Hộ kinh doanh cần ngưỡng miễn thuế hợp lý khi xem xét nâng ngưỡng lên 1 tỉ đồng/năm trong các sửa đổi luật thuế

Các hộ kinh doanh, tiểu thương cho rằng việc tính thuế theo doanh thu hiện hành có thể chưa sát với lợi nhuận thực tế, nhất là với những ngành có biên lợi nhuận thấp. Trong dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế GTGT, Bộ Tài chính đề xuất không “quy định cứng” ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh trong luật, mà giao Chính phủ quy định mức cụ thể.

Đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế: từ mức thấp đến các phương án cao hơn

Theo nội dung dự thảo, ngưỡng doanh thu miễn thuế trước đây được nêu theo lộ trình từ 100 triệu đồng/năm, sau đó nâng lên 300 triệu đồng và 500 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng các mức này vẫn còn thấp so với thực tiễn kinh doanh.

Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất nâng lên 3 tỉ đồng. Ở chiều ngược lại, cơ quan thẩm tra cho rằng cần nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 2 tỉ đồng/năm để bảo đảm tính nhân văn và phù hợp với tình hình kinh doanh hiện nay.

Góc nhìn từ hộ kinh doanh và tiểu thương

Ông Nguyễn Thế Dũng, chủ hộ kinh doanh thiết bị nội thất tại TP HCM, cho biết với hàng bán sỉ, lợi nhuận dao động khoảng 0,5% đến 1%; bán lẻ khoảng 5% đến 10%. Ông nêu ví dụ có lô hàng lớn như 1.000 thùng gạch men, lợi nhuận chỉ khoảng 1 triệu đồng. Theo ông, việc áp thuế theo doanh thu như hiện nay chưa phản ánh sát thực tế lợi nhuận.

Ông Dũng đề xuất cơ quan quản lý tính ngưỡng miễn thuế dựa trên lợi nhuận thực tế và tham chiếu mức giảm trừ gia cảnh khoảng 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).

Tương tự, ông Trương Phát, tiểu thương tại chợ Bình Tây (TP HCM), cho rằng nếu nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế từ 500 triệu đồng lên 1-2 tỉ đồng/năm sẽ giúp nhiều tiểu thương ổn định hoạt động và giảm áp lực nghĩa vụ thuế. Ông cũng cho biết việc kê khai thuế theo quy định mới hiện còn khó khăn: nhiều người phải thuê kế toán hướng dẫn với chi phí vài triệu đồng mỗi tháng, nhưng vẫn lúng túng do thao tác phức tạp.

Trong khi đó, bà Đàm Vân, Phó trưởng Ban Quản lý chợ phường Diên Hồng (TP HCM), cho biết đa số tiểu thương tại các chợ lẻ có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm nên ít quan tâm đến đề xuất nâng ngưỡng lên 1-2 tỉ đồng. Bà nhấn mạnh mối lo lớn hơn là việc tiếp cận công nghệ và thực hiện kê khai thuế điện tử, do nhiều tiểu thương là người lớn tuổi.

Quan điểm về mức phù hợp và yêu cầu minh bạch

Một số cán bộ thuế cơ sở tại TP HCM cho rằng phần lớn hộ kinh doanh là nhóm lao động tự tạo việc làm, tự chịu rủi ro và nuôi sống gia đình. Doanh thu giữa các ngành nghề có thể chênh lệch lớn, nhưng nếu giả định mức lợi nhuận bình quân khoảng 10% trên doanh thu 2 tỉ đồng/năm thì mỗi hộ thu về khoảng 200 triệu đồng. Theo nhận định này, mức 200 triệu đồng cao hơn không đáng kể so với ngưỡng giảm trừ gia cảnh áp dụng cho người làm công ăn lương, do đó đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 2 tỉ đồng được cho là phù hợp với thực tiễn.

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP HCM, nhận định việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 2 tỉ đồng có thể khuyến khích hộ kinh doanh kê khai trung thực và thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ hơn. Ông đồng thời đề nghị tiến tới yêu cầu tất cả hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn để xác định chính xác doanh thu, thuế GTGT và thu nhập chịu thuế, từ đó giúp chính sách minh bạch và hợp lý hơn.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng ngưỡng doanh thu phù hợp nên nâng tối thiểu lên 1 tỉ đồng/năm để hộ kinh doanh có đủ dư địa lợi nhuận thực hiện nghĩa vụ thuế. Ông cũng cho rằng đề xuất này phù hợp với quy định tại Nghị định 70/2025, theo đó các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử kết nối với cơ quan thuế.

Ở góc nhìn khác, TS Nguyễn Hồng Trang, Giám đốc Đại lý thuế Linh Phong, cho rằng điều chỉnh ngưỡng doanh thu và cơ chế quản lý thuế là cần thiết, nhưng cần tránh việc chính sách thay đổi liên tục theo hướng “xoay trục” khiến hộ kinh doanh khó thích ứng. Bà cho rằng ngưỡng 500 triệu đồng/năm vẫn nên được giữ để phục vụ phân loại quản lý, đồng thời bổ sung cơ chế linh hoạt cho phép các hộ dưới ngưỡng này vẫn được xuất hóa đơn nếu có đầy đủ hồ sơ, chứng từ kế toán hợp lệ.

Lý do điều chỉnh và thời điểm áp dụng

Về việc sửa đổi các quy định thuế, Bộ Tài chính nêu trong bối cảnh năm 2026 chi phí đầu vào gia tăng, sức mua suy giảm, hoạt động sản xuất - kinh doanh của hộ và cá nhân kinh doanh gặp nhiều khó khăn. Việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được cho là cần thiết để hỗ trợ khu vực này duy trì hoạt động, đặc biệt ở các ngành có biên lợi nhuận thấp.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, nếu nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên trên 500 triệu đồng/năm và bổ sung mức miễn thuế đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ, ngân sách có thể giảm thu trong ngắn hạn. Về dài hạn, nguồn thu được kỳ vọng củng cố bền vững hơn khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển ổn định.

Dự thảo luật đang được Quốc hội xem xét. Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Chỉ đạo của Chính phủ: dự kiến nâng lên 1 tỉ đồng/năm

Chiều 21-4, phát biểu tại tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết các vấn đề liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, thuế GTGT và thuế tiêu thụ đặc biệt phát sinh do các luật liên quan vừa được thông qua vào cuối năm 2025. Thủ tướng nêu Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh là 500 triệu đồng, nhưng đến nay phát sinh nhiều khó khăn do tác động của giá xăng dầu.

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm cần nâng ngưỡng chịu thuế. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh dự kiến nâng lên 1 tỉ đồng/năm, tương ứng các hộ có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống sẽ thuộc diện miễn thuế. Cùng với việc nâng ngưỡng chịu thuế, Chính phủ cho rằng cần tháo gỡ khó khăn cho cá nhân, hộ kinh doanh, đồng thời bảo đảm công bằng và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.