Thủ tướng: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là chìa khóa để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước.

Sáng 18/5, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và hội nghị triển khai công nghệ chiến lược. Thủ tướng nhấn mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ chốt, là “chìa khóa vàng” và là yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước; đồng thời yêu cầu quyết tâm cao nhất để từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội nghị do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Vũ Hải Quân, lãnh đạo các bộ, ngành trung ương; đại diện các nước và tổ chức quốc tế tại Việt Nam; đại diện doanh nghiệp, viện, trường và các tập đoàn kinh tế; cùng các nhà khoa học trong và ngoài nước.

Chủ đề hội nghị và cơ sở triển khai

Chương trình có chủ đề: “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Điểm nhấn là hội nghị triển khai công nghệ chiến lược nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/12/2024 về các đột phá phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, và Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 về Danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia.

Theo Thủ tướng, trọng tâm là đóng góp vào nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và vai trò KH&CN

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 18/5/1963 tại Đại hội toàn quốc của Hội phổ biến khoa học kỹ thuật Việt Nam: “Nhiệm vụ của khoa học kỹ thuật là vô cùng quan trọng, vì vậy mọi ngành, mọi người đều phải tham gia công tác khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất lao động, sản xuất nhiều của cải vật chất, xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi.” Lời dạy này được Thủ tướng khẳng định là kim chỉ nam cho hoạt động KH&CN của Việt Nam suốt hơn sáu thập kỷ.

Thủ tướng cũng nêu rõ Ngày KHCN và Đổi mới sáng tạo hôm nay không chỉ là dịp tôn vinh các nhà khoa học, trí thức, doanh nhân vì thành tích trong nghiên cứu và phát triển, ứng dụng KH&CN và đổi mới sáng tạo, mà còn là dịp khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam và tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Định hướng chính sách và yêu cầu chuyển sang mô hình tăng trưởng mới

Thủ tướng cho rằng yêu cầu phát triển đất nước đòi hỏi KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng, động lực và đột phá chiến lược hàng đầu để bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 nhằm phấn đấu đạt tăng trưởng hai chữ số và nhấn mạnh chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Gần đây, tại Kết luận số 246 ngày 12/5/2026 của Phiên họp Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Đề án 06, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai các nội dung cụ thể nhằm khơi thông nguồn lực cho nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ; ưu tiên phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và nâng cao tự chủ công nghệ.

Giải pháp triển khai công nghệ chiến lược

Thủ tướng khẳng định quyết tâm cao nhất để làm chủ công nghệ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng tăng. Mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước có thu nhập cao vào năm 2045 được xác định cần có KH&CN và chuyển đổi số làm động lực chủ chốt.

Để đạt mục tiêu, Thủ tướng đề nghị sớm triển khai các hướng đi:

• Thứ nhất: Bộ KH&CN đóng vai trò hạt nhân, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện và trường để triển khai phát triển danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg và Quyết định 808/QĐ-TTg ngày 06/5/2026.
• Thứ hai: Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng, thương mại hóa công nghệ và dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Nhà nước tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, làm chủ công nghệ và phát triển, thương mại hóa công nghệ chiến lược; hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế.
• Thứ ba: Tăng cường hợp tác quốc tế; có cơ chế để doanh nghiệp nước ngoài đầu tư tại Việt Nam chuyển giao công nghệ; từng bước tham gia và làm chủ các chuỗi công nghệ chiến lược; phát huy mạng lưới trí thức và chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài.
• Thứ tư: Đặc biệt coi trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; có cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài, nhất là các nhà khoa học đầu ngành và nhân tài công nghệ. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh, trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
• Thứ năm: Chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tư duy tạo ra sản phẩm thực chất; mọi chương trình KH&CN, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp, lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa làm thước đo.

Tác động kỳ vọng và cam kết đồng hành

Thủ tướng nhấn mạnh phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ chiến lược là con đường đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Thủ tướng nêu rõ: “Chính phủ tin tưởng rằng, với trí tuệ Việt Nam, bản lĩnh Việt Nam và khát vọng của dân tộc, chúng ta nhất định sẽ từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia và khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số, và phải quyết tâm cao nhất để thực hiện mục tiêu này.”

Thủ tướng kêu gọi đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến và đổi mới sáng tạo; cùng chung tay xây dựng nền KH&CN và đổi mới sáng tạo Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đóng góp vào sự thịnh vượng và hạnh phúc của đất nước.

Nhân dịp này, Thủ tướng gửi lời chúc sức khỏe và hạnh phúc tới toàn thể đội ngũ làm công tác KH&CN và đổi mới sáng tạo, đồng thời mong muốn tiếp tục giữ vững tinh thần tiên phong, sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển của đất nước.