SpaceX vượt Amazon về vốn hóa, Elon Musk có thêm nguồn lực lớn cho cuộc đua AI

Đợt IPO của SpaceX đã làm thay đổi đáng kể thứ hạng của các doanh nghiệp lớn tại Mỹ. Sự tăng trưởng của cổ phiếu này không chỉ đẩy vốn hóa công ty vượt qua Amazon, mà còn mang lại cho tỷ phú Elon Musk nguồn tiền mặt gần 86 tỷ USD cùng giá trị cổ phiếu cao để thực hiện các thương vụ thâu tóm trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

SpaceX vào nhóm 5 doanh nghiệp lớn nhất nước Mỹ

Trong phiên giao dịch ngày 16/6, cổ phiếu SpaceX tăng 4,8% lên mức 201,80 USD, tiếp tục đà tăng kể từ đợt IPO vào tuần trước. Với mức giá này, vốn hóa của SpaceX đạt khoảng 2.655 tỷ USD, chính thức vượt qua Amazon để trở thành doanh nghiệp niêm yết lớn thứ năm tại Mỹ. Trong phiên, có thời điểm cổ phiếu tăng trên 225 USD, đưa vốn hóa tiệm cận mốc 3.000 tỷ USD và tạm thời vượt qua Microsoft trước khi giảm lại vào cuối ngày do áp lực chốt lời.

Trước đó, SpaceX định giá IPO ở mức 135 USD/cổ phiếu, bán ra khoảng 555,6 triệu cổ phiếu và dự kiến huy động 75 tỷ USD, tương ứng định giá công ty khoảng 1.770 tỷ USD. Ngay trong ngày giao dịch đầu tiên (12/6), cổ phiếu đã tăng 19% và đạt 201,80 USD sau ba phiên, tăng gần 50% so với giá IPO và tăng thêm khoảng 885 tỷ USD vào vốn hóa.

Các ngân hàng bảo lãnh sau đó đã thực hiện đầy đủ quyền mua thêm 83,3 triệu cổ phiếu. Nhờ vậy, tổng số tiền SpaceX huy động được tăng lên khoảng 85,7 tỷ USD, trở thành đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay. Một yếu tố khác thúc đẩy phiên giao dịch ngày 16/6 là việc các hợp đồng quyền chọn cổ phiếu SpaceX bắt đầu hoạt động, khiến các nhà tạo lập thị trường phải mua thêm cổ phiếu để phòng ngừa rủi ro, làm tăng biến động thị giá.

Dùng cổ phiếu làm công cụ mua lại doanh nghiệp khác

Khoản tiền mặt gần 86 tỷ USD từ IPO mới chỉ là một phần lợi thế. Việc trở thành công ty đại chúng với vốn hóa hơn 2.600 tỷ USD giúp Elon Musk có một công cụ thanh toán quan trọng cho các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A), đó chính là cổ phiếu SpaceX.

Thương vụ mua lại Anysphere – công ty phát triển trợ lý lập trình AI Cursor – với giá 60 tỷ USD là ví dụ đầu tiên. Toàn bộ thương vụ này được thanh toán bằng cổ phiếu SpaceX và dự kiến hoàn tất trong quý III/2026. SpaceX cho biết họ không cần dùng đến số tiền mặt thu được từ IPO cho giao dịch này.

Với vốn hóa hiện tại của SpaceX, giá trị của Anysphere chỉ tương đương hơn 2%. Do đó, công ty có thể thực hiện giao dịch 60 tỷ USD mà không cần chi tiền mặt, vay nợ hay phát hành quá nhiều cổ phiếu mới. Khi giá cổ phiếu SpaceX càng cao, số lượng cổ phiếu cần dùng để thanh toán càng ít, giúp hạn chế việc pha loãng cổ phần của các cổ đông hiện hữu. IPO đã cung cấp cho SpaceX cả tiền mặt và một loại tài sản có giá trị cao để tiếp tục mua công nghệ, nhân sự và khách hàng cho mảng AI.

Cân đối dòng tiền: Lấy Starlink hỗ trợ mảng AI

Trước Anysphere, SpaceX đã mua lại xAI để kết hợp hoạt động của mảng tên lửa và mạng lưới vệ tinh Starlink với chatbot Grok, mạng xã hội X và trung tâm dữ liệu Colossus. Việc này đưa các doanh nghiệp của Elon Musk về cùng một cấu trúc, cho phép dòng tiền từ Starlink hỗ trợ cho hoạt động AI.

Hiện tại, xAI là bộ phận tiêu tốn nhiều vốn nhất. Trong quý I/2026, mảng AI đạt doanh thu khoảng 818 triệu USD nhưng lỗ hoạt động 2,47 tỷ USD. Chi tiêu vốn của bộ phận này là 7,7 tỷ USD, chiếm 76% trong tổng số 10,1 tỷ USD vốn đầu tư của SpaceX trong quý.

Trong ba mảng hoạt động chính của SpaceX, chỉ có mảng kết nối (chủ yếu là internet vệ tinh Starlink) có lãi hoạt động với khoảng 1,19 tỷ USD. Con số này chưa đủ bù khoản lỗ của AI và mảng không gian, cho thấy Starlink đang là nền tảng tài chính để Elon Musk duy trì cuộc đua AI. Để cạnh tranh với OpenAI, Anthropic, Google và Meta, xAI phải liên tục mua chip tiên tiến, xây trung tâm dữ liệu, đảm bảo nguồn điện và tuyển dụng nhân sự. Nguồn vốn từ IPO giúp SpaceX có thêm dư địa tài trợ cho các khoản đầu tư này mà không phụ thuộc vào vốn vay hay các vòng gọi vốn nhỏ lẻ.

SpaceX cho biết xAI và Anysphere đã cùng huấn luyện một mô hình trong vài tháng qua. Công ty dự kiến tích hợp mô hình mới này vào Cursor và phát triển Grok Build (công cụ lập trình của xAI). Nếu đạt kết quả tốt, thương vụ này sẽ giúp xAI chuyển từ một đơn vị cung cấp chatbot và năng lực tính toán thành nhà cung cấp phần mềm AI cho doanh nghiệp, nơi có nguồn doanh thu ổn định hơn.

Khoản tiền 85,7 tỷ USD từ IPO cũng sẽ được dùng để mở rộng trung tâm dữ liệu Colossus, mua chip, xây hạ tầng điện và tuyển nhân sự. SpaceX cũng có thể tiếp tục mua lại các công ty công nghệ khác để rút ngắn khoảng cách với đối thủ. Hiện tại, công ty đang cho một số doanh nghiệp thuê lại phần năng lực tính toán chưa dùng hết để tối ưu hóa doanh thu. Khi nhu cầu nội bộ tăng lên, SpaceX sẽ chuyển nguồn lực này trở lại phục vụ cho Grok, Cursor và các sản phẩm khác