Xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Canada tăng khoảng 300% sau khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, nhưng thị phần vẫn chưa đạt 2%. Kết nối với các chuỗi nhượng quyền được kỳ vọng mở thêm cơ hội nâng giá trị và mở rộng đầu ra cho cà phê Việt.
Xuất khẩu tăng nhưng thị phần vẫn còn khiêm tốn
Canada là thị trường tiêu thụ cà phê lớn, song sự hiện diện của cà phê Việt Nam tại đây vẫn chưa tương xứng với vị thế của Việt Nam trong ngành hàng toàn cầu. Sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Canada tăng khoảng 300%, từ 10 triệu USD lên gần 40 triệu USD. Tuy nhiên, thị phần vẫn chưa tới 2%, cho thấy dư địa tăng trưởng còn đáng kể.
Thay vì chủ yếu cung cấp nguyên liệu, doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm cơ hội thông qua các hệ thống phân phối và chuỗi cà phê nhượng quyền. Hướng tiếp cận này giúp sản phẩm có thêm cơ hội xuất hiện tại các điểm bán, đồng thời tạo điều kiện xây dựng nhận diện thương hiệu với người tiêu dùng bản địa.
Dù vậy, việc đưa cà phê vào các chuỗi nhượng quyền lớn không đơn giản. Những hệ thống đã hoạt động lâu năm thường có quy trình cung ứng, rang xay và phối trộn riêng nhằm duy trì hương vị đồng nhất giữa các cửa hàng. Vì vậy, nhà xuất khẩu không chỉ cần bảo đảm chất lượng mà còn phải đáp ứng yêu cầu về giá thành và sự ổn định của nguồn hàng.
Khác biệt khẩu vị đặt ra yêu cầu đổi mới sản phẩm
Một trong những thách thức của cà phê Việt Nam khi tiếp cận các chuỗi tại Canada là sự khác biệt về chủng loại nguyên liệu.
Trao đổi với PV TTXVN, chị Đỗ Thúy Nga, chủ một cửa hàng thuộc chuỗi nhượng quyền Second Cup tại Toronto cho biết, nhiều hệ thống lớn ưu tiên sử dụng Arabica, trong khi Robusta lại là thế mạnh xuất khẩu truyền thống của Việt Nam.
Hai dòng cà phê có đặc điểm khác nhau về hương vị, hàm lượng caffeine và khả năng phối trộn. Do đó, doanh nghiệp cần nghiên cứu cách phát triển sản phẩm phù hợp với công thức và phân khúc khách hàng của từng chuỗi, thay vì chỉ tập trung mở rộng lượng nguyên liệu cung ứng.
Thói quen mua sắm cũng là yếu tố cần được tính đến. Người tiêu dùng tại nhiều cửa hàng ở Canada có xu hướng chọn cà phê hạt và xay khi sử dụng để giữ hương vị. Trong khi đó, không ít sản phẩm cà phê Việt Nam được phân phối dưới dạng rang xay, đóng gói sẵn. Sự khác biệt này đòi hỏi doanh nghiệp tìm hiểu kỹ hành vi tiêu dùng, điều chỉnh quy cách sản phẩm và phương thức tiếp cận thị trường.
Bên cạnh chất lượng, xây dựng thương hiệu cũng đóng vai trò quan trọng. Ông Adam Pesce, thành viên Hiệp hội Cà phê Canada, cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần tìm được thương hiệu đủ sức tạo dấu ấn với khách hàng sở tại. Việc hợp tác với những chuỗi phù hợp, từ hệ thống lớn đến các thương hiệu có quy mô nhỏ hơn như Second Cup, Good Earth Coffee hay Balzac, có thể là bước đệm để sản phẩm Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng trước khi phát triển thương hiệu riêng.
Ngoài các kênh phân phối truyền thống, bản sắc văn hóa cà phê Việt Nam cũng tạo ra lợi thế khác biệt. Những thức uống như cà phê phin, cà phê sữa đá, cà phê trứng và cà phê muối có thể giúp giới thiệu phong cách thưởng thức riêng đến khách hàng Canada. Sự hiện diện của nhà hàng, quán phở, tiệm bánh mì và quán cà phê do người Việt kinh doanh cũng góp phần đưa các sản phẩm này đến gần hơn với người tiêu dùng.
Cộng đồng doanh nghiệp người Việt tại Canada có thể hỗ trợ kết nối nhà xuất khẩu trong nước với các đối tác phân phối nhờ am hiểu thị trường, văn hóa kinh doanh và quy định sở tại. Theo Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Canada Trần Thu Quỳnh, sự tham gia của doanh nghiệp kiều bào trong hoạt động xúc tiến thương mại tạo thêm điều kiện để các bên mở rộng hợp tác, quảng bá sản phẩm và phát triển mạng lưới phân phối.
Để gia tăng thị phần tại Canada, các doanh nghiệp Việt Nam cần kết hợp lợi thế nguồn cung với việc nâng cao chất lượng, cải tiến sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Chủ động kết nối với các chuỗi nhượng quyền, tìm hiểu thị hiếu và duy trì nguồn cung ổn định sẽ là những yếu tố quan trọng để cà phê Việt Nam từng bước nâng giá trị xuất khẩu và mở rộng chỗ đứng tại thị trường Bắc Mỹ.
