•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Trong bối cảnh thị trường tàu bay toàn cầu tiếp tục khan hiếm, thời gian chờ giao máy bay kéo dài, Vietjet Air lựa chọn hướng đi mới khi ký thỏa thuận thuê mua 10 tàu bay COMAC C909. Thỏa thuận này được kỳ vọng giúp hãng tiếp cận nguồn cung sớm hơn, đồng thời mở ra cơ hội đa dạng hóa đội bay và nguồn vốn, nhưng cũng đi kèm rủi ro khi Vietjet là một trong những hãng hàng không lớn đầu tiên khai thác dòng máy bay này ngoài Trung Quốc.
Theo thông tin từ website của Vietjet Air, tập đoàn và SPDB Financial Leasing đã ký thỏa thuận tài trợ thuê mua 10 tàu bay COMAC C909. Thỏa thuận được thiết kế theo cấu trúc thuê vận hành (operating lease) với quy mô 10 tàu bay, đánh dấu mức hợp tác lớn giữa Vietjet và một định chế tài chính Trung Quốc trong lĩnh vực tàu bay.
Với Vietjet, việc đưa COMAC C909 vào kế hoạch đội bay được xem là cơ hội tiếp cận thêm nguồn cung máy bay trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang thiếu hàng. Đồng thời, thỏa thuận cũng giúp máy bay Trung Quốc tiến gần hơn tới thị trường quốc tế.
Trong khi đó, áp lực chờ giao máy bay từ các nhà sản xuất lớn vẫn là vấn đề nổi bật. Dữ liệu từ Airbus và Boeing cho thấy backlog đơn hàng của hai hãng hiện vượt quá 13.000 máy bay, tương đương khoảng 7-10 năm sản xuất.
Riêng với dòng Airbus A320neo - dòng tàu bay chủ lực của Vietjet - thời gian chờ giao hàng đối với các hợp đồng ký sau năm 2023 được ghi nhận phổ biến kéo dài tới giai đoạn 2029-2031.
Trong giai đoạn 2018-2026, Vietjet tiếp tục mở rộng đơn hàng với quy mô gần 600 tàu bay. Cụ thể, với Airbus, hãng đã nâng đơn hàng A321neo lên khoảng 280 chiếc và bổ sung 40 tàu bay thân rộng A330neo. Với Boeing, Vietjet duy trì các hợp đồng 737 MAX và bổ sung thêm các thỏa thuận tài chính mới.
Tuy nhiên, số lượng giao mà hãng thực tế nhận được vẫn thấp hơn so với quy mô đặt hàng, khiến backlog kéo dài nhiều năm.
Việc bổ sung tàu bay từ COMAC được cho là có thể giúp Vietjet có thêm lựa chọn nhận máy bay sớm hơn 1-3 năm so với các hợp đồng mới với Airbus/Boeing. Nhận định này được đưa ra dựa trên ước tính từ các tổ chức tư vấn hàng không như Cirium.
Ở chiều ngược lại, rủi ro nằm ở việc Vietjet có thể trở thành một trong những hãng hàng không đầu tiên ngoài Trung Quốc khai thác C909. Tính đến đầu năm 2026, COMAC mới bàn giao khoảng 130-150 tàu bay C909 (ARJ21), chủ yếu cho 9-10 hãng hàng không Trung Quốc như Chengdu Airlines, China Eastern Airlines hay Air China.
Các hãng này phần lớn là doanh nghiệp nhà nước hoặc có quy mô nội địa, với mạng lưới bay tập trung trong Trung Quốc. So với nhóm này, Vietjet có đội tàu hơn 100 tàu bay Airbus và mạng lưới quốc tế phủ khắp châu Á, do đó hãng sẽ phải tự “mở đường” cho vận hành, bảo dưỡng và chứng nhận vận hành trong môi trường quốc tế.
Với COMAC, thỏa thuận được đánh giá mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh thị trường tàu bay thương mại nhiều năm qua gần như bị chi phối bởi Airbus và Boeing, chiếm tới hơn 90% đội tàu toàn cầu. Việc một hãng hàng không tư nhân lớn như Vietjet đưa máy bay COMAC vào khai thác được xem là bước tiến giúp nhà sản xuất Trung Quốc tiến gần hơn tới xuất khẩu và cho thuê quốc tế - lĩnh vực vốn do các lessor phương Tây thống trị.
Thỏa thuận cũng được nhận định là bước đệm tiến gần hơn tới các mô hình linh hoạt hơn như thuê ướt (wet lease), khi nhà sản xuất, bên cho thuê và hãng bay phối hợp sâu hơn trong hoạt động đội tàu.
Song song với hợp tác tài chính - tàu bay, Vietjet công bố mở thêm 5 đường bay tới Trung Quốc, bao gồm Hà Nội-Hàng Châu, Ân Thi, Hoàng Sơn và TP.HCM-Quế Lâm, Hoàng Sơn. Hai đường bay Hà Nội-Ân Thi và TP.HCM-Quế Lâm đã khai thác từ đầu tháng 4/2026, qua đó nâng tổng số đường bay Việt Nam-Trung Quốc của hãng lên hơn 50 đường bay.
Trong bối cảnh nhu cầu đi lại quốc tế phục hồi mạnh và nguồn cung tàu bay toàn cầu chưa theo kịp, lựa chọn của Vietjet với COMAC cho thấy hãng đang tìm cách đi vòng qua nút thắt Airbus-Boeing. Tuy nhiên, việc trở thành một trong những hãng tiên phong ngoài Trung Quốc khai thác dòng máy bay này cũng đặt ra bài toán cân bằng giữa lợi thế về chi phí - tốc độ và rủi ro vận hành trong giai đoạn đầu.
— Theo Thuý Hạnh