Liên kết FDI với doanh nghiệp nội: hợp lực tạo sức bật tăng trưởng mới

Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026, dưới sự chỉ đạo về nội dung chuyên môn của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức “Diễn đàn Nhịp cầu phát triển Việt Nam 2026: Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và kinh tế trong nước hợp lực tạo sức bật tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới”.

Phát biểu đề dẫn, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, nhấn mạnh diễn đàn có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Ban đang phối hợp với các bộ, ngành rà soát, đánh giá tình hình triển khai Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương Đảng khóa XIV về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, đầu tư công, vay và trả nợ công giai đoạn 2026 – 2030.

TS Nguyễn Đức Hiển cho biết diễn đàn cũng gắn với quá trình Ban triển khai xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo”, dự kiến trình Hội nghị Trung ương 3 sắp tới. Trong dự thảo, Ban nghiên cứu, đánh giá vai trò của các khu vực kinh tế và cho rằng để đạt mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam vẫn cần sự tham gia của doanh nghiệp FDI trong cấu trúc tổng thể phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cách tiếp cận với khu vực FDI cần thay đổi theo hướng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước, vừa bảo đảm nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, tự chủ chiến lược, vừa gắn với hội nhập và thu hút dòng vốn quốc tế.

Hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách để thu hút FDI thế hệ mới

TS Nguyễn Đức Hiển nêu nhóm vấn đề thứ nhất là hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách. Theo đó, Việt Nam cần hoàn thiện các thể chế, cơ chế để thực sự thu hút FDI thế hệ mới, không chỉ thu hút vốn đầu tư trực tiếp mà còn vốn đầu tư gián tiếp.

Về quy mô vốn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, Việt Nam cần tổng vốn huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, khu vực Nhà nước chiếm khoảng 8,3–8,5 triệu tỷ đồng; phần còn lại cần đến từ khu vực tư nhân, các quỹ đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài.

TS Hiển cho biết hiện Đảng ủy Bộ Tài chính đang chỉ đạo ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, việc thể chế hóa cơ chế, chính sách cần tập trung vào các ưu đãi và cách chuyển dịch ưu đãi đầu vào, đặc biệt là thuế. Khi đó, ưu đãi đầu ra, ưu đãi theo kết quả và theo cam kết sẽ cần được thực hiện để thu hút các dòng vốn FDI thế hệ mới.

Đồng thời, các chính sách cần “nuôi dưỡng” nguồn vốn FDI hiện hữu, nâng cấp các FDI hiện nay đi đôi với thu hút FDI mới. Diễn đàn đặt trọng tâm vào các cải cách chính sách từ tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh đến cơ chế hỗ trợ, sandbox và các cơ chế đột phá nhằm thu hút đầu tư hiệu quả hơn.

Xác định lĩnh vực và ngành nghề hợp tác ưu tiên

Nhóm vấn đề thứ hai là lĩnh vực và ngành nghề hợp tác ưu tiên. TS Nguyễn Đức Hiển cho rằng Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản liên quan đến xác định ngành công nghệ, sản phẩm chiến lược và các ngành trong Nghị quyết 29-NQ/TW về công nghiệp hóa, cùng các nghị quyết chuyên đề như Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 52-NQ/TW và các nghị quyết liên quan đến năng lượng.

Tuy nhiên, cần xác định rõ thời gian tới sẽ tập trung vào lĩnh vực nào để vừa đạt mục tiêu phát triển, vừa phù hợp với khả năng hấp thụ và tạo điều kiện thu hút hiệu quả các dòng vốn FDI.

Tăng liên kết, cộng hưởng giữa FDI và doanh nghiệp trong nước

Nhóm vấn đề thứ ba là sự liên kết và cộng hưởng giữa FDI và doanh nghiệp trong nước. TS Hiển nhấn mạnh nội dung này gắn trực tiếp với chủ đề diễn đàn, nhằm tạo ra sự liên kết và sức mạnh cộng hưởng giữa khu vực FDI và khu vực kinh tế trong nước, tránh tình trạng tồn tại “hai nền kinh tế” như chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương mong muốn lắng nghe các đề xuất chính sách để doanh nghiệp Việt Nam thực sự tham gia vào chuỗi liên kết và tự lớn mạnh. Trong đó, TS Hiển nêu ví dụ về việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng tiếp cận mới, bởi dù Luật đã có từ năm 2017 nhưng thực tế vẫn chưa đi vào cuộc sống. Bên cạnh đó, dù đã có Nghị quyết 10-NQ/TW và gần đây là Nghị quyết 68-NQ/TW về kinh tế tư nhân, việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vẫn còn khoảng cách giữa chủ trương và chính sách triển khai.

Diễn đàn cũng đặt câu hỏi về việc các bộ, ngành có nên trực tiếp thực hiện chính sách hỗ trợ hay để thị trường, hiệp hội doanh nghiệp và các trường đại học tham gia mạnh hơn vào quá trình này. Đồng thời, doanh nghiệp FDI được kỳ vọng có các hoạt động chia sẻ, cộng hưởng và hợp tác với doanh nghiệp trong nước; Nhà nước cần cơ chế gì để hỗ trợ đầu tư cho bản quyền công nghệ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và liên kết hợp tác.

TS Nguyễn Đức Hiển cho biết trong thời gian tới, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị sẽ đi khảo sát trung tâm R&D của Samsung và một số doanh nghiệp để đánh giá xem các chính sách hiện nay cần cải tiến như thế nào để đi vào thực chất. Ban cũng mong muốn nhận ý kiến từ các chuyên gia, các vị đại sứ và nguyên đại sứ về định hướng hợp tác và thu hút đầu tư trong bối cảnh Việt Nam đã tham gia 17 FTA, có nhiều đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện.

“Vấn đề đặt ra là cần đổi mới như thế nào trong khai thác các FTA và các quan hệ đối tác để đi vào thực chất và hiệu quả, đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm,” TS Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh.

Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026) và Chương trình Rồng Vàng lần thứ 25 (Golden Dragon Awards 2026) được phát sóng trực tiếp trên nền tảng VnEconomy.vn và FanPage VnEconomy.