Kinh tế Mỹ có phải gánh chịu tổn thất từ một cuộc xung đột kéo dài?

Giá tiêu dùng của Mỹ tăng 3,3% trong tháng 3/2026 so với cùng kỳ năm 2025, trong bối cảnh giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng và giá xăng tăng lên trên 4 USD/gallon. Trong khi đó, các cuộc trao đổi giữa Bộ Tài chính Mỹ và Tổng thống Donald Trump cho thấy chính quyền đang theo dõi sát tác động của việc xung đột tại Trung Đông kéo dài, đặc biệt nếu kéo dài thêm 8-12 tuần.

Diễn biến giá cả và bối cảnh kinh tế

Bộ Lao động Mỹ ngày 10/4 cho biết CPI tăng 3,3% trong tháng 3/2026 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 2,4% của tháng 2/2026. Cùng thời điểm, giá dầu thô đã tăng vọt lên trên 100 USD/thùng trước khi hạ nhiệt, còn giá xăng tăng lên trên 4 USD/gallon.

Trong bối cảnh đó, Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, Jamie Dimon, cho biết trong một bức thư gửi cổ đông rằng nếu xung đột tiếp diễn sẽ xuất hiện các cú sốc đáng kể và kéo dài đối với giá dầu và hàng hóa, đồng thời kéo theo việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông Dimon, điều này có thể dẫn đến lạm phát dai dẳng và cuối cùng là lãi suất cao hơn.

Trao đổi chính sách và lo ngại về kịch bản kéo dài

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã trao đổi với Tổng thống Donald Trump về phản ứng của thị trường và quỹ đạo kinh tế Mỹ liên quan đến độ dài của cuộc xung đột tại Trung Đông. Bộ trưởng cũng thảo luận về các biện pháp mà Bộ Tài chính có thể thực hiện nếu xung đột kéo dài 8-12 tuần.

Theo Bộ trưởng, châu Á và châu Âu là những khu vực dễ bị tổn thương nhất khi giá năng lượng leo thang. Trước đó, tháng trước Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành một ủy quyền ngắn hạn cho phép bán dầu Iran đã ở trên biển.

Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett được cho là đã tư vấn cho Tổng thống về tác động tiềm tàng đối với nền kinh tế Mỹ. Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết chính quyền đã làm việc với các đại diện doanh nghiệp về cách giảm thiểu tác động.

Rủi ro chuỗi cung ứng nếu eo biển Hormuz bị siết chặt

Một nội dung được nhấn mạnh là khả năng đóng cửa kéo dài eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường vận chuyển chiếm 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng hàng ngày của thế giới. Các cảnh báo cho rằng nếu eo biển bị đóng cửa kéo dài, chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu có thể bị siết chặt nghiêm trọng và khiến khủng hoảng năng lượng trở nên tồi tệ hơn.

Trong những tuần gần đây, theo những người quen thuộc với vấn đề, các giám đốc điều hành của 3 công ty dầu khí lớn nhất Mỹ đã cảnh báo các quan chức chính quyền Tổng thống Trump, bao gồm Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum.

Giám đốc điều hành Chevron, Mike Wirth, cho biết tại một hội nghị năng lượng ở Houston vào tháng trước rằng các thị trường tài chính chưa hoàn toàn nắm bắt được mức độ nghiêm trọng của các hạn chế trong dòng chảy vật lý của dầu. Ông Wirth nói rằng tình trạng tắc nghẽn ở eo biển có thể được giải quyết trong vài tuần thay vì vài tháng. Một số nhà lãnh đạo cũng bày tỏ thất vọng với thông điệp lạc quan của chính quyền, cho rằng sự bất định bao trùm xung đột khiến việc lập kế hoạch đầu tư trở nên bất khả thi.

Quan điểm điều hành và trao đổi với ngành dầu khí

Một quan chức Nhà Trắng cho biết nhóm năng lượng của ông Trump duy trì liên lạc thường xuyên với các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ. Sau khi xung đột bắt đầu, các quan chức chính quyền đã thảo luận với các lãnh đạo ngành dầu khí nhằm hạn chế gián đoạn nguồn cung và cho phép tăng sản lượng.

Steve Moore, Cố vấn kinh tế của Tổng thống Trump, cho biết trong một trao đổi với Nhà Trắng vào tháng 3/2026 rằng nếu Mỹ rút khỏi Iran trong vòng một tháng kể từ khi chiến tranh bắt đầu và eo biển Hormuz được mở lại, giá dầu có thể giảm về khoảng 70 USD/thùng. Ông Moore cũng bày tỏ lo ngại trước những gì ông quan sát được từ việc giá dầu và khí đốt tăng.

Tác động tới khu vực nông nghiệp

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Caleb Ragland, Chủ tịch Hiệp hội Đậu tương Mỹ, cho biết Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins gần đây đã nói với các nhóm vận động hành lang nông nghiệp rằng mối lo ngại về việc giá phân bón tăng liên quan đến việc đóng cửa eo biển sẽ được chuyển trực tiếp tới Tổng thống.

Ông Ragland nhận định: “Quan điểm của chúng tôi là đây gần như là một tình huống khẩn cấp đối với nông dân, và chúng tôi cần nguồn cung đó được thông suốt.” Ông cho biết thông điệp của nông dân gửi tới Bộ trưởng Rollins và các quan chức khác của chính quyền tương tự như những lập luận về kinh tế rằng xung đột không nên kéo dài.

Theo Liên đoàn Nông trại Mỹ, khoảng một nửa nguồn cung urê toàn cầu và gần 1/3 nguồn cung amoniac thường đi qua eo biển Hormuz.