Có dấu hiệu cho thấy VN-Index đã hình thành đáy khi thị trường ổn định và định giá trở nên hấp dẫn

Những “cơn gió ngược” từ lãi suất, địa chính trị và giá dầu đang dần lắng xuống, tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán duy trì trạng thái ổn định và liên tục tăng điểm nhiều phiên. Diễn biến này được xem là tín hiệu cho thấy khả năng hình thành đáy ngắn hạn, đồng thời mở ra cơ hội tích lũy cho nhà đầu tư có chiến lược dài hạn.

Nguyên nhân: nhiều yếu tố cùng hỗ trợ

Động lực cho nhịp hồi phục đến từ sự cộng hưởng của nhiều nhân tố. Trước hết, thị trường đón nhận thông tin xác nhận lộ trình nâng hạng, cùng với việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo và kỳ vọng chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng hơn. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và giá dầu giảm mạnh cũng góp phần cải thiện tâm lý nhà đầu tư.

Diễn biến và cơ sở so sánh: dấu hiệu chuyển từ “leo thang” sang “đàm phán”

Theo Mirae Asset (MASVN), thị trường thường tạo đáy khi bất định đạt mức tối đa và xuất hiện tín hiệu chuyển dịch từ trạng thái “leo thang” sang “đàm phán”. Điểm tương đồng được nêu ra là thời điểm Tổng thống Trump công bố các quyết định tạm hoãn thực hiện các tuyên bố cứng rắn trước đó về thuế quan/hành động quân sự, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 4,3%.

Cụ thể, vào ngày 23/3, ông Trump thông báo hoãn các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran. Trước khi giảm nhờ tin tức này, lợi suất trái phiếu 10 năm đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2025. MASVN cho rằng phản ứng của thị trường với thông báo ngày 23/3 có sự tương đồng nhất định với thời điểm thị trường tạo đáy vào giữa tháng 4/2025, khi ông Trump thông báo hoãn 90 ngày để đàm phán thuế đối ứng.

MASVN kết luận: “Có cơ sở để giả định rằng thị trường có thể đã tạo đáy mặc dù sau đó thị trường vẫn tiếp tục biến động mạnh do các tuyên bố/tin tức liên quan sau đó”.

Số liệu định giá: P/E và P/B thấp hơn trung bình 10 năm

Bên cạnh tín hiệu hồi phục, MASVN nhấn mạnh các chỉ số định giá như P/E và P/B đang ở mức thấp hơn trung bình 10 năm. Triển vọng lợi nhuận (ROE) được cho là bước vào chu kỳ cải thiện nhờ các thay đổi mang tính cấu trúc của nền kinh tế và sự chuyển dịch tích cực giữa các ngành.

Đáng chú ý, nếu loại trừ một số cổ phiếu vốn hóa lớn có mức tăng đột biến và chiếm tỷ trọng cao trong chỉ số, định giá chung của thị trường được đánh giá còn hấp dẫn hơn.

Theo MASVN, vào ngày 23/3, VN-Index ghi nhận sự phục hồi sau khi hệ số P/E chạm ngưỡng bình quân dài hạn trừ đi một độ lệch chuẩn (tương đương 14,4x). Nhóm phân tích dự báo đà tăng trưởng hiện tại có thể tiếp tục duy trì, khi P/E hiện ở mức 16x vẫn hấp dẫn so với mức bình quân dài hạn là 17x.

So sánh với tháng 4/2025

Thống kê dữ liệu lịch sử cho thấy cấu trúc thị trường hiện tại phản chiếu những biến động tương tự của tháng 4/2025. Sau khi thuế đối ứng được công bố vào ngày 2/4/2025, đợt giảm sốc trong 1 tuần (từ ngày 2-8/4/2025) khiến P/E giảm từ 14,8x xuống 12,3x, trước khi phục hồi mạnh về mức 17,3x.

Tác động và nhận định: cơ hội tích lũy, ưu tiên chọn lọc

Giới chuyên môn cho rằng giai đoạn hiện tại phù hợp để nhà đầu tư bắt đầu tham gia thị trường, đặc biệt với cách tiếp cận dài hạn. Ông Phùng Minh Hoàng – Giám đốc Chiến lược, Công ty Quản lý Quỹ Phú Hưng nhận định: “Những yếu tố bất lợi như mặt bằng lãi suất cao, căng thẳng địa chính trị hay biến động giá dầu… đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu, khiến thị trường hiện giao dịch ở vùng định giá tương đối thấp”. Ông cũng cho rằng quý II/2026 là thời điểm phù hợp để bắt đầu tham gia thị trường, nhất là với chiến lược dài hạn.

Trong kịch bản tích cực hơn, ông Hoàng kỳ vọng một số yếu tố vĩ mô sẽ cải thiện trong nửa cuối năm 2026, khi mặt bằng lãi suất có thể hạ nhiệt và căng thẳng địa chính trị dần lắng dịu. Theo ông, các “cơn gió ngược” hiện tại mang tính ngắn hạn và có thể sớm qua đi, trong khi trung và dài hạn thị trường có cơ sở để tái định giá ở mức cao hơn nhờ triển vọng tăng trưởng tích cực của nền kinh tế.

Ở kịch bản thị trường tạo đáy thành công, ông Lương Duy Phước – Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán KAFI đánh giá nhóm cổ phiếu có khả năng dẫn dắt sớm thường là các ngành nhạy với việc điều kiện tài chính bớt căng thẳng, như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Sau đó, dòng tiền có thể lan sang các cổ phiếu đã bị bán mạnh trong nhịp điều chỉnh nhưng nền tảng kinh doanh không bị ảnh hưởng đáng kể bởi giá dầu hay yếu tố địa chính trị, như một số doanh nghiệp bán lẻ, công nghệ, khu công nghiệp hoặc xây dựng – vật liệu.

Với quan điểm đầu tư, ông Vương Khắc Huy – Trưởng phòng Phân tích và Đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Dai-ichi Life Việt Nam nhấn mạnh nhà đầu tư cần nhìn vào bức tranh tổng thể của nền kinh tế để xây dựng “la bàn” đầu tư thay vì tập trung vào biến động ngắn hạn. Ông cho rằng cơ hội đầu tư sẽ có sự phân hóa rõ nét: “La bàn” đầu tư trong giai đoạn tới sẽ mang hình chữ K, tức dòng tiền tập trung vào một nhóm doanh nghiệp nhất định thay vì lan tỏa rộng.