Doanh nghiệp nợ BHXH: Chốt sổ BHXH để bảo vệ quyền lợi người lao động khi đóng góp bị chậm

Tình trạng doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn khiến người lao động (NLĐ) gặp khó khăn khi chấm dứt hợp đồng lao động, đặc biệt trong việc chốt sổ BHXH để bảo đảm quyền lợi an sinh.

Theo quy định và Luật BHXH 2024, doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp với cơ quan BHXH để hoàn thành thủ tục chốt sổ trong thời hạn 14 ngày kể từ khi NLĐ nghỉ việc. Tuy nhiên, khi đơn vị sử dụng lao động chậm đóng kéo dài, quy trình này thường bị đình trệ, khiến NLĐ không nhận được tờ rời sổ xác nhận đầy đủ quá trình tham gia.

Doanh nghiệp chây ì khiến NLĐ “trắng tay” quyền lợi

Nhiều trường hợp doanh nghiệp nợ tiền BHXH, BHTN kéo dài. Khi NLĐ nghỉ việc, việc chốt sổ đầy đủ quá trình tham gia có thể không thực hiện được do doanh nghiệp chưa hoàn tất nghĩa vụ đóng. Hệ quả là NLĐ không có tờ rời sổ xác nhận toàn bộ thời gian tham gia BHXH, BHTN theo đúng yêu cầu để làm căn cứ hưởng các chế độ khi đủ điều kiện.

Giải pháp chốt sổ khi doanh nghiệp mới đóng được một phần

Trong trường hợp doanh nghiệp đã nộp được một phần tiền vào quỹ BHXH và BHTN, cơ quan BHXH có thể xác nhận sổ đến thời điểm đơn vị đóng đủ tiền. Phần thời gian còn lại do chậm đóng sẽ được xác nhận bổ sung sau khi doanh nghiệp khắc phục hậu quả.

Với phần đã được chốt, in tờ rời cho NLĐ, NLĐ có thể nộp hồ sơ hưởng các chế độ BHXH khi đáp ứng điều kiện theo quy định.

NLĐ cần làm gì để bảo đảm quyền lợi BHXH, BHYT, BHTN

Để bảo đảm quyền lợi, NLĐ có thể thực hiện các bước sau:

• Gửi đơn hoặc làm việc trực tiếp với công ty cũ để yêu cầu báo giảm lao động và nộp hồ sơ gửi cơ quan BHXH nhằm chốt sổ đến thời điểm doanh nghiệp đã đóng đủ tiền.
• Sau khi chuyển sang công ty mới, cung cấp mã số BHXH và thông tin quá trình đã đóng cho công ty mới để thực hiện báo tăng lao động. Việc đóng BHXH, BHYT tại đơn vị mới được thực hiện độc lập, không bị cản trở bởi việc công ty cũ chậm đóng.
• Phần thời gian công ty cũ chưa đóng sẽ được ghi nhận là chậm đóng và được xác nhận bổ sung sau khi đơn vị cũ khắc phục.

Nếu doanh nghiệp cố tình né tránh, NLĐ có quyền khởi kiện tại tòa án. Theo Luật BHXH 2024, người sử dụng lao động có trách nhiệm bồi thường cho NLĐ nếu không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH dẫn đến thiệt hại về quyền lợi của NLĐ.

Chủ động theo dõi để phát hiện chậm đóng, trốn đóng

Để hạn chế rủi ro ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân, NLĐ nên theo dõi quá trình đóng BHXH, BHYT, BHTN hằng tháng qua phương tiện điện tử trên trang thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc qua ứng dụng VSSID. Việc kiểm soát dữ liệu giúp NLĐ kịp thời yêu cầu xử lý khi phát hiện đơn vị chậm đóng hoặc trốn đóng, qua đó bảo đảm lưới an sinh được duy trì liên tục.

Theo BẢO NGỌC. ẢNH: HOÀNG TRIỀU