Malaysia đàm phán mở tuyến vận chuyển sầu riêng tươi qua 4 nước Thái Lan, Lào, Việt Nam và Campuchia để sang Trung Quốc. Kế hoạch nhằm giảm chi phí logistics, tạo thêm lợi thế cạnh tranh với sầu riêng Việt Nam và Thái Lan tại thị trường tỷ dân.
Malaysia đề xuất tuyến vận chuyển sầu riêng qua 4 nước
Malaysia đang thúc đẩy kế hoạch đưa sầu riêng tươi sang Trung Quốc bằng đường bộ, với lộ trình dự kiến đi qua Thái Lan, Lào, Việt Nam và Campuchia. Phương án này được kỳ vọng giảm sự phụ thuộc vào vận tải hàng không, vốn có chi phí cao, đồng thời rút ngắn thời gian đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Datuk Seri Mohamad Sabu cho biết thời gian vận chuyển sầu riêng bằng đường bộ có thể mất khoảng 3–4 ngày. Đây là khoảng thời gian đáng chú ý đối với mặt hàng trái cây tươi, vốn đòi hỏi quy trình vận chuyển và bảo quản phù hợp để duy trì chất lượng.
Phát biểu tại phiên chất vấn Bộ trưởng ở Quốc hội Malaysia ngày 20/10, ông Mohamad cho biết sầu riêng là loại trái cây được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng, nhưng giá bán đôi khi khiến người mua khó tiếp cận.
Theo The Straits Times, đầu năm 2026, Malaysia đã thử nghiệm thành công chuyến vận chuyển một tấn sầu riêng Black Thorn bằng đường bộ. Lô hàng xuất phát từ cửa khẩu Bukit Kayu Hitam, đi qua Thái Lan trước khi tới Trung Quốc sau khoảng 75 giờ. Trong khi đó, nếu vận chuyển bằng máy bay, thời gian chỉ mất khoảng 4 giờ. Nếu được Trung Quốc chấp thuận, tuyến vận tải đường bộ có thể giúp giảm tới 40% chi phí logistics, đồng thời tăng đáng kể khối lượng sầu riêng vận chuyển so với đường hàng không.
Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Giao thông vận tải để đàm phán với các quốc gia liên quan. Các cuộc thảo luận về thỏa thuận vận chuyển đã được triển khai từ ngày 20/7. Tuy nhiên, tuyến đường bộ vẫn đang trong quá trình thương lượng, chưa được xác nhận chính thức đi vào hoạt động.
Malaysia kỳ vọng phương án mới sẽ giúp giảm chi phí vận chuyển, qua đó cải thiện giá bán và mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc. Bên cạnh đường bộ, nước này cũng xem xét các phương thức vận chuyển khác như đường biển, đường sắt và đường hàng không nhằm đa dạng hóa lựa chọn logistics cho mặt hàng sầu riêng.
Sầu riêng Malaysia gia tăng cạnh tranh với Việt Nam
Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng quan trọng của Đông Nam Á, nơi các nhà xuất khẩu như Việt Nam, Thái Lan và Malaysia tìm cách mở rộng thị phần. Trong cuộc cạnh tranh này, bên cạnh chất lượng và sản lượng, chi phí logistics, thời gian giao hàng và khả năng duy trì độ tươi của sản phẩm cũng có ảnh hưởng đáng kể đến sức cạnh tranh.
Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý khi xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc bằng đường bộ. Trong khi đó, Malaysia đang tìm cách xây dựng thêm phương án vận chuyển xuyên biên giới để cải thiện hiệu quả đưa hàng ra thị trường. Nếu tuyến đường mới được thiết lập và vận hành thuận lợi, doanh nghiệp Malaysia có thể có thêm lựa chọn để kiểm soát chi phí và tiếp cận khách hàng.
Dù vậy, việc vận chuyển qua nhiều quốc gia cũng đặt ra yêu cầu về phối hợp thủ tục biên giới, kiểm dịch thực vật, tiêu chuẩn bảo quản và thời gian thông quan. Những yếu tố này sẽ quyết định mức tiết kiệm chi phí thực tế cũng như khả năng duy trì chất lượng sầu riêng trong suốt hành trình.
Động thái của Malaysia cho thấy các quốc gia xuất khẩu sầu riêng trong khu vực đang tiếp tục tìm kiếm lợi thế về chuỗi cung ứng để cạnh tranh tại Trung Quốc. Với Việt Nam, việc duy trì chất lượng sản phẩm, ổn định nguồn cung và tối ưu chi phí vận chuyển sẽ là những yếu tố quan trọng để củng cố vị thế tại thị trường này.
Trong thời gian tới, kết quả đàm phán giữa Malaysia và bốn quốc gia liên quan sẽ là cơ sở để đánh giá khả năng hình thành tuyến vận chuyển mới. Khi phương án này chưa được triển khai chính thức, tác động đối với thị phần sầu riêng Việt Nam vẫn cần được theo dõi thêm.
