Việt Nam lần đầu khởi tố vụ án vì sử dụng Windows, Office không bản quyền

Phú Thọ khởi tố vụ án sử dụng phần mềm máy tính lậu, thiệt hại bản quyền ước tính hàng chục tỉ đồng

Cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ vừa khởi tố vụ án hình sự liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với phần mềm máy tính. Đây là vụ án đầu tiên trên phạm vi cả nước được khởi tố liên quan đến hành vi sử dụng trái phép phần mềm có bản quyền, cho thấy sự siết chặt trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Ngày 11-6, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo điều 225 Bộ luật Hình sự.

Cùng thời điểm, lực lượng chức năng tổ chức khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội và Phú Thọ. Các địa điểm bị kiểm tra gồm những công ty hoạt động trong lĩnh vực cung cấp máy tính, cài đặt và triển khai phần mềm.

Theo Công an tỉnh Phú Thọ, qua quá trình nắm tình hình và điều tra trên địa bàn, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam (phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ), do bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (45 tuổi, Giám đốc công ty) điều hành, đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị tại địa phương.

Kết quả kiểm tra cho thấy các máy tính này được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office. Tuy nhiên, nhiều thiết bị có dấu hiệu sử dụng các công cụ kích hoạt bản quyền trái phép như crack, key lậu, activator nhằm vượt qua cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất.

Mở rộng xác minh tại một cơ sở giáo dục trên địa bàn, cơ quan công an tiếp tục phát hiện thêm 350 máy tính do nhà trường quản lý, sử dụng có dấu hiệu liên quan đến việc kích hoạt phần mềm không hợp pháp.

Số máy tính này được xác định do Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution (cùng tại Hà Nội) cung cấp.

Thiệt hại bản quyền có thể lên tới hàng chục tỉ đồng

Theo cơ quan điều tra, giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office trên thị trường hiện dao động khoảng 4 - 9 triệu đồng cho mỗi máy tính.

Với số lượng thiết bị vi phạm được phát hiện, thiệt hại trực tiếp đối với các chủ sở hữu bản quyền được ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng nhận định ảnh hưởng của hành vi này không chỉ nằm ở giá trị phần mềm bị sử dụng trái phép. Việc vi phạm bản quyền còn tác động đến hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm, làm suy giảm hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, phần mềm máy tính trở thành một trong những tài sản quan trọng của doanh nghiệp. Việc sử dụng trái phép các sản phẩm công nghệ có thể gây ra nhiều hệ lụy không chỉ về kinh tế mà còn về bảo mật dữ liệu.

Cơ quan công an xác định hành vi cài đặt, sử dụng hoặc cung cấp phần mềm không có bản quyền là hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính, vi phạm quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Ngoài vấn đề pháp lý, việc sử dụng các phần mềm được kích hoạt không hợp pháp còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin.

Các công cụ kích hoạt trái phép có thể bị cài đặt kèm mã độc, phần mềm gián điệp hoặc tạo lỗ hổng để tin tặc xâm nhập hệ thống. Điều này làm gia tăng nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu, lộ thông tin nội bộ hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.

Vụ án tại Phú Thọ được xem là dấu hiệu cho thấy hoạt động kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm bản quyền phần mềm đang được tăng cường trong môi trường số. Bên cạnh việc bảo vệ quyền lợi của các đơn vị sở hữu phần mềm, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm cũng hướng tới nâng cao nhận thức về sử dụng sản phẩm công nghệ hợp pháp.

Hiện Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án để làm rõ các cá nhân, tổ chức liên quan.