Laptop, iPhone, PS5... cùng đối mặt làn sóng tăng giá vì AI.

Làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang gom trọn nguồn cung chip nhớ toàn cầu. Tình trạng này đẩy giá linh kiện lên cao, buộc các nhà sản xuất máy tính, điện thoại và máy chơi game phải tăng giá bán, trực tiếp ảnh hưởng đến túi tiền của người tiêu dùng.

Để vận hành các trung tâm dữ liệu khổng lồ, các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia, AMD và Google đã ký hợp đồng dài hạn để thu mua phần lớn lượng RAM và DRAM từ Samsung, SK Hynix và Micron. Hiện tại, khoảng 50% nguồn cung chip nhớ toàn cầu đã bị ràng buộc bởi các hợp đồng này và dự kiến sẽ tăng lên 70%. Điều này khiến lượng chip dành cho thị trường điện tử tiêu dùng bị bóp nghẹt.

Theo Jefferies Equity Research, giá chip nhớ sẽ tăng 40-50% trong quý III/2026, tăng tiếp 30-40% trong quý IV/2026 và duy trì mức tăng 40-45% suốt năm 2027. Thị trường chỉ có thể hạ nhiệt từ năm 2028 khi các nhà máy mới đi vào hoạt động. Các hãng sản xuất Trung Quốc như CXMT và YMTC cũng không thể giải quyết được cơn khát này do giá thành cao và chủ yếu chỉ phục vụ thị trường nội địa.

Ông Martin Hiegl, Giám đốc điều hành tại Lenovo, nhận định: "Giá DRAM và NAND khó có thể quay lại mức thấp của đầu năm 2025. Mức giá cao hiện nay có thể trở thành 'trạng thái bình thường mới' kéo dài đến năm 2030 và xa hơn nữa."

Trước áp lực này, Apple đã tăng giá một số mẫu MacBook và iPad. Hãng thừa nhận thiếu chip nhớ là thách thức rất lớn và giá có thể còn tăng tiếp. Theo Gartner, giá máy tính toàn cầu năm nay dự kiến tăng trung bình 17%, còn điện thoại thông minh tăng 13%.

Ông Ranjit Atwal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao của Gartner, cho biết: "Những tính năng AI cần nhiều bộ nhớ sẽ ngày càng đắt đỏ. Để giảm chi phí, các hãng sản xuất có thể cắt bớt tính năng AI trên các mẫu máy tầm trung hoặc chỉ trang bị chúng cho các dòng cao cấp có giá bán cao hơn."

Bên cạnh đó, các hệ thống bán lẻ lớn như Best Buy, Amazon và Walmart cũng đối mặt nguy cơ khan hàng, khiến người mua có ít lựa chọn hơn. Không ngoại lệ, thị trường máy chơi game (console) của Sony, Microsoft và Nintendo cũng đứng trước làn sóng điều chỉnh giá mạnh. Các dòng máy hiện tại (PS5, Xbox Series X) và tương lai (PS6, Project Helix) đều bị đe dọa tăng giá hoặc chịu áp lực chi phí ngay từ khâu thiết kế.

Trước thực trạng giá thiết bị tăng cao, người dùng có xu hướng kéo dài thời gian sử dụng máy từ 2-3 năm lên 4-5 năm hoặc lâu hơn. Sự thay đổi này khiến Gartner dự báo doanh số máy tính toàn cầu sẽ giảm 10,4% và điện thoại thông minh giảm 8,4% trong năm nay.

Các chuyên gia khuyến cáo giá thiết bị sẽ giữ ở mức cao ít nhất đến hết năm 2027, người tiêu dùng nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định nâng cấp sản phẩm công nghệ vào thời điểm này.