Phân tích cổ phiếu EIB: Eximbank có đang bước vào chu kỳ hồi phục?

Có những cổ phiếu ngân hàng được thị trường định giá cao nhờ tăng trưởng ổn định và hiệu quả sinh lời vượt trội. Nhưng cũng có những mã luôn nằm trong trạng thái “nửa kỳ vọng, nửa hoài nghi” suốt nhiều năm, và cổ phiếu EIB của Eximbank là một trường hợp như vậy.

Từng thuộc nhóm ngân hàng tư nhân có tên tuổi trên thị trường, Eximbank sở hữu lợi thế không nhỏ về thương hiệu, mạng lưới khách hàng doanh nghiệp và hoạt động thanh toán quốc tế. Tuy nhiên, những biến động kéo dài trong bộ máy quản trị cùng hiệu quả kinh doanh chưa thật sự bứt phá đã khiến cổ phiếu EIB dần mất đi vị thế so với nhiều ngân hàng cùng nhóm.

Điều đáng nói là dù thường xuyên bị xếp vào nhóm “định giá thấp”, EIB vẫn luôn thu hút sự quan tâm của một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng vào kịch bản hồi phục. Bởi trên thị trường chứng khoán, những doanh nghiệp khiến đám đông nghi ngờ nhiều nhất đôi khi lại là nơi xuất hiện cơ hội lớn nhất, nếu quá trình tái cấu trúc thực sự đi đúng hướng.

Vậy EIB hiện đang ở trạng thái nào? Eximbank đã thay đổi được gì sau nhiều năm loay hoay với bài toán nội tại? Và liệu mức định giá hiện nay đã đủ hấp dẫn để phản ánh kỳ vọng hồi sinh của ngân hàng này hay chưa? Bài phân tích cổ phiếu EIB dưới đây sẽ là những vấn đề quan trọng cần được nhìn nhận trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

Eximbank hiện đang là ngân hàng như thế nào?

Nếu nhìn từ quy mô, Eximbank chưa bao giờ là một ngân hàng nhỏ trên thị trường. Đây vẫn là một tổ chức tài chính có lịch sử lâu năm trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tại Việt Nam, với nền tảng khách hàng doanh nghiệp tương đối rộng và thế mạnh truyền thống ở mảng xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế và ngoại hối.

Tuy nhiên, điều khiến EIB trở nên đặc biệt lại nằm ở chỗ: quy mô của ngân hàng này không hề tương xứng với vị thế mà thị trường đang định giá cho cổ phiếu.

Trong nhiều năm, Eximbank gần như bị “chững lại” so với nhóm ngân hàng tư nhân dẫn đầu như ACB, MBB hay TCB. Trong khi nhiều ngân hàng tăng tốc mạnh về bán lẻ, CASA và chuyển đổi số, Eximbank lại dành phần lớn thời gian để xử lý những vấn đề nội tại liên quan đến quản trị và tái cấu trúc.

Nguồn thu chính của EIB vẫn đến từ chênh lệch lãi suất giữa hoạt động cho vay và huy động vốn. Tuy nhiên, ngân hàng này cũng đang dần mở rộng thêm các mảng dịch vụ và ngoại hối nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng.

Bức tranh kinh doanh của Eximbank năm 2025 có thể tóm tắt qua các con số dưới đây:

Tín dụng vẫn là “xương sống” trong mô hình kinh doanh của Eximbank. Đáng chú ý, nhóm khách hàng cá nhân và hộ gia đình hiện đã chiếm gần 57% tổng dư nợ, cho thấy EIB đang dịch chuyển mạnh hơn sang mảng bán lẻ thay vì chỉ tập trung vào doanh nghiệp như trước đây.

Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần và công ty TNHH vẫn duy trì tỷ trọng lớn trong danh mục cho vay. Xét theo ngành nghề, các lĩnh vực bán buôn - bán lẻ và bất động sản - xây dựng tiếp tục chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu tín dụng của ngân hàng.

Bên cạnh hoạt động cho vay, Eximbank vẫn duy trì được thế mạnh truyền thống ở mảng ngoại hối và thanh toán quốc tế - lĩnh vực từng giúp ngân hàng tạo dấu ấn trong giai đoạn đầu phát triển.

Trong năm 2025, hoạt động kinh doanh ngoại hối và vàng mang về khoảng 580 tỷ đồng lãi thuần, trở thành một trong những nguồn thu ngoài lãi đáng chú ý của EIB. Ngoài ra, mảng dịch vụ cũng đóng góp hơn 240 tỷ đồng, chủ yếu đến từ phí thanh toán và các dịch vụ ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư chưa mang lại hiệu quả tích cực khi ghi nhận khoản lỗ nhẹ trong năm qua.

Tổng thể, Eximbank hiện không còn theo đuổi hình ảnh của một ngân hàng tăng trưởng nóng. Thay vào đó, EIB dường như đang ưu tiên sự ổn định và quá trình tái thiết nền tảng sau nhiều năm biến động.

Và đây cũng là lý do cổ phiếu EIB vẫn tạo ra hai góc nhìn trái ngược trên thị trường: một bên cho rằng ngân hàng đã đánh mất thời kỳ tốt nhất, trong khi phía còn lại vẫn kỳ vọng Eximbank có thể trở lại nếu quá trình tái cấu trúc thật sự mang lại hiệu quả trong vài năm tới.

Vì sao EIB bị định giá thấp nhiều năm?

Dù sở hữu quy mô không hề nhỏ, EIB vẫn có nhiều năm giao dịch với mức định giá thấp hơn đáng kể so với nhiều ngân hàng tư nhân cùng nhóm.

Vấn đề của Eximbank thực tế không nằm ở tốc độ tăng trưởng tín dụng, mà đến từ sự thiếu ổn định trong quản trị và hiệu quả sinh lời chưa thật sự nổi bật.

Trong nhiều năm, ngân hàng này liên tục trải qua các biến động liên quan đến bộ máy lãnh đạo và chiến lược điều hành. Điều đó khiến thị trường gặp khó trong việc đặt kỳ vọng dài hạn vào khả năng tăng trưởng bền vững của EIB.

Bên cạnh đó, áp lực nợ xấu và chi phí dự phòng cũng khiến lợi nhuận của Eximbank chưa thể bứt phá như nhiều ngân hàng cùng quy mô.

Nói cách khác, EIB không thiếu quy mô hay nền tảng hoạt động. Thứ ngân hàng này còn thiếu là niềm tin của thị trường vào một chu kỳ tăng trưởng ổn định và hiệu quả hơn trong dài hạn.

Định giá cổ phiếu EIB còn hấp dẫn không?

Sau nhiều năm giao dịch dưới kỳ vọng của thị trường, EIB hiện vẫn là một trong những cổ phiếu ngân hàng gây nhiều tranh cãi về mặt định giá.

Ở góc nhìn bề ngoài, cổ phiếu này không còn thuộc nhóm “quá rẻ” nếu so với chính lịch sử giao dịch của Eximbank. Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa thật sự sẵn sàng định giá EIB ngang với nhóm ngân hàng tư nhân có hiệu quả hoạt động tốt hơn.

Điều đó phản ánh một thực tế khá rõ: nhà đầu tư hiện đang định giá EIB dựa trên kỳ vọng hồi phục trong tương lai, thay vì kết quả kinh doanh hiện tại.

Bức tranh định giá của EIB hiện có thể nhìn nhanh qua các chỉ số dưới đây:

Nếu chỉ nhìn vào P/E, EIB đang ở mức khá cao so với nhiều ngân hàng khác trên thị trường. Tuy nhiên, con số này phần lớn đến từ việc lợi nhuận năm 2025 suy giảm mạnh do ngân hàng tăng mạnh chi phí dự phòng và chi phí liên quan đến quá trình tái cấu trúc.

Nói cách khác, mức P/E hiện tại chưa phản ánh đầy đủ năng lực sinh lời dài hạn của Eximbank. Vì vậy, với nhóm cổ phiếu ngân hàng như EIB, thị trường thường ưu tiên nhìn vào P/B và khả năng cải thiện ROE hơn là lợi nhuận ngắn hạn của một năm riêng lẻ.

Điểm đáng chú ý là dù ROE của EIB hiện thấp hơn khá xa trung vị ngành, cổ phiếu này vẫn đang giao dịch quanh mức P/B 1,6x-1,7x, tương đương trung bình lịch sử của chính Eximbank và không quá thấp nếu so với nhiều ngân hàng tư nhân khác.

Điều này cho thấy thị trường vẫn đang đặt cược vào khả năng hồi phục của ngân hàng trong vài năm tới.

EIB phù hợp với nhà đầu tư nào?

EIB không phải kiểu cổ phiếu ngân hàng tạo cảm giác “an toàn tuyệt đối” như nhóm dẫn đầu ngành. Đây cũng không phải mẫu cổ phiếu tăng trưởng mạnh ngay trong ngắn hạn khi hiệu quả hoạt động của Eximbank vẫn cần thêm thời gian để cải thiện.

Thay vào đó, EIB phù hợp hơn với nhóm nhà đầu tư chấp nhận theo đuổi một “case turnaround”, tức đặt cược vào khả năng hồi phục của doanh nghiệp sau giai đoạn tái cấu trúc kéo dài.

Điểm hấp dẫn của EIB nằm ở chỗ thị trường vẫn chưa hoàn toàn đặt niềm tin vào ngân hàng này. Và trong đầu tư, những cổ phiếu còn gây tranh cãi thường cũng là nơi tạo ra mức định giá thay đổi mạnh nhất nếu quá trình hồi phục diễn ra thành công.

Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa mức độ rủi ro của EIB cao hơn đáng kể so với nhiều ngân hàng đang duy trì tăng trưởng ổn định.

Nhà đầu tư theo dõi cổ phiếu này cần chấp nhận một thực tế rằng: tốc độ phục hồi lợi nhuận có thể không diễn ra nhanh, biến động giá ngắn hạn vẫn sẽ lớn, và quá trình tái cấu trúc nhiều khả năng còn cần thêm thời gian để được thị trường xác nhận.

Ở góc nhìn dài hạn, yếu tố quan trọng nhất với EIB không nằm ở một vài quý lợi nhuận đột biến, mà là khả năng cải thiện ROE và xây dựng lại niềm tin của thị trường đối với bộ máy vận hành của ngân hàng.

Nói cách khác, EIB hiện giống một câu chuyện kỳ vọng vào sự thay đổi hơn là một khoản đầu tư đã có sự chắc chắn rõ ràng.

Và cũng chính vì còn nhiều nghi ngờ, cổ phiếu này mới tiếp tục thu hút sự chú ý của những nhà đầu tư sẵn sàng chờ đợi một chu kỳ hồi phục dài hơn thị trường kỳ vọng.