Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa quyết định nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản (0,25%), lên mức 3,75 - 4% sau phiên họp ngày 16/9. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của cơ quan này tính từ tháng 7/2023.
Quyết định này nằm trong dự báo của giới phân tích. Nguyên nhân do chỉ số lạm phát tháng 8 của Mỹ vẫn ở mức cao, cộng với việc giá dầu thô thế giới vượt 100 USD/thùng vì căng thẳng ở Trung Đông.
Đánh giá về tình hình kinh tế, Fed cho biết tiêu dùng nội địa vẫn duy trì đà tăng, năng suất lao động và đầu tư của doanh nghiệp ổn định, tỷ lệ thất nghiệp ít biến động. Việc tăng lãi suất nhằm mục đích kiểm soát lạm phát đang có dấu hiệu tăng trở lại, đưa chỉ số này về mức mục tiêu 2%.
Fed dự báo kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,3% trong năm nay. Tỷ lệ thất nghiệp dự kiến ở mức 4,1%. Chỉ số Giá chi tiêu cá nhân (PCE) có thể đạt 3,7%. Cơ quan này lùi thời gian đưa lạm phát về mức 2% sang năm 2029, muộn hơn một năm so với tính toán trước đó.
Tại cuộc họp báo, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết lạm phát đã vượt mục tiêu hơn 5 năm qua. Ông nói: "Vì thế, trọng tâm hàng đầu của chúng tôi là ổn định giá cả. Thực tế rất rõ ràng là lạm phát đã duy trì ở mức quá cao trong thời gian quá dài".
Nói về tác động của lãi suất tới giá năng lượng và hàng hóa, ông Warsh cho biết: "Chúng tôi không thể tác động đến giá của từng mặt hàng cụ thể, dù đó là giá dầu hay giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa. Nhưng điều chúng tôi có thể làm và sẽ làm là bảo đảm bất kỳ sự thay đổi nào về giá cũng sẽ không lan rộng, không có tác động vòng hai, vòng ba đối với nền kinh tế". Ông khẳng định việc tăng lãi suất là quyết định "nghiêm túc, đúng mức và có trách nhiệm".
Trước ý kiến cho rằng quyết định này ảnh hưởng đến tính độc lập của Fed, ông Warsh trả lời: "Một phần trong tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang là chúng tôi chỉ tập trung vào nhiệm vụ của mình. Độc lập là câu chuyện hai chiều. Chúng tôi cũng để những người phụ trách chính sách thương mại và tài khóa làm phần việc của họ". Ông cũng giải thích lợi suất trái phiếu tăng do kinh tế phát triển và nhu cầu vốn của doanh nghiệp tăng, không phải do thị trường mất niềm tin vào Fed.
Động thái của Fed diễn ra trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ gần hai tháng. Sự kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến việc đảng Cộng hòa có tiếp tục giữ quyền kiểm soát Quốc hội hay không, trong bối cảnh cử tri đang lo ngại vì giá xăng tăng hơn 30% so với năm trước và lãi suất vay mua nhà tăng cao.
Thị trường chứng khoán không bị ảnh hưởng tiêu cực do thông tin đã được phản ánh từ trước. Chỉ số S&P 500 tăng 0,3% và Nasdaq Composite tăng 0,7% nhờ nhóm cổ phiếu AI phục hồi. Trong khi đó, giá vàng thế giới giảm hơn 40 USD, xuống còn 4.314 USD/ounce.
Trước đợt điều chỉnh này, Fed từng tăng lãi suất vào tháng 7/2023. Sau đó, cơ quan này đã có 6 lần giảm lãi suất với tổng mức giảm là 1,75%, trong đó có 3 lần giảm vào năm ngoái.
