Thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ, làm dấy lên lo ngại bong bóng AI có nguy cơ đổ vỡ. Quy mô đầu tư lớn, sự phụ thuộc vào vốn vay và khả năng sinh lời chưa tương xứng đang khiến giới đầu tư thận trọng.
Cổ phiếu công nghệ Mỹ lao dốc, cảnh báo nguy cơ bong bóng AI
Thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận đợt bán tháo mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/11/2026, khi nhóm cổ phiếu công nghệ đồng loạt chịu áp lực. Chỉ số Nasdaq Composite giảm 5,3%, trong khi nhóm "Magnificent Seven" gồm 7 tập đoàn công nghệ lớn nhất nước Mỹ mất hơn 1.000 tỷ USD vốn hóa.
Đây không phải diễn biến bất ngờ chỉ trong một phiên. Từ tháng 10, tâm lý nhà đầu tư đã bắt đầu thận trọng hơn trước những khoản đầu tư ngày càng lớn vào trí tuệ nhân tạo (AI). Ngày 29/10, cổ phiếu Alphabet giảm 13%, mức giảm mạnh nhất trong lịch sử doanh nghiệp, khiến khoảng 500 tỷ USD vốn hóa bị xóa sổ. Một ngày sau, cổ phiếu Intel giảm 29%, ghi nhận phiên giao dịch tồi tệ nhất kể từ thập niên 1970.
Những diễn biến này làm gia tăng lo ngại bong bóng AI tại Mỹ có thể đổ vỡ, nhất là khi thị trường Trung Quốc đã xuất hiện những dấu hiệu điều chỉnh mạnh. Cuối tháng 10, Reuters nhận định bong bóng AI tại Trung Quốc đã vỡ, sau khi chỉ số STAR 50, theo dõi nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn hàng đầu, giảm khoảng 40% so với đỉnh, khiến 480 tỷ USD vốn hóa bị xóa sổ. Theo Goldman Sachs, nhóm cổ phiếu AI và công nghệ chiếm tới 42% tổng giá trị cổ phiếu niêm yết tại thị trường này.
Theo diễn biến thị trường Mỹ, từ đỉnh lịch sử ngày 6/10 đến hết phiên 5/11, Nasdaq Composite đã giảm hơn 10%, chính thức bước vào vùng điều chỉnh. Đà giảm càng làm gia tăng lo ngại về nguy cơ bong bóng cổ phiếu AI tại Mỹ, sau khi thị trường công nghệ Trung Quốc cũng trải qua giai đoạn suy giảm mạnh.
Cùng thời điểm, tỷ phú Paul Singer, nhà sáng lập quỹ đầu tư Elliott Investment Management, cảnh báo Phố Wall có thể đối mặt với một đợt đảo chiều nghiêm trọng. Trong thư gửi nhà đầu tư hồi tháng 10, quỹ này sử dụng thuật ngữ FOGO, viết tắt của “Fear of Getting Obliterated”, để mô tả tâm lý lo sợ thua lỗ nặng khi nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội đầu tư (FOMO) chuyển thành nỗi lo thị trường sụp đổ.
Theo Elliott, lạm phát dai dẳng, thâm hụt ngân sách liên bang và làn sóng đầu tư AI dựa trên vốn vay đang tạo ra những rủi ro đáng chú ý. Chỉ cần một số yếu tố hỗ trợ đà tăng đảo chiều, thị trường có thể xuất hiện làn sóng bán tháo trên diện rộng.
Đầu tư AI bằng vốn vay làm gia tăng áp lực lên thị trường Mỹ
Một trong những sức ép lớn đối với ngành AI là chi phí vốn ngày càng tăng. Trong khi các tập đoàn công nghệ tiếp tục huy động nguồn lực để xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán, lãi suất cao cùng nguồn cung trái phiếu gia tăng có thể khiến chi phí vay vốn đắt đỏ hơn. Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng phần lớn lượng tiền mặt tích lũy và phải phát hành thêm nợ để duy trì cuộc đua đầu tư.
Trường hợp của Alphabet cho thấy áp lực dòng tiền từ các khoản đầu tư này. Trong quý III/2026, dòng tiền tự do của tập đoàn âm 9,07 tỷ USD. Trong khi đó, CoreWeave, doanh nghiệp điện toán đám mây có mức nợ lớn và đang thua lỗ, ghi nhận lợi suất trái phiếu tăng lên gần 16% trong tháng 10, còn cổ phiếu giảm 37%.
Bên cạnh chi phí vốn, khả năng thu hồi vốn từ các dự án AI cũng là vấn đề được giới đầu tư quan tâm. Theo ước tính của Goldman Sachs, tổng chi tiêu cho AI của doanh nghiệp Mỹ có thể đạt 800 tỷ USD trong năm 2026 và tăng lên 1.200 tỷ USD vào năm 2027.
Để hòa vốn, 5 tập đoàn điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu lớn nhất Mỹ cần tạo ra doanh thu AI khoảng 300 tỷ USD mỗi năm trong những năm tới. Trong khi đó, doanh thu AI hiện được ước tính ở mức 140–150 tỷ USD, hoặc tối đa 170 tỷ USD trong kịch bản thuận lợi.
Khoảng cách giữa quy mô đầu tư và doanh thu kỳ vọng khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về tính bền vững của mô hình kinh doanh. Áp lực cạnh tranh từ các mô hình AI giá rẻ của Trung Quốc và sự thận trọng của khách hàng doanh nghiệp trước chi phí dịch vụ cao cũng có thể khiến quá trình tăng doanh thu khó đạt tốc độ như kỳ vọng.
Dù vậy, giới chuyên gia chưa thống nhất về khả năng thị trường tiếp tục giảm sâu. Một số ý kiến cho rằng đợt điều chỉnh có thể giúp loại bỏ những doanh nghiệp yếu kém, đặc biệt là các công ty phụ thuộc nhiều vào vốn vay và chưa chứng minh được hiệu quả đầu tư. Mặt khác, làn sóng bán tháo cổ phiếu không đồng nghĩa nhu cầu ứng dụng AI suy giảm. Công nghệ này vẫn đang được triển khai trong ngân hàng, quản lý tài sản, bán lẻ và nhiều hoạt động kinh doanh khác.
