Phó thủ tướng Việt Nam: FDI thế hệ mới phải tạo giá trị cho Việt Nam

Việt Nam đang chuyển hướng trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), không đặt mục tiêu “thu hút bằng mọi giá” mà ưu tiên các dự án công nghệ có khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước.

Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 ngày 13/5, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam đang chuyển từ tư duy thu hút FDI đại trà sang lựa chọn các dự án có chất lượng.

Chuyển từ thu hút đại trà sang dự án “FDI thế hệ mới”

Phó thủ tướng nhấn mạnh: “FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất hay khai thác thị trường, cần tạo ra giá trị, năng lực và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu”.

Theo đó, thay vì chỉ tập trung quy mô vốn đầu tư, Việt Nam ưu tiên các dự án ngoại chú trọng công nghệ, tạo giá trị gia tăng, đào tạo nhân lực và thúc đẩy kết nối với doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng.

Lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI giai đoạn tới

Các lĩnh vực được ưu tiên rót vốn trong giai đoạn tới bao gồm: bán dẫn, AI, dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch và logistics hiện đại.

Quy mô FDI hiện tại và đóng góp vào kinh tế

Hiện Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD.

Về đóng góp, khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Hạn chế trong liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước

Phó thủ tướng cho rằng Việt Nam vẫn duy trì vị thế thu hút FDI hàng đầu ASEAN nhờ sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Tuy vậy, liên kết giữa khối ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế.

Các công ty trong nước mới tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI ở phân khúc giá trị gia tăng thấp.

Xu hướng cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu

Ông cũng đánh giá cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu đã thay đổi cùng với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và số. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng thể chế, ổn định chính sách, hạ tầng chiến lược, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao, thay vì chỉ dựa vào ưu đãi hay chi phí lao động thấp.

Giải pháp để thu hút FDI thế hệ mới

Để thu hút vốn ngoại thế hệ mới, Chính phủ sẽ tiếp tục cắt giảm thủ tục, đầu tư hạ tầng và nhân lực. Đồng thời, sẽ xử lý nghiêm tình trạng chuyển giá, gian lận thương mại và vi phạm môi trường.