VinFast sắp tách thành hai đơn vị: mảng sản xuất sẽ được chuyển nhượng.

Giá trị của kế hoạch chuyển nhượng mảng sản xuất của VinFast được ước tính lên tới hơn 500 triệu USD, trong bối cảnh hãng đang triển khai tái cấu trúc theo hướng tách bạch chức năng giữa khối nghiên cứu – phát triển và khối sản xuất.

Tái cấu trúc theo mô hình tách R&D và sản xuất

Theo thông tin được công bố với Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), VinFast đang triển khai kế hoạch tái cấu trúc để phân tách Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP) thành hai phần với chức năng riêng biệt.

Cụ thể, một bên sẽ thành lập Công ty Cổ phần VinFast Việt Nam (VFVN). Đơn vị này được dự kiến tiếp nhận các tài sản liên quan đến thương hiệu, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), mạng lưới bán hàng và hoạt động mở rộng quốc tế. Phần còn lại (VFTP) sẽ tập trung vào mảng sản xuất và dự kiến được chuyển nhượng.

Phân bổ tài sản theo hướng “asset-light”

Trong mô hình mới, phần “VinFast” giữ lại được định hướng tập trung vào các khâu có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Các mảng như nghiên cứu sản phẩm, phát triển nền tảng xe, phần mềm, công nghệ pin, quản trị thương hiệu và mạng lưới phân phối toàn cầu sẽ tiếp tục nằm trong cấu trúc này. Đây cũng là bộ phận được định hướng dẫn dắt chiến lược mở rộng quốc tế của hãng trong thời gian tới.

Ngược lại, phần được tách ra chủ yếu bao gồm hệ thống nhà máy, dây chuyền sản xuất và các tài sản phục vụ hoạt động chế tạo xe tại Việt Nam. Sau tái cấu trúc, đơn vị này sẽ đảm nhận vai trò sản xuất theo đơn đặt hàng hoặc theo nhu cầu từ VinFast và các đối tác liên quan, thay vì tiếp tục vận hành như một công ty tích hợp đầy đủ từ nghiên cứu đến bán hàng.

Khái niệm “asset-light” thường được hiểu là mô hình giảm tỷ trọng sở hữu các tài sản vật chất có vốn đầu tư lớn như nhà máy hoặc hạ tầng sản xuất, đồng thời tập trung hơn vào các mảng tạo ra giá trị cao như công nghệ, thiết kế, phần mềm, dữ liệu khách hàng và thương hiệu. So với mô hình tích hợp toàn diện trước đây, cách tiếp cận asset-light giúp giảm áp lực vốn đầu tư cố định, cải thiện khả năng xoay vòng dòng tiền và tăng tính linh hoạt khi mở rộng sang nhiều thị trường. Doanh nghiệp cũng có thể phản ứng nhanh hơn trước biến động nhu cầu hoặc thay đổi công nghệ, thay vì phải duy trì các tài sản sản xuất quy mô lớn trong thời gian dài.

Vai trò của R&D trong chuỗi giá trị xe điện

Việc VinFast tiếp tục giữ lại mảng R&D phản ánh xu hướng coi nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghệ là khu vực tạo ra giá trị gia tăng cao. Trong chuỗi giá trị công nghiệp, khái niệm “đường cong nụ cười” (smiling curve) thường được dùng để mô tả việc các khâu ở hai đầu chuỗi giá trị như nghiên cứu phát triển, thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và dịch vụ hậu mãi có biên lợi nhuận cao hơn so với phần sản xuất ở giữa. Theo đó, R&D được xem là một trong những khu vực quan trọng vì quyết định khả năng cạnh tranh công nghệ, tốc độ đổi mới sản phẩm và quyền sở hữu tài sản trí tuệ của doanh nghiệp.

Đối với các hãng xe điện, R&D còn gắn trực tiếp với công nghệ pin, phần mềm điều khiển, nền tảng xe thông minh và khả năng cập nhật tính năng từ xa. Những yếu tố này được cho là ngày càng ảnh hưởng lớn đến giá trị doanh nghiệp trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại.

Nhà máy và mảng sản xuất được chuyển trọng tâm sang mô hình đặt hàng

Trong cấu trúc mới, phần tập trung vào sản xuất sẽ chủ yếu bao gồm hệ thống nhà máy, dây chuyền sản xuất và tài sản phục vụ chế tạo xe tại Việt Nam. Sau tái cấu trúc, đơn vị này sẽ thực hiện sản xuất theo đơn đặt hàng hoặc theo nhu cầu từ VinFast và các đối tác liên quan.