Đầu năm 2026: 80.000 nhân viên công nghệ bị sa thải, một nửa do AI

Đầu năm 2026, làn sóng sa thải trong ngành công nghệ đang lan rộng, với khoảng 80.000 nhân viên công nghệ mất việc trong ba tháng đầu năm. Theo Nikkei Asia Review, thung lũng Silicon và nhiều trung tâm công nghệ toàn cầu đang chịu tác động rõ rệt khi “bóng ma AI” bắt đầu len lỏi sâu hơn vào các quy trình vận hành doanh nghiệp.

Số liệu sa thải và tỷ trọng liên quan đến AI

Dữ liệu của RationalFX cho thấy tổng cộng 78.557 nhân viên công nghệ đã bị sa thải trong khoảng thời gian từ 1/1 đến 1/4/2026. Trong đó, Mỹ chiếm 76,7% tổng số ca sa thải.

Đáng chú ý, gần một nửa số lượng sa thải toàn cầu, tương đương 37.638 vị trí, được cho là liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc triển khai AI và tự động hóa quy trình làm việc. Điều này phản ánh kỳ vọng của doanh nghiệp vào khả năng thay thế lao động bằng máy móc đang tăng lên.

Quan điểm từ chuyên gia: Sa thải có thể chưa phản ánh tăng năng suất thực

Theo ông Babak Hodjat, Giám đốc AI tại Cognizant, làn sóng sa thải hiện tại có thể chưa phản ánh đúng mức tăng năng suất mà AI mang lại. Ông cho rằng việc cắt giảm lực lượng lao động thường bị thúc đẩy bởi kỳ vọng AI sẽ cải thiện hiệu suất, hơn là dựa trên những cải tiến thực tế đã đạt được.

Ông cũng nêu rằng đôi khi AI được dùng như một “căn cứ đổ lỗi” từ góc độ tài chính. Ví dụ, khi một công ty tuyển dụng quá mức hoặc muốn tái cơ cấu quy mô, các sai lệch có thể được quy cho AI.

Ông Hodjat cho biết phải mất ít nhất 6 đến 12 tháng nữa, doanh nghiệp mới bắt đầu thực sự ghi nhận mức tăng năng suất từ AI. Khi đó, làn sóng thay đổi nhân sự mới được dự báo sẽ bước vào giai đoạn quyết định.

Trường hợp Cognizant: Đẩy mạnh AI để thay thế công việc gia công truyền thống

Cognizant được xem là ví dụ điển hình cho việc doanh nghiệp dịch vụ IT chủ động tái cấu trúc để thích nghi. Dù phần lớn doanh thu vẫn đến từ mảng gia công quy trình kinh doanh, với mức tăng 9% trong năm 2025, công ty đang phát triển các công cụ đặc vụ AI nhằm thay thế dần các công việc gia công truyền thống.

Tại các phòng thí nghiệm AI ở San Francisco và Bengaluru, Cognizant đang tinh chỉnh các mô hình ngôn ngữ lớn và triển khai các hệ thống đặc vụ có khả năng tự vận hành. Ông Hodjat thừa nhận: “Chúng tôi buộc phải làm vậy vì khách hàng yêu cầu AI phải được tích hợp nhiều hơn vào các dịch vụ IT. Kỳ vọng về năng suất khi chúng tôi viết code cho khách hàng đã thay đổi hoàn toàn.”

Hàm ý đối với ngành dịch vụ IT

Ông Hodjat cho rằng dù các giải pháp AI “mỳ ăn liền” trên thị trường khá phổ biến, nhưng chúng thường thiếu tính bảo mật và độ tin cậy cần thiết cho cấp độ doanh nghiệp. Vì vậy, đây là giai đoạn cuối cùng mà các công ty dịch vụ như Cognizant đang đặt cược để duy trì vị thế trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: Nikkei.