Nhà ga với hình ảnh hoa sen cách điệu cùng đường băng dài 4.000m, tháp không lưu cao 123m là những dấu ấn riêng của sân bay Long Thành.
Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng, những ngày cuối tháng 10, đại công trường sân bay Long Thành (TP Đồng Nai) đang bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới mục tiêu khai thác thương mại vào ngày 24/12/2026. Giữa nhịp thi công khẩn trương, diện mạo một cảng hàng không quốc tế quy mô lớn đang dần hoàn thiện, mang theo kỳ vọng mở rộng kết nối hàng không Việt Nam với thế giới.
Không chỉ nổi bật bởi quy mô đầu tư và công suất thiết kế, sân bay Long Thành còn sở hữu nhiều dấu ấn riêng, từ nhà ga lấy cảm hứng hoa sen, hệ thống xử lý hành lý tự động đến đường cất hạ cánh dài 4.000m và tháp không lưu cao 123m. Những hạng mục này góp phần định hình một công trình hàng không thế hệ mới, hướng tới vai trò cửa ngõ quốc tế quan trọng của Việt Nam.
Đầu tiên, điểm nhấn kiến trúc nổi bật nhất của sân bay Long Thành là nhà ga hành khách, công trình được thiết kế lấy cảm hứng từ hình tượng hoa sen, biểu tượng quen thuộc của văn hóa Việt Nam. Nhà ga có một khối trung tâm và ba cánh, tổng diện tích sàn khoảng 376.000m2, chiều cao đỉnh mái hơn 45m.
Trên tổng thể kiến trúc, hệ mái với những đường nét xếp lớp, vươn rộng gợi hình ảnh cánh sen đang nở, tạo nên diện mạo mềm mại giữa một tổ hợp công trình có quy mô đồ sộ. Thiết kế vừa hướng đến công năng, vừa tạo dấu ấn nhận diện riêng cho sân bay ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Một trong những hạng mục thi công đáng chú ý là kết cấu mái thép trung tâm nặng hơn 5.300 tấn, có diện tích khoảng 20.000m2. Đây là module có quy mô lớn bậc nhất trong lịch sử nhà ga hành khách hàng không trên thế giới. Để nâng được khối thép "khủng" lên cao, các kỹ sư sử dụng phương pháp kết hợp giữa kéo và đẩy bằng hệ kích thủy lực (lifting). Đây là phương pháp kỹ thuật hiện đại và tiên tiến bậc nhất thế giới, một trong những công nghệ cao trong ngành kỹ thuật xây dựng hiện đại.
Bên trong nhà ga, hệ mái kính khoảng 10.000m2 kết hợp vật liệu trang trí, các mảng xanh và hệ trần hiện đại, góp phần đưa ánh sáng tự nhiên vào không gian. Sự kết hợp giữa kiến trúc đương đại và những chi tiết gợi nhắc bản sắc Việt Nam tạo điểm nhấn.
Đặc biệt, sân bay Long Thành được quy hoạch theo tiêu chuẩn sân bay cấp 4F, cấp cao nhất trong hệ thống phân loại sân bay của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Các đường cất hạ cánh dài 4.000m, được thiết kế phục vụ những dòng máy bay thân rộng, cỡ lớn như Airbus A380 và Boeing 747-8 khi đáp ứng đầy đủ điều kiện khai thác tương ứng.
Một dấu ấn khác là tháp điều hành không lưu cao khoảng 123m, được thiết kế với hình khối gợi hình tượng búp sen. Đây là công trình vừa tạo điểm nhấn trên tổng thể kiến trúc sân bay, vừa đảm nhiệm chức năng quan sát, điều hành hoạt động bay tại cảng hàng không.
Bên cạnh hạ tầng xây dựng, Long Thành được định hướng ứng dụng công nghệ hiện đại vào các khâu phục vụ hành khách, từ làm thủ tục, kiểm soát an ninh đến xử lý hành lý. Công nghệ sinh trắc học, trong đó có nhận diện khuôn mặt, có thể hỗ trợ xác thực danh tính tại những điểm phù hợp trong hành trình hàng không. Khi được tích hợp với hệ thống định danh và các nền tảng dữ liệu được phép kết nối, giải pháp này hướng tới giảm thao tác thủ công, rút ngắn thời gian chờ và nâng cao tính thuận tiện cho hành khách.
Một trong những hạ tầng kỹ thuật đáng chú ý tại nhà ga là hệ thống xử lý hành lý tự động (BHS), với tổng chiều dài băng chuyền khoảng 24km theo thông số thiết kế được cung cấp. Hệ thống đảm nhiệm việc tiếp nhận, phân loại và vận chuyển hành lý giữa các khu vực làm thủ tục, kiểm tra an ninh và tập kết theo chuyến bay.
Định hướng ứng dụng công nghệ khay vận chuyển độc lập cho phép từng kiện hành lý được điều phối theo lộ trình xác định, hỗ trợ kiểm soát và phân loại chính xác hơn. Hệ thống cũng được thiết kế tích hợp thiết bị soi chiếu CT, giúp tạo hình ảnh nhiều chiều phục vụ công tác kiểm tra an ninh. Cùng với đó, hình thức tự gửi hành lý có thể giúp hành khách chủ động hơn trong quá trình làm thủ tục. Khi các hệ thống được đưa vào vận hành đồng bộ, tự động hóa sẽ góp phần nâng cao khả năng xử lý hành lý, đặc biệt trong những khung giờ cao điểm.
Đặt cạnh các cảng hàng không lớn của Việt Nam, sân bay Long Thành nổi bật bởi quy mô quy hoạch, công suất khai thác dài hạn và dư địa phát triển. Nếu Long Thành được xây dựng trên diện tích đất rộng khoảng 5.000ha thì hai sân bay lớn khác như Tân Sơn Nhất và Nội Bài diện tích chỉ bằng khoảng 1/3 và 1/4.
Ngoài ra theo Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam có 4 cảng hàng không được quy hoạch đạt cấp 4F, cấp cao nhất theo phân loại của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), gồm Long Thành, Nội Bài, Chu Lai và Gia Bình. Trong nhóm này, Long Thành được định hướng phát triển với quy mô đặc biệt lớn, công suất thiết kế đạt 25 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tăng lên 100 triệu hành khách/năm vào năm 2050, cao nhất trong số các cảng hàng không được nêu trong quy hoạch.
Sự khác biệt còn thể hiện ở hệ thống đường cất hạ cánh. Các đường băng tại Long Thành được thiết kế dài 4.000m, tạo điều kiện khai thác những dòng máy bay thân rộng, cỡ lớn trên các đường bay dài. Trong khi đó, Tân Sơn Nhất và Nội Bài đang khai thác các đường băng có chiều dài khác nhau, trong đó đường băng dài nhất tại mỗi sân bay đều dưới 4.000m.
Một điểm nhấn dễ nhận diện khác là tháp điều hành không lưu cao khoảng 123m, với kiến trúc lấy cảm hứng từ hình tượng búp sen. Công trình tạo dấu ấn trên tổng thể sân bay, đồng thời đảm nhiệm chức năng phục vụ điều hành hoạt động bay. Dù tháp không lưu tại sân bay Gia Bình được thiết kế cao hơn, khoảng 127m, Long Thành vẫn là một trong những công trình tháp không lưu nổi bật về chiều cao trong hệ thống cảng hàng không Việt Nam.
