Hà Nội triển khai thí điểm mô hình tiêu dùng số tại ít nhất 10 điểm chợ và cụm hộ kinh doanh, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, ứng dụng công nghệ trong mua bán và hỗ trợ tiểu thương chuyển đổi số.
Đưa giải pháp số vào hoạt động mua bán tại chợ truyền thống
Theo Kế hoạch số 403/KH-UBND ngày 19/10/2026, Hà Nội triển khai Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử thành phố Hà Nội” giai đoạn 2026-2028. Kế hoạch do Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu ký ban hành, nhằm thúc đẩy thương mại điện tử, phát triển kinh tế số ngành Công Thương và tăng cường niềm tin của người tiêu dùng.
Đến năm 2028, thành phố phấn đấu triển khai mô hình tại tối thiểu 10 điểm chợ, cụm hộ kinh doanh; thu hút 500 chủ thể tham gia hoặc kết nối với mô hình, đồng thời công khai 1.000 sản phẩm trên gian hàng số và các chuyên mục liên kết.
Các đối tượng được hỗ trợ gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), làng nghề và cơ sở sản xuất, kinh doanh. Thành phố hướng tới giúp các đơn vị tiếp cận môi trường số an toàn, minh bạch, đồng thời nâng cao khả năng cung cấp thông tin về hàng hóa và hoạt động giao dịch.
Theo kế hoạch, Hà Nội không xây dựng nền tảng thương mại điện tử mới của Nhà nước mà kế thừa, lồng ghép với các chương trình hiện có, trong đó có chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”.
Tại các địa điểm thí điểm, thành phố dự kiến rà soát quầy hàng, hộ kinh doanh; bố trí mã QR thanh toán và mã QR tiếp nhận phản ánh; công khai thông tin quầy hàng, tổ chức điểm hỗ trợ người dân sử dụng các công cụ tiêu dùng số.
Các hộ kinh doanh, tiểu thương, chủ thể OCOP, làng nghề và doanh nghiệp nhỏ sẽ được hướng dẫn vận hành gian hàng số, chụp và đăng sản phẩm, thanh toán điện tử, phát trực tiếp bán hàng đúng quy định, truy xuất nguồn gốc, giao nhận, đổi trả và xử lý phản ánh của khách hàng.
Tăng truy xuất nguồn gốc, xử lý phản ánh và cảnh báo rủi ro
Bên cạnh mở rộng hoạt động kinh doanh trên môi trường số, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2028 có ít nhất 80% sản phẩm tham gia mô hình được truy xuất điện tử hoặc gắn mã định danh phù hợp. Toàn bộ chủ thể tham gia cũng được hướng dẫn công khai các thông tin bắt buộc.
Thành phố phấn đấu ít nhất 90% phản ánh, kiến nghị thuộc phạm vi tiếp nhận được phân loại và chuyển xử lý đúng hạn. Đồng thời, 20 lớp hoặc chương trình đào tạo, tập huấn, hướng dẫn sẽ được tổ chức; mức độ hài lòng của các chủ thể sau khi được hỗ trợ, tập huấn đạt tối thiểu 80%.
Để thực hiện các mục tiêu này, Hà Nội sẽ xây dựng quy trình tiếp nhận phản ánh theo mã hồ sơ thống nhất, phân loại các vấn đề như đổi trả, hoàn tiền, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, gian lận thanh toán, dữ liệu cá nhân, logistics và tranh chấp giao dịch.
Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát để hỗ trợ phân loại phản ánh, nhận diện từ khóa rủi ro, nhóm các vụ việc lặp lại và gợi ý đầu mối xử lý. Cùng với đó là cơ chế phối hợp kiểm tra, giám sát các hành vi gian lận thương mại, lừa đảo trực tuyến và xâm phạm dữ liệu cá nhân trong phạm vi mô hình.
Theo lộ trình, từ quý IV/2026 đến quý I/2027, thành phố sẽ thành lập tổ công tác, hoàn thiện bộ tiêu chí và quy trình phối hợp, đồng thời lựa chọn địa bàn, chủ thể và sản phẩm thí điểm đợt đầu. Trong quý I và quý II/2027, chuyên trang hoặc mô-đun phục vụ mô hình được vận hành thử; hoạt động thí điểm dự kiến triển khai tại ít nhất 5 điểm chợ, cụm hộ kinh doanh.
Nửa cuối năm 2027, thành phố đánh giá kết quả giai đoạn đầu để điều chỉnh tiêu chí, quy trình và mở rộng địa bàn khi đủ điều kiện. Đến năm 2028, Hà Nội sẽ tổng kết, đánh giá tác động và đề xuất phương án duy trì hoặc mở rộng mô hình.
Việc triển khai được kỳ vọng giúp tiểu thương từng bước ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo thêm công cụ để người tiêu dùng kiểm tra thông tin sản phẩm, thực hiện giao dịch và gửi phản ánh khi phát sinh vấn đề.
