Trung Quốc dẫn đầu thế giới về công suất điện hạt nhân với 125 GW và được dự báo vượt Mỹ trước năm 2030

Trung Quốc đã đạt tổng công suất điện hạt nhân lắp đặt 125 GW, bao gồm các tổ máy đang vận hành và các dự án đã được phê duyệt xây dựng. Với nguồn dự án dồi dào, nước này được dự báo sẽ vượt Mỹ trước năm 2030 để trở thành quốc gia có công suất điện hạt nhân lớn nhất thế giới.

Tại diễn đàn Phát triển bền vững Năng lượng hạt nhân tổ chức ở Bắc Kinh, ông Yang Changli, Chủ tịch luân phiên của CNEA, cho biết ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu đang bước vào giai đoạn “phục hưng”, trong khi Trung Quốc đã bắt đầu thời kỳ tăng tốc phát triển.

Quy hoạch 2026-2030 và mục tiêu công suất đến năm 2040

Trong Giai đoạn Kế hoạch 5 năm thứ 15 (2026-2030), nhu cầu năng lượng và điện năng cùng với mục tiêu “carbon lên đỉnh” được cho là sẽ tạo dư địa lớn cho điện hạt nhân. Dự kiến đến năm 2040, công suất điện hạt nhân lắp đặt của Trung Quốc sẽ đạt 200 triệu kW (200 GW).

Điện hạt nhân: nền tảng cho kinh tế số và AI

Bên cạnh mở rộng quy mô, Trung Quốc duy trì các tiêu chuẩn an toàn theo hướng tiếp cận quốc tế. Trong giai đoạn 2021-2025, hệ thống điện hạt nhân đã sản xuất trên 2.000 tỷ kWh điện, đóng góp cho việc giảm phát thải CO2 lên trên 1,53 tỷ tấn.

Theo các chuyên gia, đặc tính ổn định và đáng tin cậy của nguồn điện hạt nhân khiến loại năng lượng này đặc biệt phù hợp với các ngành công nghệ cao. Điện hạt nhân được xem là nguồn nền để hỗ trợ các cơ sở tiêu thụ điện lớn, hoạt động liên tục như các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, nhờ khả năng cung cấp ổn định và không phát thải carbon.

Lin Boqiang, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc tại Đại học Hạ Môn, cho rằng xu hướng này phù hợp với nhu cầu toàn cầu đang tăng mạnh. Theo dự báo của IEA, nhu cầu tiêu thụ điện của ngành công nghệ thông tin toàn cầu sẽ tăng thêm tổng cộng 106 GW trong giai đoạn 2025-2030, chủ yếu do sự phát triển của AI tạo sinh và việc huấn luyện các mô hình quy mô lớn.

Tiến độ phát triển năm 2026 và dự án trọng điểm

Năm 2026, tiến độ phát triển tiếp tục được đẩy nhanh. Theo thông tin được nêu, hai tổ máy mới sẽ được khởi công, trong khi 7 tổ máy khác dự kiến hoàn thành và đi vào vận hành thương mại trước cuối năm.

Một trong những dự án trọng điểm là Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân San’ao tại tỉnh Chiết Giang, do China General Nuclear Power Group vận hành. Dự kiến đi vào hoạt động trong nửa đầu năm, đây sẽ là lò phản ứng “Hualong One” đầu tiên được triển khai tại khu vực Đồng bằng sông Dương Tử - trung tâm kinh tế năng động của Trung Quốc.

Đáng chú ý, dự án này cũng được giới thiệu là điện hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc có sự tham gia của vốn tư nhân, với khoảng 2.000 doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực then chốt như chế tạo thiết bị, dịch vụ kỹ thuật cao và xây dựng công trình phức tạp. Theo doanh nghiệp vận hành, mô hình này giúp khu vực tư nhân trực tiếp hưởng lợi từ các dự án hạ tầng quy mô lớn cấp quốc gia.

Tác động và nhận định

Trong bối cảnh nhu cầu điện cho trí tuệ nhân tạo và kinh tế số bùng nổ, điện hạt nhân được cho là có thể trở thành một trong những nền tảng năng lượng then chốt, góp phần quyết định lợi thế phát triển của các nền kinh tế lớn.