Người sáng lập Cardano kêu gọi tiền điện tử đơn giản hơn, an toàn hơn trên mọi chuỗi

•

Nhà sáng lập Cardano, Charles Hoskinson, cho rằng giai đoạn tiếp theo của ngành tiền điện tử sẽ không được “giành chiến thắng” bởi một chuỗi, token hay ví riêng lẻ. Thay vào đó, ông nhấn mạnh nhu cầu biến các yếu tố như tự quản, danh tính, quyền riêng tư và khả năng truy cập đa chuỗi trở nên đủ dễ dùng cho người dùng phổ thông, đồng thời tránh việc người dùng bị “đặt lại” quyền kiểm soát vào tay các trung gian tập trung.

Tại Consensus 2026 diễn ra ở Miami, Hoskinson mô tả thẳng thắn những rào cản hiện tại khiến người dùng khó tham gia và sử dụng tiền điện tử một cách hiệu quả. Theo ông, người dùng vẫn phải tự quản lý seed phrase, thao tác với sàn giao dịch, chờ rút tiền, lựa chọn giữa các mạng, tránh các ứng dụng giả mạo và hiểu rủi ro trong hệ sinh thái DeFi trước khi có thể làm được điều gì hữu ích. Ông cho rằng đây vẫn là trở ngại cốt lõi để thu hút “vài tỷ người dùng tiếp theo” vào ngành.

Trải nghiệm người dùng và yêu cầu “an toàn”

Hoskinson cho rằng vấn đề lớn nhất mà người dùng gặp phải là cảm giác an toàn và trải nghiệm sử dụng. Ông đặt câu hỏi liệu tiền điện tử có phải là một sản phẩm người dùng muốn sử dụng hay không, khi trải nghiệm người dùng vẫn còn “khắc nghiệt” đối với người mới.

Ông cũng lập luận rằng việc cải thiện trải nghiệm không đồng nghĩa với việc từ bỏ các nguyên tắc cốt lõi của tiền điện tử. Thay vào đó, ngành cần làm cho các nguyên tắc đó trở nên khả dụng hơn trong thực tế.

Trừu tượng hóa: hướng đi để giảm phức tạp

Một chủ đề trọng tâm trong bài phát biểu là “trừu tượng hóa” (abstraction). Hoskinson cho rằng Ethereum đã có tiến bộ với các khái niệm như account abstraction và chain abstraction. Ông nhận định các nỗ lực này trở nên cần thiết khi môi trường layer-2 phân mảnh làm trải nghiệm người dùng kém đi.

Ông cũng dẫn Near Protocol như một ví dụ về việc nhúng các ý tưởng ở cấp độ giao thức, đồng thời nêu số liệu liên quan đến chi phí và hoạt động giao dịch: 71 triệu đô la phí giao dịch trong một năm và hàng tỷ đô la được giao dịch thông qua Near intents.

Tuy nhiên, Hoskinson cảnh báo rằng trừu tượng hóa đi kèm “cái giá” về quyền riêng tư. Khi người dùng giao phó sự phức tạp cho bên thứ ba, các bên này có thể nhìn thấy tài sản, giao dịch, sở thích, danh tính và dữ liệu kinh doanh của người dùng.

“Khi bạn trừu tượng mọi thứ, bạn giao phó cho người khác. Bạn tin tưởng họ. Bạn đưa cho họ một việc để làm thay cho bạn ở đâu đó… Họ biết bạn đang mua gì. Họ biết bạn đang ở đâu.”

Midnight Passport và định hướng kết hợp tự quản với quyền riêng tư

Từ lập luận trên, Hoskinson đề xuất Midnight Passport, một khung được mô tả là kết hợp quản lý khóa trên di động, phục hồi, danh tính tự chủ, tiết lộ có chọn lọc, chứng chỉ ví, dịch vụ tên và chữ ký đa chuỗi.

Theo mô tả của ông, người dùng có thể quét mã QR và dựa vào phần cứng thực thi an toàn tích hợp sẵn trên điện thoại. Dữ liệu ngoài chuỗi được mã hóa tại client, đồng thời người dùng có thể tạo ví trên nhiều mạng như Bitcoin, Ethereum, Solana và XRP.

“Tôi không quan tâm bạn muốn dùng mạng nào. Tôi không quan tâm bạn muốn có những tài sản gì. Tôi muốn bạn có quyền kiểm soát các tài sản đó. Tôi muốn bạn nắm quyền tự quản danh tính và dữ liệu của mình.”

Tác nhân AI và câu hỏi về thẩm định rủi ro trong DeFi

Bài phát biểu cũng mở rộng tới các tác nhân AI. Hoskinson cho rằng đây là một lực lượng có thể định hình lại thương mại trên Internet và cách sử dụng tiền điện tử. Ông nhận định các tác nhân có thể xử lý phần lớn các tìm kiếm, giao dịch và hoạt động trực tuyến, trong khi con người tương tác với một “mạng Internet của con người” nhỏ hơn.

Đối với tiền điện tử, ông đặt ra câu hỏi thực tiễn: nếu người dùng không thể tự đánh giá an toàn các giao thức DeFi, đối tác hay rủi ro, thì các hệ thống AI có thể trở thành lớp thực hiện thẩm định và thực thi.