Đại biểu Quốc hội đề xuất cải cách tiền lương: tăng lương cơ sở lên 2,65–2,70 triệu đồng/tháng

Trong phiên thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 và ngân sách nhà nước năm 2026, đại biểu Thạch Phước Bình – Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long đã đề xuất cải cách tiền lương theo hướng nâng lương cơ sở lên mức 2,65–2,70 triệu đồng/tháng.

Đề xuất nâng lương cơ sở lên 2,65–2,70 triệu đồng/tháng

Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng việc tăng lương cơ sở không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Theo đại biểu, trong những năm gần đây, Nhà nước đã có các bước tăng lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu và 2,34 triệu đồng/tháng; dự kiến tiếp tục lên 2,53 triệu đồng từ ngày 1/7/2026.

Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh hiện nay không còn là câu chuyện “có tăng hay không”, mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.

Đại biểu đánh giá mức 2,53 triệu đồng từ ngày 1/7/2026 là mức tăng hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm đời sống cho phần lớn công chức, viên chức. Theo phân tích của đại biểu, người lao động khó có thể sống độc lập chỉ bằng tiền lương; do phải dựa vào thu nhập bổ sung, điều này làm giảm động lực và chất lượng sống. Vì vậy, mức 2,53 triệu chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa bảo đảm đời sống.

So sánh với lương tối thiểu vùng và mức tác động dự kiến

Từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp được nêu lần lượt là 5,31 triệu đồng/tháng (vùng I), 4,73 triệu đồng/tháng (vùng II), 4,14 triệu đồng/tháng (vùng III) và 3,70 triệu đồng/tháng (vùng IV), bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng.

Đại biểu sử dụng các hệ số để ước tính thu nhập theo mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng. Theo đó, nếu lấy 2,53 triệu nhân với hệ số khởi đầu 1,86 (theo công thức cũ) thì cho ra khoảng 4,706 triệu đồng/tháng; nếu lấy với hệ số 2,10 thì khoảng 5,313 triệu đồng/tháng. Đại biểu nhận định nhóm hệ số thấp nhất chỉ vừa vượt mức lương tối thiểu vùng trung bình, trong khi nhóm hệ số 2,10 gần như chạm mức vùng I.

Với chi phí sinh hoạt đô thị, đại biểu cho rằng mức này mang tính “cầm cự”, chưa phải “đời sống ổn định”.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị nâng lương cơ sở lên 2,65–2,70 triệu đồng/tháng. Ở mức này, đại biểu nêu rằng người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9–5,0 triệu đồng/tháng; người hệ số 2,1 có thể trên 5,5 triệu đồng/tháng. So với mức 2,53 triệu, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000–400.000 đồng/tháng.

Tác động đến đời sống, động lực và cân đối ngân sách

Đại biểu cho rằng mức tăng 2,65–2,70 triệu đồng/tháng có ý nghĩa với nhóm thu nhập thấp; đồng thời giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp và giảm áp lực chi tiêu thiết yếu. Đại biểu cũng nhấn mạnh mức tăng này giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.

Về cân đối ngân sách, đại biểu phân tích rằng mức 2,65–2,70 triệu đồng không gây áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước và có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các chi phí kém hiệu quả. Điểm mấu chốt được nêu là cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.

Kiến nghị điều chỉnh chế độ tiền lương đối với cấp xã

Bên cạnh đề xuất về lương cơ sở, đại biểu Siu Hương (Gia Lai) kiến nghị xem xét điều chỉnh chế độ chính sách cải cách tiền lương xứng đáng với vị trí của cấp xã. Đại biểu cho biết do thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã hiện nay tiếp nhận khối lượng lớn nhiệm vụ từ cấp huyện chuyển về, đồng thời thực hiện một phần nhiệm vụ cấp tỉnh phân cấp về, trong khi vẫn thực hiện đầy đủ nhiệm vụ vốn có.

Đại biểu nêu rằng các phòng chuyên môn ở cấp xã phải tham mưu nhiều lĩnh vực với nhân lực còn hạn chế. Dự kiến tăng lương cơ sở khoảng 8% từ ngày 01/7/2026, tuy nhiên về lâu dài, đại biểu đề nghị xem xét điều chỉnh chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của cấp xã.

Đồng thời, đại biểu đề nghị đánh giá khách quan, tổng thể và sát với thực tế việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp sau một năm triển khai, tập trung làm rõ tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và phân cấp thẩm quyền cho cấp xã để có các giải pháp phù hợp, hiệu quả.