Cơn sốt AI đẩy Apple vào thế khó, phải tìm nguồn chip từ Trung Quốc

Đứng trước áp lực chi phí sản xuất tăng phi mã và sự khan hiếm linh kiện do cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), Apple đang nỗ lực vận động chính giới Mỹ để được phép đưa ChangXin Memory Technologies (CXMT) - nhà sản xuất bộ nhớ hàng đầu Trung Quốc - vào chuỗi cung ứng của mình.

Theo nguồn tin từ Financial Times, gã khổng lồ công nghệ Mỹ đã trải qua hơn một tháng liên tục đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump và Bộ Thương mại Mỹ. Mục tiêu lớn nhất của Apple trong chiến dịch ngoại giao hậu trường này là giành được cái gật đầu từ Nhà Trắng, cho phép hãng thu mua linh kiện RAM từ CXMT để trang bị cho các dòng máy tính Mac thế hệ mới.

Hiện chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang bị đảo lộn bởi làn sóng AI. Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo đã hút cạn nguồn cung DRAM và NAND flash, khiến giá thành các loại chip nhớ dùng cho điện thoại thông minh và máy tính liên tục lập đỉnh mới. Thậm chí, áp lực từ các doanh nghiệp AI lớn mạnh đến mức Apple đã để mất vị trí khách hàng ưu tiên số một tại TSMC vào tay Nvidia. Hiện tại, các dòng GPU AI phức tạp của Nvidia đang chiếm tới 19-22% tổng doanh thu của nhà máy đúc chip TSMC, đẩy tỷ lệ đóng góp của Apple xuống vị trí thứ hai với mức 18%.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất ngăn Apple tiếp cận nguồn linh kiện giá tốt từ Trung Quốc chính là các quy định an ninh nghiêm ngặt của Washington. CXMT hiện đang nằm trong "Danh sách đen 1260H" do Bộ Quốc phòng Mỹ ban hành, xuất phát từ những nghi ngại về mối liên hệ giữa doanh nghiệp này và quân đội Trung Quốc. Về mặt pháp lý, danh sách này không trực tiếp cấm đoán một công ty dân sự như Apple thực hiện các giao dịch thương mại. Mặc dù vậy, nếu quyết định ký hợp đồng với đối tác Trung Quốc, Apple sẽ phải đối mặt với hình phạt ngay lập tức: bị cấm cung cấp bất kỳ sản phẩm và dịch vụ nào cho Bộ Quốc phòng Mỹ - vốn là một trong những khách hàng tổ chức mang lại nguồn thu lớn cho hãng.

Chưa dừng lại ở đó, tương lai hoạt động của CXMT tại thị trường Mỹ vẫn là một dấu hỏi lớn. Trong kế hoạch dự kiến vào năm 2025, Bộ Thương mại Mỹ đang xem xét áp đặt lệnh cấm vận toàn diện bằng cách đưa nhà sản xuất chip này vào "Danh sách Thực thể" (Entity List) - kịch bản tương tự như những gì Huawei từng phải gánh chịu. Dù chính phủ Mỹ tạm thời trì hoãn quyết định này để làm quân bài chiến lược trong các cuộc đàm phán thương mại song phương với Bắc Kinh, nguy cơ CXMT bị phong tỏa hoàn toàn trong tương lai gần vẫn hiển hiện.

Kế hoạch của Apple rò rỉ đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ các chính khách tại Washington. Ông John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện về Trung Quốc, đã đưa ra lời cảnh báo rằng đây sẽ là một sai lầm nghiêm trọng của Apple, hành động này có thể vô tình đẩy ngành công nghệ Mỹ lún sâu hơn vào sự phụ thuộc đối với chuỗi cung ứng do Trung Quốc kiểm soát.

Đây không phải là lần đầu tiên tập đoàn công nghệ này tìm cách thiết lập mối quan hệ với các nhà cung ứng nằm trong tầm ngắm của chính phủ Mỹ. Vào năm 2022, Apple từng lên kế hoạch chi tiết nhằm đưa chip nhớ của YMTC vào quy trình sản xuất điện thoại iPhone. Tuy nhiên, dự án này đã phải hủy bỏ vào phút chót trước áp lực chính trị quá lớn từ các nghị sĩ Mỹ.

Dưới góc nhìn kinh tế, việc tìm kiếm và đa dạng hóa các nhà cung cấp nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất là trách nhiệm bắt buộc của ban lãnh đạo Apple đối với các cổ đông và người tiêu dùng trên toàn thế giới, đặc biệt là khi hãng vừa buộc phải điều chỉnh tăng giá bán hàng loạt sản phẩm iPad và MacBook. Dù vậy, giới phân tích dự báo nỗ lực vận động của Apple sẽ gặp rất nhiều thách thức. Trong trường hợp Nhà Trắng kiên quyết lắc đầu từ chối đề xuất này, người tiêu dùng cuối cùng sẽ là bên phải gánh chịu hậu quả khi phải chi trả mức giá ngày càng đắt đỏ cho các thiết bị công nghệ của hãng.