Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago cảnh báo về khả năng tăng lãi suất do cơn sốt đầu tư AI

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chi nhánh Chicago, Austan Goolsbee, cảnh báo rằng kỳ vọng về làn sóng tăng trưởng nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến nền kinh tế Mỹ rơi vào quỹ đạo tăng trưởng quá nóng. Theo ông, nếu doanh nghiệp và người tiêu dùng đẩy mạnh đầu tư và chi tiêu trước khi năng suất thực sự được cải thiện nhờ AI, Fed có thể phải tăng lãi suất thay vì cắt giảm.

Nguy cơ lạm phát nếu chi tiêu đi trước năng suất

Phát biểu tại hội nghị do Milken Institute tổ chức, ông Goolsbee cho biết trong kịch bản doanh nghiệp và người tiêu dùng tăng tốc đầu tư, chi tiêu trước khi hiệu quả năng suất từ AI được hiện thực hóa, áp lực lạm phát có thể gia tăng.

Ông nêu quan điểm: “Trong kịch bản đó, Fed chưa chắc đã cần hạ lãi suất. Ngược lại, Fed có thể sẽ phải tăng lãi suất.”

Tranh luận về năng suất từ AI và tính bền vững của xu hướng

Ông Goolsbee cho rằng năng suất từ AI và mức độ bền vững của xu hướng này đang là chủ đề tranh luận giữa các nhà hoạch định chính sách và thị trường tài chính.

Một số quan điểm cho rằng bài học từ thập niên 1990 cho thấy tăng trưởng năng suất nhanh hơn có thể giúp hạ lãi suất bằng cách giảm lạm phát. Ông Kevin Warsh, từng được xem là ứng viên cho vị trí Chủ tịch Fed trong tương lai, cho rằng AI có thể thúc đẩy năng suất đủ để kéo lạm phát xuống, tạo điều kiện để Fed cắt lãi suất.

Trong khi đó, Cathie Wood của Ark Invest nhận định AI có thể giúp GDP thực của Mỹ tăng bền vững tới khoảng 8% nhờ cải thiện năng suất và xuất hiện các xu hướng giảm phát.

Cần kiểm chứng: hiệu quả thực tế hay kỳ vọng về tốc độ cải tiến?

Trái với các kỳ vọng lạc quan, ông Goolsbee nhấn mạnh cần đặt câu hỏi liệu làn sóng AI hiện tại dựa trên hiệu quả thực tế của công nghệ hiện có hay chủ yếu phản ánh kỳ vọng rằng tốc độ cải tiến sẽ tiếp tục trong tương lai.

Ông cho rằng nếu đúng là trường hợp thứ hai, hiệu quả có thể giảm dần theo thời gian.

Ông viện dẫn ví dụ về xe tự lái: trước đây từng có dự báo rằng mọi tài xế chuyên nghiệp tại Mỹ có thể mất việc chỉ trong vòng năm năm, nhưng thực tế không diễn ra nhanh như vậy do các giới hạn hiện hữu.

Chi tiêu cho trung tâm dữ liệu và câu hỏi về mức kỳ vọng

Ông cũng đặt câu hỏi liệu mức chi tiêu khổng lồ hiện nay cho các trung tâm dữ liệu có đang phản ánh kỳ vọng quá mức về tiềm năng tăng trưởng của AI hay không.

Fed sẽ phản ứng thế nào với lãi suất?

Theo ông Goolsbee, việc Fed tăng hay giảm lãi suất sẽ phụ thuộc vào việc tăng trưởng năng suất là một bất ngờ hay đã được thị trường dự báo từ trước.

Ông lưu ý rằng vào giữa thập niên 1990, khi dữ liệu năng suất chưa phản ánh rõ xu hướng cải thiện, cựu Chủ tịch Fed Greenspan cho rằng năng suất thực tế phải đang tăng lên để giải thích các số liệu về lợi nhuận, việc làm và lạm phát. Trong bối cảnh đó, việc hạ lãi suất được xem là phản ứng phù hợp.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh nếu doanh nghiệp và người tiêu dùng đều kỳ vọng năng suất sẽ tăng mạnh trong tương lai, hành vi của họ có thể thay đổi ngay từ hiện tại, làm cho việc điều hành lãi suất trở nên phức tạp hơn.

Khuyến nghị theo dõi dự báo và kỳ vọng về năng suất

Ông Goolsbee nhấn mạnh sự cần thiết phải theo dõi sát các dự báo và kỳ vọng về mức tăng năng suất. Theo ông, kỳ vọng càng lớn thì lãi suất có thể phải tăng để ngăn nền kinh tế tăng trưởng quá nóng.