Công tác quản lý nhà ở xã hội đang được tăng cường tại nhiều địa phương, tập trung kiểm soát giá bán, ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách và xử lý dự án chậm triển khai. Tại Bắc Ninh, các dự án có giá bán bất thường sẽ được kiểm tra; còn Phú Thọ đề xuất xem xét thu hồi những dự án kéo dài tiến độ do chủ đầu tư thiếu tích cực.
Bắc Ninh siết kiểm soát giá bán nhà ở xã hội
Theo thông tin từ Bộ Xây dựng, phát triển nhà ở xã hội cần đi đôi với công khai, minh bạch thông tin dự án, bảo vệ quyền lợi người dân và ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách.
Tại Bắc Ninh, UBND thành phố đã ban hành Công văn số 11291/UBND-KTN về chấn chỉnh hoạt động xây dựng, kinh doanh nhà ở xã hội. Văn bản yêu cầu chủ đầu tư xác định giá bán, giá thuê mua và giá thuê đúng quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra các dự án có mức giá cao bất thường.
Giá bán phải được xây dựng dựa trên chi phí hợp lý, hợp lệ, có đầy đủ hồ sơ và chứng từ chứng minh. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ xác định giá; những khoản chi không liên quan đến dự án, thiếu căn cứ hoặc được phân bổ không hợp lý không được đưa vào giá bán.
Đối với dự án có cả diện tích nhà ở xã hội và khu thương mại, dịch vụ, việc phân bổ chi phí phải phù hợp với quy mô, công năng, diện tích sử dụng, mức độ đầu tư và giá trị thực tế của từng hạng mục. Chủ đầu tư không được chuyển chi phí của phần diện tích thương mại hoặc hoạt động kinh doanh khác sang giá nhà ở xã hội.
Các hợp đồng xây dựng, cung cấp vật tư, thiết bị, tư vấn và giao dịch với doanh nghiệp có quan hệ liên kết cũng phải có hồ sơ chứng minh tính độc lập, phù hợp của giá giao dịch, bao gồm tài liệu lựa chọn nhà thầu, báo giá, nghiệm thu, thanh toán, hóa đơn và chứng từ liên quan.
Đáng chú ý, chủ đầu tư phải quyết toán và cập nhật giá bán theo quy định. Nếu chi phí thực tế thấp hơn mức tạm tính trong cơ cấu giá, doanh nghiệp phải rà soát để điều chỉnh giảm giá hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan, không được giữ lại khoản chênh lệch thiếu căn cứ.
UBND thành phố Bắc Ninh yêu cầu Sở Xây dựng lập danh sách các dự án có giá bán cao bất thường, nhận được phản ánh của người dân hoặc có dấu hiệu thiếu minh bạch để ưu tiên kiểm tra. Chủ đầu tư phải cung cấp hồ sơ trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan công an để điều tra, xử lý theo quy định.
Phú Thọ rà soát dự án chậm tiến độ
Tại Phú Thọ, Sở Xây dựng đề xuất rà soát các dự án nhà ở xã hội triển khai chậm, đồng thời xem xét thu hồi những dự án kéo dài do chủ đầu tư không tích cực thực hiện để lựa chọn nhà đầu tư thay thế.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, đến hết quý III/2026, toàn tỉnh có 42 dự án nhà ở xã hội với quy mô 33.921 căn, tăng 10 dự án và 8.214 căn so với quý II. Trong đó, 6 dự án đã hoàn thành hoặc hoàn thành một phần, còn 36 dự án đang hoàn thiện thủ tục hoặc thi công.
Có 33 dự án vẫn nằm trong thời hạn thực hiện được phê duyệt, trong khi 3 dự án đã hết tiến độ. Các dự án này gồm Khu nhà ở và dịch vụ Khu công nghiệp Thụy Vân; Khu nhà ở công nhân và người thu nhập thấp tại phường Khai Quang, nay thuộc phường Vĩnh Phúc; và Khu đô thị Thương mại Vĩnh Tường thuộc dự án Khu chợ đầu mối nông sản thực phẩm, hệ thống kho vận và Khu đô thị Thương mại Vĩnh Tường.
Ba dự án có tổng quy mô 2.764 căn nhưng mới hoàn thành 707 căn; 264 căn khác cơ bản hoàn thành phần thô. Riêng dự án tại Khu công nghiệp Thụy Vân còn 155 căn chưa giải phóng được mặt bằng.
Một số dự án chưa hết thời hạn nhưng tiến độ thi công vẫn chưa đáp ứng cam kết, gồm Khu nhà ở xã hội tại Khu đô thị mới Nam Vĩnh Yên giai đoạn 1, Khu nhà ở xã hội Phú Minh, Khu nhà ở xã hội cao tầng cho công nhân tại khu vực Gốc Nụ, Khu nhà ở xã hội Ngọc Hà tại phường Thanh Miếu và Khu nhà ở xã hội tại khu Thành Công.
Trong số 36 dự án chưa hoàn thành, có 14 dự án đã được giao chủ đầu tư nhưng chưa khởi công. Các dự án đang hoàn thiện thủ tục liên quan đến giải phóng mặt bằng, giao đất, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và cấp phép xây dựng. Đáng chú ý, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội OXH3 thuộc Khu đô thị mới Đông Nam, quy mô 550 căn, đã đề nghị không tiếp tục triển khai.
Tháo gỡ vướng mắc, hướng tới mục tiêu 40.000 căn
Theo Sở Xây dựng Phú Thọ, nhiều yếu tố đang ảnh hưởng đến tiến độ dự án, trong đó có giải phóng mặt bằng chậm, thiếu nhân công và chi phí vật liệu, nhân công tăng khoảng 20%–30%. Phần lớn dự án là chung cư cao tầng, cần khoảng 18–24 tháng để thi công tầng hầm, kết cấu, hệ thống phòng cháy, chữa cháy và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
Để thực hiện mục tiêu phát triển 40.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong giai đoạn 2026–2030, Sở Xây dựng đề nghị UBND tỉnh và các cơ quan liên quan tập trung tháo gỡ khó khăn về đất đai, giải phóng mặt bằng. Với những dự án dừng triển khai hoặc chủ đầu tư đề nghị rút lui, cơ quan chức năng sẽ rà soát tình trạng pháp lý để tham mưu phương án xử lý.
Trường hợp chủ đầu tư không tích cực thực hiện, khiến dự án chậm kéo dài, Sở Xây dựng sẽ đề xuất UBND tỉnh xem xét thu hồi và lựa chọn nhà đầu tư khác theo quy định.
Việc tăng cường kiểm soát giá bán tại Bắc Ninh và rà soát tiến độ tại Phú Thọ cho thấy yêu cầu nâng cao tính minh bạch, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm tiến độ phát triển nhà ở xã hội. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để chính sách hỗ trợ nhà ở đến đúng đối tượng thụ hưởng.
