Nghị định 390/2026/NĐ-CP quy định các giao dịch mua bán vàng từ 5 triệu đồng trong ngày phải thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, nhiều tiệm vàng vẫn hạn chế nhận thanh toán qua ví điện tử do vướng mắc trong việc xác minh danh tính người trả tiền.
Các doanh nghiệp vàng thông báo phương thức thanh toán mới
Sau khi Nghị định số 390/2026/NĐ-CP có hiệu lực, các doanh nghiệp gồm Ancarat, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu, Mi Hồng và Phú Quý đã thông báo về yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch mua bán vàng thuộc diện áp dụng.
Nghị định số 390/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 16/10/2026, có hiệu lực cùng ngày, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.
Theo quy định mới tại khoản 10 Điều 4 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP, giao dịch mua bán vàng có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thanh toán bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định pháp luật.
Ngưỡng này giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng so với quy định trước đó. Thay đổi cũng mở rộng cách diễn đạt về phương thức thanh toán, thay vì chỉ tập trung vào việc chuyển tiền qua tài khoản thanh toán như quy định trước đây.
Theo đó, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu và Ancarat đã phát thông báo yêu cầu khách hàng chuẩn bị phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Trong khi đó, Mi Hồng nhấn mạnh các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày phải chuyển khoản vào tài khoản công ty.
Tập đoàn Phú Quý cũng yêu cầu khách hàng sử dụng tài khoản ngân hàng chính chủ, đồng thời thông báo không nhận thanh toán qua ví điện tử hoặc tài khoản chứng khoán. Doanh nghiệp này áp dụng yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với các sản phẩm giao dịch thuộc phạm vi thông báo, bao gồm vàng, bạc, trang sức và các sản phẩm khác.
Dù cùng triển khai quy định mới, cách tiếp nhận phương thức thanh toán tại các doanh nghiệp không hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, không thể kết luận cả năm doanh nghiệp đều từ chối ví điện tử. Bảo Tín Mạnh Hải cho biết doanh nghiệp sẽ chấp nhận thanh toán qua ví điện tử và đang xử lý khâu xác minh thông tin giao dịch.
Về chế tài, khoản 2 Điều 28 Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 10–20 triệu đồng đối với cá nhân không thực hiện thanh toán mua bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định pháp luật; mức phạt đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt áp dụng cho cá nhân, tức 20–40 triệu đồng. Khi đưa quy định này vào bài, cần phân biệt hành vi vi phạm được nêu trong điều khoản xử phạt với cách thức thanh toán cụ thể mà từng doanh nghiệp lựa chọn.
Vướng mắc xác minh người trả tiền khi thanh toán qua ví điện tử
Theo ông Lương Ngọc Quang, phụ trách pháp chế Bảo Tín Mạnh Hải, Nghị định mới được hiểu theo hướng cho phép sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, gồm chuyển khoản ngân hàng, thẻ và ví điện tử. So với trước, mức tiền bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt thấp hơn nhiều, nhưng người mua có thêm lựa chọn về cách trả.
Với hình thức chuyển khoản trực tiếp từ tài khoản ngân hàng chính chủ, thông tin người chuyển tiền có thể hiển thị trên giao dịch nhận tiền của doanh nghiệp. Nhờ đó, cửa hàng có cơ sở đối chiếu tên người trả tiền với thông tin khách hàng mua vàng.
Ngược lại, khi khách hàng thanh toán qua ví điện tử hoặc quẹt thẻ thông qua đơn vị trung gian, khoản tiền chuyển về tài khoản doanh nghiệp có thể chỉ kèm mã giao dịch, không thể hiện trực tiếp tên người mua. Thông tin định danh chủ ví do đơn vị cung cấp dịch vụ nắm giữ, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn nếu không có cơ chế kết nối dữ liệu để xác minh người thanh toán.
Vấn đề này đáng chú ý bởi doanh nghiệp kinh doanh kim loại quý có nghĩa vụ tuân thủ quy định về phòng, chống rửa tiền và lưu trữ thông tin phục vụ kiểm tra. Khi dữ liệu thanh toán không thể hiện rõ người trả tiền, việc đối chiếu các bên liên quan và chứng minh giao dịch có thể trở nên phức tạp hơn.
Việc hoàn thiện quy trình kết nối dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp mở rộng lựa chọn thanh toán mà vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý giao dịch. Trong thời gian này, khách hàng nên kiểm tra trước phương thức thanh toán được từng cửa hàng chấp nhận, nhất là khi mua bán vàng có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày.
