết “không bao giờ bán Bitcoin”.
CEO Phong Le mô tả cách các ngân hàng nhìn nhận tài sản thế chấp bằng một ví dụ rất đời thường. Nếu một người muốn vay 800.000 USD để mua nhà, ngân hàng sẽ hỏi người đó đang có bao nhiêu tiền, sở hữu những tài sản nào và còn nguồn lực nào khác có thể sử dụng để trả nợ nếu gặp khó khăn.
Bitcoin của Strategy cũng được các ngân hàng nhìn theo cách tương tự. Một tài sản có giá trị rất lớn nhưng chủ sở hữu tuyên bố tuyệt đối không bán sẽ không có nhiều ý nghĩa đối với bên cho vay. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp khủng hoảng thanh khoản, ngân hàng cần biết rằng tài sản thế chấp có thể được chuyển thành tiền để thanh toán nghĩa vụ nợ.
“Những gì họ muốn thấy là thanh khoản và sự sẵn sàng bán Bitcoin đó”, ông Le giải thích. Đây là điểm rất quan trọng đối với mô hình tài chính của Strategy. Tính đến đầu tháng 9, công ty sở hữu khoảng 845.050 BTC. Với lượng Bitcoin khổng lồ như vậy, giá trị tài sản của Strategy biến động mạnh theo giá BTC.
Trên lí thuyết, số Bitcoin này là một “kho tài sản” khổng lồ. Nhưng đối với ngân hàng, giá trị của tài sản thế chấp không chỉ nằm ở con số trên bảng cân đối kế toán. Điều quan trọng hơn là khả năng biến tài sản đó thành tiền mặt khi cần thiết.
Nói cách khác, ngân hàng không chỉ muốn biết Strategy có bao nhiêu Bitcoin, mà còn muốn biết Strategy sẽ làm gì với Bitcoin nếu tình hình trở nên xấu đi. Chính vì vậy, Strategy đã phải điều chỉnh chiến lược tài chính.
Công ty sau đó đưa ra một khuôn khổ vốn tín dụng kĩ thuật số, trong đó chú trọng hơn đến việc duy trì tiền mặt, mua lại các chứng khoán ưu đãi và giữ khả năng bán Bitcoin khi cần thiết để hỗ trợ cổ phiếu phổ thông cũng như các loại cổ phiếu ưu đãi.
Sự thay đổi này cho thấy một thực tế: Bitcoin có thể là tài sản rất lớn trên bảng cân đối kế toán, nhưng để biến nó thành sức mạnh tài chính thực sự, doanh nghiệp phải chứng minh được khả năng tạo ra thanh khoản từ tài sản đó.
CEO Phong Le giải thích “Không bao giờ bán Bitcoin” hóa ra không phải chính sách chính thức
Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất trong phát biểu của Phong Le là lời giải thích về tuyên bố nổi tiếng của Strategy rằng công ty sẽ “không bao giờ bán Bitcoin”.
Trong nhiều năm, thông điệp này trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện đầu tư của Strategy. Công ty không đơn thuần xem Bitcoin là một tài sản để mua rồi bán kiếm lời. Strategy muốn xây dựng hình ảnh như một doanh nghiệp tích lũy BTC dài hạn và không bị dao động bởi những đợt biến động ngắn hạn của thị trường.
Tuy nhiên, CEO Phong Le cho biết “không bao giờ bán” chưa bao giờ là một chính sách chính thức được hội đồng quản trị thông qua. Theo ông, đây về cơ bản là một thông điệp tiếp thị. Không có văn bản chính thức nào quy định Strategy tuyệt đối không được bán Bitcoin.
Điều này tạo ra một khác biệt rất lớn giữa cách thị trường hiểu về Strategy và cách ban lãnh đạo thực sự điều hành công ty. Ông Le thậm chí thẳng thắn cho biết Strategy sẽ bán Bitcoin trước khi để giá cổ phiếu sụp đổ hoặc đẩy công ty vào nguy cơ phá sản.
Thông điệp này có thể khiến một bộ phận nhà đầu tư Bitcoin thất vọng, nhưng dưới góc độ quản trị doanh nghiệp, nó lại khá dễ hiểu.
Không có doanh nghiệp nào có thể đặt một khẩu hiệu lên trên sự tồn tại của chính mình. Nếu giá Bitcoin giảm mạnh, khả năng huy động vốn suy yếu, nghĩa vụ tài chính đến hạn và thanh khoản trở nên căng thẳng, việc giữ BTC bằng mọi giá có thể khiến rủi ro đối với cổ đông tăng lên.
Thực tế cũng cho thấy Strategy không hoàn toàn xa lạ với việc bán Bitcoin. Theo CEO Phong Le, công ty đã bán khoảng 7.000 BTC trong năm nay nhưng đồng thời mua ròng khoảng 170.000 BTC, qua đó nâng tổng lượng Bitcoin nắm giữ thêm khoảng 25%.
Quan trọng hơn, Strategy từng bán Bitcoin trong thị trường giá xuống năm 2022. Điều này cho thấy việc bán BTC không phải một điều cấm kỵ tuyệt đối đối với công ty, bất chấp hình ảnh “Bitcoin forever” mà thị trường thường gắn với Strategy.
Sau phiên giao dịch cuối tuần trước, cổ phiếu MSTR tăng gần 2%. Tuy nhiên, tâm lí của nhà đầu tư nhỏ lẻ đối với MSTR trên Stocktwits vẫn ở trạng thái “cực kỳ bi quan”, trong khi mức độ thảo luận trong 24 giờ qua được đánh giá là thấp.
Điều đó phản ánh một nghịch lí: Strategy vẫn sở hữu một lượng Bitcoin khổng lồ, nhưng chính mô hình tài chính gắn cổ phiếu công ty với BTC cũng khiến MSTR trở thành một tài sản có mức độ biến động và rủi ro cao.
Từ “kho Bitcoin” sang bài toán thanh khoản
Câu chuyện của Strategy cho thấy một vấn đề lớn hơn đối với Bitcoin trong hệ thống tài chính truyền thống.
Bitcoin có thể được định giá hàng trăm nghìn USD mỗi đơn vị, nhưng giá trị của nó với một tổ chức tín dụng còn phụ thuộc vào khả năng thanh lí, mức biến động giá và hành động thực tế của chủ sở hữu khi thị trường gặp khủng hoảng.
Một công ty có thể tuyên bố Bitcoin là tài sản chiến lược dài hạn. Nhưng ngân hàng lại nhìn vào một câu hỏi khác: Nếu công ty không trả được nợ, ngân hàng có thể thu hồi bao nhiêu tiền từ tài sản đó? Đây cũng là lí do Strategy phải xây dựng lớp đệm tài chính mới thay vì chỉ dựa vào quy mô Bitcoin.
Việc giữ nhiều tiền mặt hơn giúp công ty có khả năng đáp ứng nghĩa vụ ngắn hạn mà không phải lập tức bán BTC. Việc mua lại các chứng khoán ưu đãi có thể giúp điều chỉnh cấu trúc vốn. Và quan trọng nhất, việc thừa nhận khả năng bán Bitcoin giúp các chủ nợ biết rằng công ty vẫn có một “van an toàn” trong trường hợp thị trường biến động cực đoan.
Cách tiếp cận này có thể khiến Strategy trở nên thực tế hơn trong mắt các tổ chức tín dụng. CEO Phong Le đồng thời đưa ra một quan điểm khác về Bitcoin. Ông phản đối ý tưởng cho rằng chỉ những người hiểu sâu về công nghệ và cơ chế vận hành của Bitcoin mới nên sở hữu tài sản này.
Theo ông, quan niệm rằng người sở hữu Bitcoin bắt buộc phải hiểu mọi khía cạnh của tài sản là một cách nhìn mang tính “tinh hoa” và không thực sự phù hợp với tinh thần của Bitcoin.
Tương tự, ông Phong Le cũng bác bỏ quan điểm cho rằng người dùng nhất thiết phải tự lưu ký Bitcoin mới có thể được xem là sở hữu BTC đúng nghĩa.
Quan điểm này có ý nghĩa đặc biệt khi Bitcoin ngày càng bước sâu vào hệ thống tài chính truyền thống. Không phải mọi nhà đầu tư đều muốn trực tiếp quản lí khóa riêng, ví điện tử hay chịu trách nhiệm tuyệt đối về việc bảo vệ tài sản mã hóa.
Với Strategy, vấn đề thậm chí còn lớn hơn rất nhiều. Công ty không chỉ đang nắm giữ Bitcoin như một nhà đầu tư cá nhân, mà đang biến BTC thành trung tâm của chiến lược vốn và giá trị doanh nghiệp.
Vì vậy, câu chuyện “có bán hay không” không còn đơn giản là vấn đề niềm tin vào Bitcoin. Nó trở thành bài toán về thanh khoản, tín dụng, nghĩa vụ nợ và khả năng sống sót của doanh nghiệp.
Thông điệp mới của Strategy vì thế có thể được hiểu theo một cách khác. Đó là công ty vẫn đặt cược rất lớn vào Bitcoin, nhưng không còn muốn biến lời hứa “không bao giờ bán” thành một sợi dây trói tay mình.
Với 845.050 BTC, Strategy vẫn là một trong những doanh nghiệp có mức độ tiếp xúc với Bitcoin lớn nhất thế giới. Nhưng để biến khối tài sản này thành nền tảng tài chính bền vững, công ty phải thuyết phục được cả thị trường vốn lẫn ngân hàng rằng Bitcoin không chỉ nằm yên trên bảng cân đối kế toán.
Tài sản chỉ thực sự có giá trị đối với chủ nợ khi nó có thể trở thành thanh khoản đúng lúc. Và đó chính là bài học mà Strategy đang phải đối mặt.
