Áp lực tài chính và nghĩa vụ đáp ứng quy định pháp lý đang tạo ra thách thức lớn cho Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp (Becamex). Nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng tăng cao, trong khi hai kế hoạch chào bán cổ phiếu liên tiếp chưa thể thực hiện đã khiến nợ vay của doanh nghiệp tăng lên, kéo theo giá cổ phiếu giảm sâu.
Kế hoạch bổ sung vốn chủ sở hữu của Becamex được đưa ra từ trước thời điểm Bình Dương hợp nhất vào TP.HCM. Đầu năm 2025, tập đoàn dự kiến đấu giá công khai 300 triệu cổ phiếu (tương đương gần 29% lượng cổ phiếu đang lưu hành) với giá khởi điểm 69.600 đồng/cp. Nếu bán hết, doanh nghiệp thu về tối thiểu 20.880 tỷ đồng. Tuy nhiên, tình hình thị trường không thuận lợi khiến kế hoạch này phải hoãn lại.
Sau đó, Becamex giảm quy mô xuống phương án chào bán 150 triệu cổ phiếu với giá không thấp hơn 50.000 đồng/cp, dự kiến thu về tối thiểu 7.500 tỷ đồng. Theo kế hoạch, 2.500 tỷ đồng dùng để đầu tư dự án, 1.670 tỷ đồng để trả nợ gốc, lãi vay hoặc trái phiếu đến hạn, phần còn lại dùng góp vốn vào các doanh nghiệp khác.
Mặc dù vậy, phương án thứ hai tiếp tục không được thông qua. Kết quả kiểm phiếu ngày 17/9/2025 cho thấy chỉ có 128 phiếu đại diện gần 29,5 triệu cổ phần (chiếm 2,85% số cổ phần có quyền biểu quyết) tán thành. Trong khi đó, 6 phiếu đại diện hơn 987,8 triệu cổ phần (chiếm 95,44%) không có ý kiến.
Theo Chứng khoán Phú Hưng (PHS), trước khi sắp xếp địa giới hành chính, phần vốn chi phối do UBND tỉnh Bình Dương quản lý, sau đó chuyển về UBND TP.HCM. Quá trình sáp nhập địa phương là một trong những nguyên nhân khiến việc phát hành 150 triệu cổ phiếu bị hoãn. Việc tăng vốn của Becamex hiện gắn liền với phương án cơ cấu lại phần vốn Nhà nước do TP.HCM quản lý.
Bên cạnh đó, Becamex còn phải xử lý yêu cầu về tư cách công ty đại chúng trong năm 2026. Danh sách cổ đông chốt ngày 25/5/2026 cho thấy tập đoàn có 9.221 cổ đông, nhưng 9.220 cổ đông không phải cổ đông lớn chỉ nắm 4,56% số cổ phiếu có quyền biểu quyết. Quy định của Luật Chứng khoán yêu cầu tối thiểu 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn phải nắm giữ ít nhất 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết.
Becamex đã trình UBND TP.HCM phê duyệt phương án giảm tỷ lệ vốn Nhà nước từ 95,44% xuống trên 65% trong giai đoạn 2026-2030 thông qua phát hành cổ phiếu ra công chúng. Phương án này nhằm giải quyết ba vấn đề: bổ sung vốn đầu tư, giảm phụ thuộc vào nợ vay và đáp ứng quy định về cơ cấu cổ đông.
Việc chưa thể phát hành cổ phiếu diễn ra trong bối cảnh Becamex và các đơn vị thành viên cần lượng vốn lớn cho các dự án. Năm 2026, tập đoàn dự kiến đầu tư khoảng 65.000 tỷ đồng vào các dự án như KCN Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2, KCN Cây Trường, Vành đai 4 TP.HCM đoạn từ cầu Thủ Biên đến sông Sài Gòn, nâng cấp Quốc lộ 13, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, cùng các dự án nhà ở xã hội và công nghệ. Tập đoàn hướng tới mục tiêu đạt giá trị vốn hóa từ 15-20 tỷ USD vào năm 2030.
Tại các công ty con, nhu cầu vốn cũng ở mức cao. Năm 2026, CTCP Phát triển Hạ tầng Kỹ thuật (IJC) lên kế hoạch đầu tư hơn 4.400 tỷ đồng vào các dự án bất động sản, hạ tầng và góp vốn. CTCP Kinh doanh và Phát triển Bình Dương (TDC) công bố danh mục đầu tư giai đoạn 2026-2030 với tổng vốn khoảng 27.372 tỷ đồng, gồm 4.850 tỷ đồng cho các dự án trực tiếp triển khai và 17.700 tỷ đồng cho các dự án hợp tác với Becamex.
Do chưa bổ sung được vốn chủ sở hữu mới, Becamex phải tăng vay ngân hàng và phát hành trái phiếu. Theo PHS, việc trì hoãn phát hành cổ phiếu làm gia tăng chi phí tài chính của doanh nghiệp.
Đến ngày 30/6/2026, tổng nợ vay tài chính của Becamex đạt khoảng 26.343 tỷ đồng (gồm hơn 9.433 tỷ đồng vay ngắn hạn và hơn 16.909 tỷ đồng vay dài hạn), tăng gần 3.000 tỷ đồng so với đầu năm. Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu ở mức 1,16 lần. Chi phí tài chính trong 6 tháng đầu năm đạt gần 893,5 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay hơn 855 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ.
Khó khăn về nguồn vốn phản ánh qua diễn biến giá cổ phiếu Becamex và các đơn vị thành viên. Mã BCM từ mức 78.000 đồng/cp đầu năm giảm xuống 36.600 đồng/cp vào cuối tháng 7. Sau đó cổ phiếu phục hồi nhẹ nhưng chốt phiên 24/9 ở mức 40.950 đồng/cp, giảm khoảng 48% so với đầu năm. Mức giá này thấp hơn khoảng 41% so với giá khởi điểm 69.600 đồng/cp tại phương án đấu giá năm 2025.
Cổ phiếu các công ty thành viên cũng chịu áp lực điều chỉnh tương tự. Mã IJC giảm từ tháng 9/2025 ở vùng 13.400 đồng/cp xuống 6.810 đồng/cp, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2023. Mã TDC giảm về mức 6.606 đồng/cp, tương đương vùng giá tháng 9/2020. Trong khi đó, mã BCE giảm từ vùng 8.800 đồng/cp xuống 5.570 đồng/cp trong giai đoạn tháng 6 và tháng 7.
Bài toán tăng vốn của Becamex hiện phụ thuộc vào tiến độ cơ cấu lại phần vốn Nhà nước 95,44%, nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư và giảm áp lực tài chính trong thời gian tới.
