•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên chia nhỏ các lần chốt lời, xác định rõ nguyên tắc trước khi ra quyết định và hạn chế việc dựa hoàn toàn vào một mức giá đã đạt được để làm căn cứ cho quyết định hiện tại. Theo chia sẻ từ một nhà đầu tư nhiều năm, tình trạng “chốt lời hụt” có thể xuất phát từ tâm lý khi cổ phiếu tăng nóng rồi sau đó điều chỉnh.
Nhà đầu tư nêu trường hợp cổ phiếu NVL: người này mua ở mức 10.000 đồng/cổ phiếu. Cuối tháng 4, NVL tăng vượt 20.000 đồng và nhà đầu tư dự định bán, nhưng do lo ngại cổ phiếu tiếp tục tăng nên giữ lại. Sau đó, giá cổ phiếu giảm về khoảng 16.000 đồng và nhà đầu tư vội bán, dẫn đến việc bỏ lỡ khoảng 40 triệu đồng lợi nhuận.
Theo chuyên gia tư vấn, đây là tâm lý phổ biến, đặc biệt khi thị trường biến động mạnh hoặc cổ phiếu tăng nhanh. Trong tài chính hành vi có khái niệm “hiệu ứng neo” (anchoring), tức là não bộ bám vào một mức giá làm tham chiếu cho quyết định.
Trong trường hợp nêu trên, có thể tồn tại hai “mỏ neo” tâm lý: (1) giá mua 10.000 đồng và (2) mức giá hơn 20.000 đồng trước đó, được xem như “giá trị hợp lý” của khoản đầu tư. Khi cổ phiếu giảm, cảm giác chuyển từ “vẫn còn lời” sang “đang mất đi lợi nhuận đã có”, khiến nhà đầu tư dễ tiếc nuối dù thực tế vẫn có lợi.
Bên cạnh đó, yếu tố FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) cũng tác động mạnh. Khi cổ phiếu tăng, nhà đầu tư lo rằng nếu bán sớm sẽ bỏ lỡ thêm lợi nhuận, dẫn đến việc không bán khi đang hưng phấn mà lại bán khi tâm lý căng thẳng.
Chuyên gia nhấn mạnh rằng ngay cả nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng không thể dự đoán chính xác “đỉnh” và “đáy” thị trường một cách liên tục. Vì vậy, thay vì tìm “điểm bán hoàn hảo”, nhà đầu tư nên xây dựng hệ thống đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính.
Để hạn chế việc chốt lời hụt, chuyên gia đưa ra một số gợi ý mang tính nguyên tắc:
Chuyên gia cũng lưu ý rằng chứng khoán vận động theo chu kỳ kinh tế. Trong giai đoạn thanh khoản dồi dào và tâm lý hưng phấn, nhiều cổ phiếu có thể tăng mạnh trong ngắn hạn. Ngược lại, khi tăng trưởng kinh tế chậm lại hoặc dòng tiền suy yếu, áp lực điều chỉnh có thể xuất hiện.
Do đó, thay vì tập trung quá mức vào biến động giá của một cổ phiếu, nhà đầu tư nên chú ý xu hướng lãi suất, tăng trưởng kinh tế, dòng tiền trên thị trường và vị trí của chu kỳ kinh tế. Việc đầu tư theo chu kỳ dài hạn và đa dạng hóa danh mục được kỳ vọng giúp nhà đầu tư giữ bình tĩnh, đạt lợi nhuận bền vững hơn và giảm ảnh hưởng của cảm xúc ngắn hạn.
Lại Thị Thanh Nga
Chuyên viên hoạch định tài chính
Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT
Theo thông báo quy hoạch mới của Hà Nội, nhiều hộ gia đình đủ điều kiện di dời có nhà đất đang được thế chấp tại ngân hàng gặp lúng túng trong việc xử lý khoản vay và tài sản bảo đảm. Về phía ngân hàng, việc thu hồi tài…
