Cổ phiếu PLX giảm gần 40% từ đỉnh: liệu có phải là cơ hội bắt đáy hay rủi ro vẫn còn phía trước?

Theo SSI Research, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex; HoSE: PLX) ghi nhận doanh thu quý I/2026 đạt gần 98.700 tỷ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ lại âm 763 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với mức lãi 133 tỷ đồng trong quý I/2025.

Doanh thu tăng mạnh nhưng lợi nhuận đảo chiều

SSI Research cho biết nguyên nhân chính khiến lợi nhuận quý I/2026 suy giảm đến từ hoạt động kinh doanh xăng dầu – mảng cốt lõi đóng góp phần lớn doanh thu và lợi nhuận của Petrolimex.

Dự phòng hàng tồn kho tăng cao bất thường

Trong quý đầu năm, PLX phải trích lập dự phòng hàng tồn kho hơn 6.300 tỷ đồng do biến động giá dầu thế giới tăng sốc rồi giảm sâu trong giai đoạn tháng 3–4/2026. SSI Research đánh giá đây là mức dự phòng cao bất thường so với mặt bằng phổ biến dưới 1.000 tỷ đồng mỗi quý giai đoạn 2021–2025.

Tác động từ căng thẳng địa chính trị và biến động giá dầu

SSI Research nêu căng thẳng leo thang tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đã khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu chiến lược của thế giới. Giá xăng dầu tại Singapore có thời điểm tăng gấp 2–3 lần trước khi nhanh chóng điều chỉnh mạnh trong tháng 4/2026, tạo áp lực lớn lên hoạt động nhập khẩu và quản trị tồn kho của các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu tại Việt Nam.

Tăng nhập hàng để đảm bảo an ninh năng lượng

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về nguồn cung, Petrolimex lựa chọn tăng mạnh nhập hàng để đảm bảo an ninh năng lượng trong nước. Đến cuối quý I/2026, giá trị tồn kho của doanh nghiệp tăng lên 36.300 tỷ đồng, cao gấp 2,6 lần so với đầu năm.

Kết quả một số mảng kinh doanh khác

Dù mảng xăng dầu chịu áp lực, một số lĩnh vực khác của Petrolimex vẫn ghi nhận kết quả tích cực:

• Mảng nhiên liệu bay: lợi nhuận trước thuế tăng 35%.
• Mảng hóa dầu: lợi nhuận tăng 18%.
• Mảng vận tải: lợi nhuận tăng 50% so với cùng kỳ.

Mục tiêu năm 2026 và định hướng chuyển đổi

Bước sang năm 2026, Petrolimex đặt mục tiêu tiêu thụ hơn 19,4 triệu m3/tấn xăng dầu, tăng khoảng 10% so với năm trước. Tuy nhiên, doanh nghiệp thận trọng khi chỉ đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế khoảng 3.380 tỷ đồng, giảm 7% so với kết quả thực hiện năm 2025.

Đáng chú ý, PLX đang tăng tốc chiến lược chuyển đổi dài hạn nhằm thích ứng với xu hướng xe điện và năng lượng xanh. Doanh nghiệp định hướng không chỉ là công ty xăng dầu truyền thống mà hướng tới mô hình tập đoàn năng lượng toàn diện.

Hoạt động trong lĩnh vực pin và xe điện

Petrolimex thành lập Công ty Cổ phần Hạ tầng Năng lượng Việt Nam cùng Xuân Cầu Holdings và Selex Motors để tham gia lĩnh vực pin và xe điện.

Đẩy mạnh kinh doanh xăng sinh học E10

Song song đó, Petrolimex triển khai kinh doanh xăng sinh học E10. Từ tháng 8/2025, doanh nghiệp xây dựng 8 điểm phối trộn E10 tại nhiều địa phương trọng điểm như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Cần Thơ và TP.HCM nhằm đón đầu lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học.

Dự báo năm 2026 và quan điểm của SSI Research

SSI Research dự báo doanh thu năm 2026 của PLX có thể đạt khoảng 392.100 tỷ đồng, tăng 27% so với năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ được dự báo giảm 14%, còn khoảng 2.300 tỷ đồng do áp lực biên lợi nhuận chưa thể sớm cải thiện.

Dù hạ dự báo lợi nhuận, SSI vẫn nâng giá mục tiêu cổ phiếu PLX lên 43.200 đồng/cổ phiếu nhờ bổ sung phương pháp định giá DCF và kỳ vọng lợi nhuận phục hồi từ năm 2027. Tuy nhiên, SSI tiếp tục duy trì khuyến nghị trung lập do dư địa tăng giá chỉ còn khoảng 7%.

Tình hình cổ phiếu PLX trên thị trường

Thị giá cổ phiếu PLX đã giảm gần 40% từ đỉnh hồi đầu tháng 3. Kết phiên 15/5, giá cổ phiếu PLX ở mức 42.200 đồng/cổ phiếu, tăng 5,9% so với phiên trước, khối lượng giao dịch khớp lệnh đạt hơn 9,2 triệu đơn vị. So với vùng đỉnh giá 70.000 đồng/cổ phiếu hồi đầu tháng 3, thị giá cổ phiếu PLX đã bốc hơi gần 40%, tương ứng giảm 27.800 đồng/cổ phiếu. Hiện, vốn hóa thị trường của Petrolimex ở mức 53.618 tỷ đồng.