Trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng ổn định qua các quý, thị trường chứng khoán ghi nhận xu hướng tăng điểm. Tuy nhiên, thanh khoản chưa dồi dào và dòng tiền chưa lan rộng sang nhiều ngành. Đáng chú ý, khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng.
Tại Talk show The Finance Street (VTV8), TS. Trần Thăng Long, Phó Tổng giám đốc CTCK BIDV (BSC), cho rằng thị trường chứng khoán có thể hướng tới tăng trưởng bền vững trong dài hạn nhờ các chính sách hỗ trợ nền kinh tế và doanh nghiệp trong nước, dù vẫn còn nhiều khó khăn từ bên ngoài.
Bối cảnh vĩ mô nửa đầu năm 2026 và các thách thức bên ngoài
Đến thời điểm này, nền kinh tế đã đi qua nửa đầu năm 2026 với tăng trưởng GDP duy trì ở mức cao. Trong quý I/2026, GDP tăng trên 7,83% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp chủ yếu từ khu vực dịch vụ và công nghiệp. Dự báo xu hướng này tiếp tục trong năm 2026.
Bên cạnh đó, các thách thức bên ngoài vẫn hiện hữu:
- Áp lực lạm phát từ xung đột Trung Đông khi giá năng lượng tăng và doanh nghiệp tăng giá để bù đắp chi phí.
- Áp lực tỷ giá làm thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ; xung đột Trung Đông cũng tác động đến lạm phát ở Mỹ và lộ trình hạ lãi suất của Fed. Nhu cầu USD tăng lên do Mỹ đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô và dòng tiền tìm nơi trú ẩn.
- Rủi ro từ chính sách thương mại của Mỹ với mức thuế 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 trong 150 ngày, sau đó có thể áp thuế Mục 301 ở mức cao hơn, tạo thách thức cho xuất nhập khẩu và công nghiệp của Việt Nam.
Mục tiêu tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026–2030: yêu cầu về vốn và thể chế
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong năm 2026 và giai đoạn 2026–2030, TS. Trần Thăng Long nhấn mạnh cần một cuộc cách mạng về tư duy, thể chế và nỗ lực từ cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân.
Theo nội dung được đề cập, vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng từ 30% lên 40% GDP, tương đương khoảng 38 triệu tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công là 8,2 triệu tỷ.
Nhóm giải pháp trọng tâm gồm:
1) Hoàn thiện thể chế để khơi thông và phân bổ hiệu quả nguồn lực
- Cải cách thủ tục, cắt giảm 30% chi phí hành chính.
- Tháo gỡ vướng mắc về đất đai: giải phóng 3,3 triệu tỷ tại 4.500 dự án tồn đọng, đóng góp 6–7% GDP.
- Giảm điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực đầu tư, PPP và thị trường vốn.
2) Đầu tư hạ tầng trọng điểm và giải ngân đầu tư công
- Chú trọng hiệu quả các dự án như đường cao tốc, đường sắt cao tốc, cảng biển, sân bay, năng lượng và hạ tầng số.
- Thực hiện giải ngân tối đa tổng vốn đầu tư công kế hoạch 1.013 nghìn tỷ năm 2026.
3) Giữ vững ổn định vĩ mô
- Kiểm soát lạm phát, tỷ giá, nợ xấu và nợ công ở mức an toàn.
4) Chuyển đổi mô hình công nghiệp và nâng năng suất
- Chuyển từ gia công, lắp ráp sang giá trị gia tăng cao.
- Ứng dụng công nghệ và kinh tế số làm động lực mới.
- Huy động vốn từ khu vực tư nhân, cải thiện năng suất tổng hợp (TFP).
5) Huy động vốn tư nhân cho hạ tầng trọng điểm qua PPP
- Triển khai mô hình PPP để thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân.
Diễn biến thị trường chứng khoán: tăng điểm nhưng thanh khoản và độ lan tỏa còn hạn chế
Trên thị trường chứng khoán, chỉ số ghi nhận tăng điểm tích cực nhưng thanh khoản không quá dồi dào. Theo nội dung trao đổi, sức lan tỏa kém và thị trường chưa phản ánh đầy đủ nền kinh tế thực.
Các số liệu được nêu gồm:
- GDP quý I/2026 tăng 7,8%, mức cao nhất trong 15 năm.
- Báo cáo KQKD quý I cho thấy lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 39% (tương ứng 23% nếu loại bỏ đóng góp một lần từ cổ phiếu Vingroup).
- VN-Index vượt 1.900 điểm rồi điều chỉnh; thị trường phân hóa và có tính dẫn dắt.
Về dòng tiền, nội dung đề cập cho thấy:
- Dòng tiền hệ thống tài chính không dồi dào, mặt bằng lãi suất tăng do áp lực chênh lệch cung – cầu tiền tệ.
- Dòng tiền tập trung vào nhóm cổ phiếu lớn có câu chuyện như kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, tái cấu trúc, nâng hạng; trong khi midcap và smallcap chưa hút được dòng tiền.
- Cấu trúc dòng tiền thay đổi: tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức trong nước tăng lên, ưu tiên cổ phiếu có nền tảng, thanh khoản và khả năng dẫn dắt.
TS. Trần Thăng Long cũng cho rằng Chính phủ đang thúc đẩy tăng trưởng tập trung vào đầu tư công, tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao vai trò của doanh nghiệp nhà nước và một số doanh nghiệp tư nhân chủ chốt; thị trường chứng khoán vì vậy phản ánh cấu trúc nền kinh tế mới.
Khối ngoại bán ròng và kỳ vọng quay lại từ quý III–QIV/2026
Mặc dù thị trường được nâng hạng dự kiến vào tháng 9/2026, khối ngoại vẫn bán ròng. Nguyên nhân được nêu gồm:
- Tâm lý risk-off (giảm khẩu vị rủi ro) trên toàn cầu.
- Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang chip và AI.
- Các quỹ cận biên điều chỉnh danh mục trước quá trình nâng hạng.
- Hạn mức room ngoại khiến nhiều doanh nghiệp vẫn khóa room để tránh thâu tóm.
Về triển vọng, nội dung đề cập kỳ vọng khối ngoại có thể quay lại mua ròng từ quý III–QIV/2026 khi quá trình nâng hạng tiến triển và MSCI xem xét thêm vào Watchlist trong giai đoạn 2026–2027, qua đó tạo động lực tâm lý thu hút vốn nước ngoài.
Giải pháp để tăng trưởng bền vững và thu hút dòng vốn trong và ngoài nước
Nhóm biện pháp được đề cập nhằm tăng trưởng bền vững và thu hút nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài gồm:
- Cải cách khuôn khổ pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
- Tăng cường vai trò của công ty chứng khoán và quản lý quỹ trong IPO, bảo lãnh phát hành, niêm yết, IR, ESG và quản trị công ty.
- Xem xét nới room ngoại sau lộ trình nâng hạng của FTSE Russell.
- Nâng cấp hạ tầng CNTT và phát triển sản phẩm mới cho thị trường.
- Thúc đẩy IPO và cổ phần hóa các doanh nghiệp tư nhân, SOE; đồng thời tính đến các thương vụ lớn từ các tập đoàn như DMX (MWG), Highland, CP Foods, HDS, HD Saison trong năm 2026.
Trong khi nhiều nhà đầu tư có thể chưa tìm thấy lợi nhuận ở thời điểm hiện tại, nội dung trao đổi cho rằng đây không nhất thiết là tín hiệu tiêu cực. Thị trường đang trong quá trình chọn lọc doanh nghiệp chất lượng, vị thế ngành và bám theo chu kỳ chính sách, tạo nền tảng cho xu hướng dài hạn bền vững hơn.
