VN-Index tăng điểm được dẫn dắt bởi cổ phiếu vốn hóa lớn, nhưng sự lan tỏa của dòng tiền vẫn hẹp

VN-Index đang duy trì đà tăng và đã có 2 phiên vượt mức đỉnh cũ 1.902 điểm, đồng thời ghi nhận 4 phiên tăng liên tiếp. Tuy nhiên, diễn biến thị trường lại nổi bật với nghịch lý “xanh vỏ đỏ lòng”: không ít tài khoản chứng khoán vẫn chịu áp lực khi số mã giảm giá nhiều hơn số mã tăng, trong khi chỉ số chung vẫn đi lên nhờ lực kéo từ một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.

Chỉ số tăng nhưng thị trường chưa thực sự khỏe

Theo quan sát, đà tăng của VN-Index thời gian gần đây phụ thuộc lớn vào một số cổ phiếu vốn hóa cao, đặc biệt là nhóm “họ Vin” như VIC, VHM và VRE. Điều này tạo ra tình trạng thị trường được “kéo trụ” để tăng điểm, nhưng cũng dễ biến động khi các cổ phiếu trụ điều chỉnh.

Nhiều phiên gần đây, VN-Index đóng cửa trong sắc xanh dù số lượng mã giảm giá áp đảo số mã tăng giá. Có phiên số mã đỏ cao gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi số mã xanh, nhưng chỉ số vẫn tăng mạnh do tác động của một vài mã có ảnh hưởng lớn.

Hệ quả là cảm nhận của nhà đầu tư có thể trái ngược với diễn biến VN-Index. Nhiều nhà đầu tư ghi nhận tài khoản suy giảm do danh mục không nắm giữ các mã trụ, phản ánh dòng tiền chưa lan tỏa rộng mà đang tập trung vào nhóm cổ phiếu có khả năng chi phối điểm số.

Trong bối cảnh đó, các nhóm ngành khác như chứng khoán, thép, bất động sản trung bình hay xây dựng vẫn giao dịch giằng co, thanh khoản phân hóa. Trong khi đó, cổ phiếu midcap và penny được mô tả là vẫn trong trạng thái suy yếu kéo dài; dòng tiền đầu cơ vận động nhanh nhưng thiếu ổn định, khiến các nhịp hồi phục thường ngắn và dễ đảo chiều.

Rủi ro “thiếu đồng thuận” và vòng lặp kéo–xả

Mặt trái của việc phụ thuộc vào nhóm vốn hóa lớn thể hiện rõ trong các phiên điều chỉnh gần đây. Khi các cổ phiếu họ Vingroup quay đầu giảm, VN-Index chịu áp lực mạnh dù nhiều mã khác không giảm sâu, cho thấy chỉ số có thể suy yếu nhanh do chính nhóm trụ tạo lực đỡ.

Hiệu ứng tâm lý cũng được nhấn mạnh: mỗi khi “đầu tàu” suy yếu, nhà đầu tư có xu hướng điều chỉnh kỳ vọng và áp lực bán có thể lan rộng. Thị trường vì vậy được mô tả đang rơi vào vòng lặp: dòng tiền tập trung kéo trụ để giữ điểm số, sau đó áp lực chốt lời xuất hiện ngay tại nhóm trụ khiến chỉ số giảm mạnh trở lại, trong khi phần còn lại của thị trường chưa đủ lực đỡ thay thế.

Khả năng vượt 2.000 điểm: cần nền tảng lan tỏa

Việc VN-Index hướng tới mốc 2.000 điểm đang là chủ đề được thảo luận. Về lý thuyết, thị trường vẫn còn dư địa tăng trưởng nhờ nền kinh tế mở rộng, quy mô doanh nghiệp niêm yết tăng và triển vọng nâng hạng thị trường trong tương lai. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng trưởng, lãi suất duy trì ở mức thấp và dòng tiền mới quay trở lại mạnh mẽ, VN-Index có thể hướng tới các cột mốc cao hơn trong dài hạn.

Tuy nhiên, để chinh phục vùng điểm cao theo hướng bền vững, thị trường không thể chỉ dựa vào một vài cổ phiếu trụ. Nếu đà tăng vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhóm Vingroup hoặc một số mã vốn hóa lớn, rủi ro biến động sẽ gia tăng. Khi đó, chỉ cần nhóm dẫn dắt suy yếu, toàn bộ chỉ số có thể mất động lực tăng.

Ngoài ra, khi VN-Index tiến lên vùng điểm cao hơn, bài toán định giá được cho là trở nên nhạy cảm hơn. Giá cổ phiếu tăng cần đi kèm với tăng trưởng lợi nhuận thực sự; nếu lợi nhuận không theo kịp tốc độ tăng của chỉ số, áp lực điều chỉnh được đánh giá là khó tránh khỏi.

Nhận định về diễn biến tháng 5/2026

Trong báo cáo, ABS cho rằng xu hướng ngắn hạn được đánh giá là tăng, song khối lượng chưa bùng nổ do tâm lý nghi ngờ của nhà đầu tư vẫn còn hiện hữu. ABS kỳ vọng thị trường sẽ chờ tín hiệu tăng đồng pha được xác nhận khi chỉ số bứt phá qua vùng đỉnh 1.920 điểm, từ đó tạo xu hướng tăng rõ ràng hơn.

Về mục tiêu, ABS dự báo VN-Index có thể sớm vượt vùng đỉnh cũ 1.920 điểm, sau đó củng cố đà tăng và hướng tới vùng mục tiêu gần nhất quanh 2.084 - 2.145 điểm. Đồng thời, rủi ro từ bên ngoài cần tiếp tục được theo dõi, đặc biệt là diễn biến ở Trung Đông. Trường hợp căng thẳng kéo dài và tác động tiêu cực đến triển vọng kinh tế thế giới, VN-Index có thể quay lại kiểm định vùng hỗ trợ 1.750-1.800 điểm. ABS cho rằng đây có thể là vùng đánh giá sức mạnh của xu hướng tăng, trong đó nhịp điều chỉnh nếu xuất hiện có thể đóng vai trò “rũ bỏ” trong một xu hướng đi lên lớn hơn.

Hải Giang