Miễn thuế lên đến 1 tỷ đồng: Chuyên gia cảnh báo chiêu trò tách hộ kinh doanh để né thuế

Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 141, nâng ngưỡng miễn thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng mỗi năm. Theo quy định mới, cá nhân hoặc hộ có doanh thu hàng năm dưới 1 tỷ đồng sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng (VAT). Cơ quan thuế cho biết có khoảng 2,56 triệu hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng 1 tỷ đồng.

Quy định mới và phạm vi tác động

Với việc nâng ngưỡng miễn thuế từ mức trước đó lên 1 tỷ đồng/năm, chính sách được kỳ vọng giảm nghĩa vụ thuế cho nhóm kinh doanh nhỏ lẻ. Đây là điều chỉnh có phạm vi tác động rộng trong bối cảnh khu vực kinh doanh quy mô nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.

Theo thông tin được nêu, nguy cơ phát sinh chủ yếu nằm ở việc một số đối tượng có thể điều chỉnh cách kê khai để doanh thu thể hiện dưới ngưỡng miễn thuế, đặc biệt khi ngưỡng được nâng từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng.

Rủi ro trong quản lý thuế

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng cơ quan thuế cần tăng cường kiểm tra và nhắc nhở để hạn chế tình trạng kê khai không đúng. Rủi ro có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như chia nhỏ hộ kinh doanh, tách dòng tiền, tách điểm bán hoặc đăng ký dưới nhiều tên nhằm né ngưỡng miễn thuế.

Chuyên gia cũng nêu một ví dụ về khả năng lách chính sách: một hộ kinh doanh có doanh thu khoảng 3 tỷ đồng/năm có thể chia thành ba hộ, mỗi hộ khoảng 1 tỷ đồng, để nằm dưới ngưỡng miễn thuế nếu không có cơ chế giám sát phù hợp.

Tiêu chí nhận diện hộ kinh doanh độc lập

Theo bà Hải, một hộ kinh doanh được coi là độc lập khi có vốn và tài sản riêng biệt, đồng thời hoạt động và trách nhiệm pháp lý cũng riêng biệt. Trường hợp cùng sử dụng tài sản và vốn nhưng được chia thành nhiều hộ thì không đáp ứng tiêu chí độc lập và có dấu hiệu vi phạm.

Cơ quan thuế có thể nhận diện các trường hợp này thông qua các dữ liệu quản lý như cơ sở dữ liệu dân cư, đăng ký kinh doanh, địa điểm kinh doanh và các nguồn dữ liệu liên quan. Khi phát hiện dấu hiệu chia tách không hợp pháp nhằm che giấu hoặc phân tán doanh thu, cơ quan chức năng có thể truy thu và xử phạt.

Đồng thời, cần lưu ý rằng không phải mọi trường hợp tách hộ đều là vi phạm. Do đó, việc rà soát khung pháp lý và tiêu chí độc lập của hộ kinh doanh được đặt ra để phân biệt rõ giữa trường hợp hợp lệ và trường hợp có dấu hiệu né thuế.

Định hướng xử lý hành vi chia tách không đúng quy định

Liên quan đến phát triển chính sách, dự thảo nghị định hướng dẫn luật đã đề cập việc xử lý các hành vi chia tách không đúng quy định. Các yếu tố như nguồn vốn, địa điểm kinh doanh, doanh thu và chi phí sẽ được xem xét để đánh giá mức độ độc lập của hộ kinh doanh, qua đó hạn chế hành vi né thuế và giảm nguy cơ thất thoát ngân sách.