Dự án AI nguồn mở 'Colleague Skill' hoàn thành trong chưa đầy bốn giờ để biến kiến thức thành kỹ năng có thể tái sử dụng, đang gây chú ý tại Trung Quốc

Tờ SCMP cho biết một dự án trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở với tham vọng “thu hoạch” năng lực con người thành các “kỹ năng” AI có thể tái sử dụng đang lan truyền mạnh tại Trung Quốc. Dự án nhanh chóng trở thành hiện tượng trong giới lao động trẻ, vốn đang bất an trước nguy cơ mất việc khi AI phát triển nhanh.

Theo Forklog, dự án được bàn luận sôi nổi trên nền tảng mạng xã hội Xiaohongshu (RedNote) và thu hút hơn 8.000 lượt gắn sao trên GitHub.

Dự án Colleague Skill và cách thức hoạt động

Theo mô tả, các “kỹ năng” của nhiều nhân vật có thể được “trích xuất” thành dạng số và đưa lên mạng. Nội dung ví dụ gồm các nhân vật nổi tiếng như Steve Jobs, các nhân vật tinh thần như Gautama Buddha, hoặc cả nhân viên văn phòng bình thường.

Nhờ đó, người dùng có thể truy cập miễn phí các năng lực được số hóa. Chẳng hạn, dự án nêu ví dụ về “trực giác sản phẩm” của Steve Jobs.

Dự án có tên Colleague Skill, được cho là hình thành như một ý tưởng ngẫu hứng và hoàn thiện trong chưa đầy bốn giờ, theo chia sẻ của nhà phát triển Zhou Tianyi với một tờ báo địa phương.

Mục tiêu ban đầu: số hóa kinh nghiệm để giảm công việc lặp lại

Zhou Tianyi, kỹ sư 24 tuổi làm việc tại Shanghai Artificial Intelligence Laboratory, cho biết mục tiêu ban đầu là biến các trao đổi công việc, tài liệu và kinh nghiệm thành những “kỹ năng” có thể tái sử dụng, từ đó giảm bớt các công việc lặp đi lặp lại.

Trong phần mô tả trên GitHub, Zhou viết rằng công cụ này đặc biệt hữu ích trong các tình huống “đồng nghiệp nghỉ việc, để lại một núi tài liệu cần phải xử lý”. Khi đó, hệ thống có thể “biến lời chia tay lạnh lẽo thành những kỹ năng ấm áp… và một dạng thông tin tồn tại vĩnh viễn trên không gian số”. Công cụ cũng hỗ trợ nhiều ngôn ngữ như Tây Ban Nha, Đức, Nhật, Nga và Bồ Đào Nha.

Hiểu theo cách đơn giản, Colleague Skill là công cụ nhằm chuyển kiến thức, kinh nghiệm và cách làm việc của con người thành các “skill” (kỹ năng số) để người khác có thể tái sử dụng.

Bối cảnh: “kỹ năng di động” và xu hướng doanh nghiệp ghi chép quy trình

Khái niệm “kỹ năng di động” được cho là xuất phát từ công ty khởi nghiệp AI Anthropic của Mỹ. Theo nội dung được dẫn lại, Anthropic sử dụng thuật ngữ này để mô tả một tập hợp các khả năng có thể tái sử dụng, giúp chatbot Claude xử lý các quy trình công việc cụ thể theo hướng có cấu trúc và lặp lại hơn.

Sự xuất hiện của Colleague Skill diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp ngày càng yêu cầu nhân viên ghi chép chi tiết quy trình làm việc và logic ra quyết định. Dù được gọi là “tối ưu hóa quy trình”, dữ liệu này được cho là sau đó được dùng để huấn luyện hệ thống AI, rồi lại dẫn đến việc chính nhân viên bị thay thế.

Tác động và phản ứng từ cộng đồng

Theo Forklog, dự án và ý tưởng cũng đang phải đối mặt với phản ứng tiêu cực từ cộng đồng. Nhiều người gọi hiện tượng này là “chưng cất lao động” (worker distillation), ám chỉ việc trích xuất giá trị từ con người để phục vụ máy móc.

Thậm chí, một dự án đối trọng mang tên Anti distillation skill cũng đã xuất hiện, với mục tiêu giúp người dùng bảo vệ kiến thức cá nhân khỏi bị sao chép bởi AI.